Numbers 12 in Polish

The twelfth chapter of the book of Numbers treats of: Chaserot; narzekania Miriam i Aarona (Hazeroth; grumblings of Miriam and Aaron).

The first-time visitor to this site ought to begin his study of the Polish language here.

Read Lb 12

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Lb 12. An archived version of the text is found here.

Werset 1

Miriam i Aaron mówili źle przeciw Mojżeszowi (Miriam and Aaron spoke badly against Moses) z powodu Kuszytki (because of the Cushite woman), którą wziął za żonę (whom he had taken for wife). Rzeczywiście bowiem (for indeed) wziął za żonę Kuszytkę (he had taken for wife a Cushite woman).

Vocabulary: mówić (impf., to speak), źle (badly), przeciw (against), powód (m., cause), z powodu (because of), Kuszytka (f., Cushite woman), wziąć (pf., to take), żona (f., wife), rzeczywiście (indeed), bowiem (for).

Notes: Z powodu (because of) is followed by the genitive: z powodu Kuszytki (because of the Cushite woman). Other instances of z powodu which the reader has already encountered include: z powodu tej kobiety (because of this woman); z powodu studni z wodą (because of the well with water); z powodu Rebeki (because of Rebekah); z powodu błogosławieństwa (because of the blessing); z powodu jego snów (because of his dreams).

Werset 2

Mówili (they spoke): czyż Pan mówił (hath ever the Lord spoken) z samym tylko Mojżeszem? (with but Moses alone?). Czy nie mówił (hath He not spoken) również z nami? (also with us?). A Pan to usłyszał: and the Lord heard this.

Vocabulary: mówić (impf., to speak), sam (alone), tylko (but), również (also), usłyszeć (pf., to hear).

Notes: Czy is employed to form a yes-no question; czyż is the emphatic form thereof, which I render by the inclusion of ever. Mojżeszem is, of course, the instrumental form of Mojżesz; a few other instances of the Polish name of Moses in instrumental position already encountered by the reader include: Bóg rozmawiał z Mojżeszem (God would talk with Moses); czarownicy nie mogli stanąć przed Mojżeszem (the sorcerers could not come unto a stand before Moses); i kłócił się lud z Mojżeszem (and the people would quarrel with Moses).

Werset 3

Mojżesz zaś (now Moses) był człowiekiem bardzo skromnym (was a very humble man), najskromniejszym (the most humble) ze wszystkich ludzi (of all the men), jacy żyli na ziemi (which lived on the earth).

Vocabulary: zaś (now), człowiek (m., man), bardzo (very), skromny (humble), najskromniejszy (most humble), wszystek (all), ludzi (pl., men), jaki (which), żyć (impf., to live), ziemia (f., earth).

Notes: The Polish skromny is here rendered humble; its comparative form is skromniejszy (more humble), whereas its superlative form is najskromniejszy (most humble). Jacy is the virile plural of jaki.

Wersety 4-6

I zwrócił się nagle Pan (and the Lord turned Himself on a sudden) do Mojżesza, Aarona i Miriam (unto Moses, Aaron and Miriam): przyjdźcie wszyscy troje (come all ye three) do Namiotu Spotkania (unto the Tent of Meeting). I poszli wszyscy troje (and they went all three), a Pan zstąpił w słupie obłoku (and the Lord descended in a pillar of cloud), zatrzymał się u wejścia do namiotu (halted Himself at the entrance of the tent) i zawołał na Aarona i Miriam (and called unto Aaron and Miriam). Gdy obydwoje podeszli (when both had walked up), rzekł (He said): słuchajcie słów moich (hearken ye unto My words): jeśli jest u was prorok (if there be amongst you a prophet), objawię mu się przez widzenia (I shall manifest Myself unto him through visions), w snach będę mówił do niego (in dreams shall I be speaking unto him).

Vocabulary: zwrócić się (pf., to turn oneself unto), nagle (on a sudden), przyjść (pf., to come), wszystek (all), troje (three), namiot (m., tent), spotkanie (n., meeting), pójść (pf., to go), zstąpić (pf., to descend), słup (m., pillar), obłok (m., cloud), zatrzymać (pf., to halt oneself), wejście (n., entrance), zawołać (pf., to call), obydwoje (both), podejść (pf., to walk up), rzec (pf., to say), słuchać (impf., to hearken), słówo (n., word), jeśli (if), prorok (m., prophet), objawić się (pf., to manifest oneself), przez (through), widzenie (n., vision), sen (m., deam), mówić (impf., to speak).

Notes: Moses, Aaron and Miriam form a group of mixed gender, whence the use of the collective numeral troje. Collective numerals (liczebniki zbiorowe) in Polish from two to twenty: dwoje, troje, czworo, pięcioro, sześcioro, siedmioro, ośmioro, dziewięcioro, dziesięcioro, jedenaścioro, dwanaścioro, trzynaścioro, czternaścioro, piętnaścioro, szesnaścioro, siedemnaścioro, osiemnaścioro, dziewiętnaścioro, dwadzieścioro.

Werset 7

Lecz nie tak jest (but it is not so) ze sługą moim, Mojżeszem (with My servant Moses). Uznany jest (acknowledged is he) za wiernego (as faithful) w całym moim domu (in all My house).

Vocabulary: lecz (but), tak (so), sługa (m., servant), uznać (pf., to acknowledge), uznany (acknowledged), wierny (faithful), cały (all), dom (m., house).

Werset 8

Twarzą w twarz mówię do niego (face unto face do I speak unto him)w sposób jawny (in manner apparent), a nie przez wyrazy ukryte (and not through hidden terms). On też postać Pana ogląda: he likewise looketh upon the form of the Lord. Czemu ośmielacie się (why dare ye) przeciwko memu słudze, przeciwko Mojżeszowi (against My servant, against Moses), źle mówić? (speak badly?).

Vocabulary: twarz (f., face), mówić (impf., to speak), sposób (m., manner), jawny (apparent), przez (through), wyraz (m., term), ukryć (pf., to hide), postać (f., form), oglądać (impf., to look upon), czemu (why), ośmielać się (impf., to dare), przeciwko (against), sługa (m., servant), źle (badly).

Notes: Twarzą w twarz: face unto face; literally, after the Polish manner: by face into face. Przeciwko is followed by the dative: przeciwko memu słudze (against My servant); przeciwko Mojżeszowi (against Moses). More instances wherewith the reader has already met: przeciwko Imieniu (against the Name); przeciwko wszystkim (against all); przeciwko mnie (against me); przeciwko wam (against you); przeciwko bratu naszemu (against our brother); przeciwko temu człowiekowi (against this man); przeciwko takiemu człowiekowi (against such man).

Wersety 9-10

I zapalił się gniew Pana przeciw nim: and the anger of the Lord was lit against them. Odszedł [Pan] (the Lord departed), a obłok oddalił się od namiotu (and the cloud put itself away from the tent), lecz oto Miriam stała się nagle (but so it was that on a sudden Miriam became) biała jak śnieg od trądu (white as snow from leprosy). Gdy Aaron do niej się zwrócił (when Aaron turned himself unto her), spostrzegł, że była trędowata (he noticed that she was leprous).

Vocabulary: zapalić się (pf., to be lit), gniew (m., anger), przeciw (against), odejść (pf., to depart), obłok (m., cloud), oddalić się (pf., to put oneself away), namiot (m., tent), lecz (but), oto (so it was that), stać się (pf., to become), nagle (on a sudden), biały (white), śnieg (m., snow), trąd (m., leprosy), zwrócić się (pf., to turn oneself unto), spostrzec (pf., to notice), trędowaty (leprous).

Werset 11

Wtedy rzekł Aaron do Mojżesza (then Aaron said unto Moses): proszę, panie mój (I entreat, my lord), nie karz nas za grzech (punish us not for the sin), któregośmy się nierozważnie dopuścili (which we have thoughtlessly committed) i jesteśmy winni (and whereof we are guilty).

Vocabulary: wtedy (then), rzec (pf., to say), prosić (impf., to entreat), pan (m., lord), karać (impf., to punish), grzech (m., sin), dopuścić się (pf., to commit), nierozważnie (thoughtlessly), winny (guilty).

Werset 12

Nie dopuść (allow not), by ona stała się jak martwy [płód] (that she should become as the dead issue), który na pół zgniły wychodzi z łona swej matki (which, rotten unto the half, cometh forth from the womb of its mother).

Vocabulary: dopuścić (pf., to allow), stać się (pf., to become), martwy (m., dead one), płód (m., issue), na pół (unto the half), zgniły (rotten), wychodzić (impf., to come forth), łono (n., womb), matka (f., mother).

Werset 13

Wtedy Mojżesz błagał głośno Pana (then Moses besought the Lord loudly): o Boże, spraw, proszę (O God, I entreat, bring to pass), by znowu stała się zdrowa (that once more she should become sound).

Vocabulary: wtedy (then), błagać (impf., to beseech), głośno (loudly), sprawić (pf., to bring to pass), prosić (impf., to entreat), znowu (once more), stać się (pf., to become), zdrowy (sound).

Werset 14

Pan rzekł do Mojżesza (the Lord said unto Moses): gdyby jej ojciec plunął w twarz (if her father had spit in {her} face), czyż nie musiałaby się przez siedem dni wstydzić? (would she not ever have to be ashamed for seven days?). Tak ma być ona przez siedem dni (so is she to be for seven days) wyłączona z obozu (disparted from the camp), a potem może znowu powrócić (and then she may once more return).

Vocabulary: rzec (pf., to say), gdyby (if), ojciec (m., father), plunąć (pf., to spit), twarz (f., face), musieć (impf., to have to), siedem (seven), dzień (m., day), wstydzić się (impf., to be ashamed), tak (so), być (impf., to be), wyłączyć (pf., to dispart), obóz (m., camp), potem (then), móc (impf., may), znowu (once more), powrócić (pf., to return).

Werset 15

Zgodnie z tym (in keeping with this) została Miriam na siedem dni wyłączona z obozu (was Miriam disparted for seven days from the camp). Lud jednak nie ruszył dalej (howbeit the people did not set forwards), zanim Miriam nie została przyjęta z powrotem (before Miriam had been accepted back).

Vocabulary: zgodnie z (in keeping with), zostać (pf., to remain), siedem (seven), dzień (m., day), wyłączyć (pf., to dispart), obóz (m., camp), lud (m., people), jednak (howbeit), ruszyć dalej (pf., to set forwards), zanim (before), przyjąć (pf., to accept), z powrotem (back).

Notes: Zostać (to remain) here creates a passive.

Werset 16

Następnie lud wyruszył z Chaserot (next the people set forth from Hazeroth) i rozbił obóz na pustyni Paran (and pitched camp in the desert {of} Paran).

Vocabulary: następnie (next), lud (m., people), wyruszyć (pf., to set forth), rozbić (pf., to pitch), obóz (m., camp), pustynia (f., desert).