Polish language series: Kpł 24, prawo odwetu

The twenty-fourth chapter of the book of Leviticus treats of: oliwa do świecznika (the olive oil for the lampstand); chleby pokładne (the setting-down breads); kara za bluźnierstwo (the punishment for blasphemy); kary za uderzenia i za morderstwo (the punishment for striking and for murder). The law of retaliation, or of talion, is termed in Polish prawo odwetu.

The first-time visitor to this site ought to begin his study of the Polish language here.

Read Kpł 24

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Kpł 24. An archived version of the text is found here.

Wersety 1-4

Vocabulary: potem (then), powiedzieć (pf., to say), rozkazać (pf., to order), Izraelita (m., Israelite), dostarczyć (pf., to furnish), świecznik (m., lampstand), czysty (pure), oliwa (f., olive oil), wycisnąć (pf., to press forth), oliwka (f., olive), zapewnić (pf., to secure), nieustanny (unceasing), światło (n., light), na zewnątrz (outside), zasłona (f., veil), świadectwo (n., testimony), namiot (m., tent), spotkanie (n., meeting), ustawić (pf., to put up), świecić (impf., to give light), wieczór (m., evening), aż do (until), poranek (m., morning), nieustannie (unceasingly), ustawa (f., statute), wieczysty (perpetual), pokolenie (generation), przygotować (pf., to prepare), lampa (f., lamp), palić się (impf., to burn).

Verses 1-2: Potem Pan powiedział do Mojżesza (then the Lord said unto Moses): rozkaż Izraelitom (order the Israelites), aby dostarczyli ci do świecznika (that they furnish unto thee for the lampstand) czystej oliwy wyciśniętej z oliwek (pure olive oil pressed forth from olives), aby zapewnić nieustanne światło (to secure unceasing light).

Verse 3: Na zewnątrz zasłony Świadectwa* (outside the veil of the Testimony) w Namiocie Spotkania (in the Tent of Meeting) Aaron go ustawi (shall Aaron put it up), [by świecił] od wieczora aż do poranka przed Panem (that it may give light from evening until morning before the Lord), nieustannie (unceasingly). To jest ustawa wieczysta dla waszych pokoleń: this is a perpetual statute for your generations. — *The reader is advised that the Polish has in point of fact not employed Świadectwa, but świadectwa. Given that the established style of this Bible is to employ the majuscule when referring to the stonen tablets inscribed with the Ten Commandents, the use of the minuscule must be considered an error. I have changed świadectwa to Świadectwa.

Verse 4: Na czystym świeczniku przygotuje lampy (on the pure lampstand shall he prepare the lamps), aby paliły się przed Panem nieustannie (that they may burn before the Lord unceasingly).

Wersety 5-9

Vocabulary: następnie (next), wziąć (pf., to take), najczystszy (finest), mąka (f., flour), upiec (pf., to bake), dwanaście (twelve), placek (m., cake), każdy (each), dwa (two), dziesiąta (f., one tenth), efa (f., ephah), potem (then), ułożyć (pf., to put down), stos (m., heap), sześć (six), czysty (pure), stół (m., table), położyć (pf., to lay), trochę (a bit), kadzidło (n., incense), pamiątka (f., memorial), chleb (m., bread), ofiara (f., offering), spalać (impf., to burn), szabat (m., sabbath), przygotować (pf., to prepare), dar (m., gift), nieustanny (unceasing), Izraelita (m., Israelite), wieczny (eternal), przymierze (n., covenant), syn (m., son), jeść (impf., to eat), miejsce (n., place), poświęcony (consecrated), rzecz (f., thing), najświętszy (most holy), spośród (from amongst), ofiara (f., offering), ustawa (f., statute), wieczysty (perpetual).

Verse 5: Następnie weźmiesz najczystszej mąki (next thou shalt take of the finest flour) i upieczesz z niej dwanaście placków (and shalt bake therefrom twelve cakes). Każdy placek z dwóch dziesiątych efy: each cake {shall be} from two tenths of an ephah.

Verse 6: Potem ułożysz je w dwa stosy (then thou shalt put them down into two heaps), po sześć w każdym stosie (by six in each heap), na czystym stole przed Panem (on the pure table before the Lord).

Declension of stos (m.)

sing. pl.
nom. stos stosy
gen. stosu stosów
dat. stosowi stosom
acc. stos stosy
instr. stosem stosami
loc. stosie stosach
voc. stosie stosy

Verse 7: Położysz na każdym stosie trochę czystego kadzidła (thou shalt lay in each heap a bit of pure incense)to będzie pamiątka chleba (this shall be a memorial of the bread), ofiara spalana dla Pana (an offering burnt for the Lord).

Verse 8: Każdego szabatu przygotują to przed Panem (on each sabbath they shall prepare this before the Lord) jako dar nieustanny od Izraelitów (as an unceasing gift from the Israelites), jako wieczne przymierze (as an eternal covenant).

Verse 9: To będzie dla Aarona i dla jego synów: this shall be for Aaron and for his sons. Będą to jedli w miejscu poświęconym: they shall be eating this in a consecrated place. Jest to rzecz najświętsza dla niego (this is a most holy thing for him) spośród ofiar spalanych dla Pana (from amongst the offerings burnt for the Lord). Ustawa wieczysta: a perpetual statute.

Wersety 10-16

Vocabulary: między (amongst), Izraelita (m., Israelite), znajdować się (impf., to be found), syn (m., son), pewien (a certain), Izraelitka (f., Israelite woman), Egipcjanin (m., Egyptian), pokłócić się (pf., to quarrel), obóz (m., camp), zbluźnić (pf., to blaspheme), przeciwko (against), imię (m., name), przekląć (pf., to curse), przyprowadzić (pf., to bring), matka (f., mother), nazywać się (impf., to be named), córka (f., daughter), pokolenie (n., generation), umieścić (pf., to place), straż (f., guard), dopóki (until), sprawa (f., matter), rozstrzygnąć (pf., to decide), usta (pl., mouth), powiedzieć (pf., to say), kazać (impf., to bid), wyprowadzić (pf., to bring forth), bluźnierca (m., blasphemer), poza (beyond), słyszeć (impf., to hear), położyć (pf., to lay), ręka (f., hand), głowa (f., head), cały (whole), społeczność (f., community), ukamienować (pf., to stone), przeklinać (impf., to curse), odpowiadać (impf., to respond), bluźnić (impf., to blaspheme), ukarać (pf., to punish), śmierć (f., death), zarówno… jak i… (… and… alike), tubylec (m., native), przybysz (m., sojourner), bluźnierstwo (n., blasphemy).

Verse 10: Między Izraelitami znajdował się (amongst the Israelites was found) syn pewnej Izraelitki i Egipcjanina (the son of a certain Israelite woman and of an Egyptian). Syn Izraelitki pokłócił się z pewnym Izraelitą w obozie: the son of the Israelite woman quarrelled with a certain Israelite in the camp.

Verse 11: Syn Izraelitki zbluźnił przeciwko Imieniu (the son of the Israelite woman blasphemed against the Name) i przeklął je (and cursed it). Przyprowadzono go do Mojżesza: he was brought unto Moses. Matka jego nazywała się Szelomit, córka Dibriego z pokolenia Dana: his mother was named Shelomith daughter of Dibri from the generation of Dan.

Verse 12: Umieszczono go pod strażą (he was placed under guard), dopóki sprawa nie będzie rozstrzygnięta przez usta Pana (until the matter had been decided by mouth of the Lord).

Declension of straż (f.)

sing. pl.
nom. straż straże
gen. straży straży
dat. straży strażom
acc. straż straże
instr. strażą strażami
loc. straży strażach
voc. straży straże

Verses 13-14: Wtedy Pan powiedział do Mojżesza (then the Lord said unto Moses): każ wyprowadzić bluźniercę poza obóz (bid bring forth the blasphemer unto beyond the camp). Wszyscy, którzy go słyszeli (all who heard him), położą ręce na jego głowie (shall lay {their} hands on his head). Cała społeczność ukamienuje go: the whole community shall stone him.

Verse 15: Potem powiesz Izraelitom (then thou shalt say unto the Israelites): ktokolwiek przeklina Boga swego (whosoever curseth his God), będzie za to odpowiadał (shall be responding therefor).

Verse 16: Ktokolwiek bluźni imieniu Pana (whosoever blasphemeth the name of the Lord), będzie ukarany śmiercią (shall be punished with death). Cała społeczność ukamienuje go: the whole community shall stone him. Zarówno tubylec, jak i przybysz (the native and the sojourner alike) będzie ukarany śmiercią (shall be punished with death) za bluźnierstwo przeciwko Imieniu (for blasphemy against the Name).

Wersety 17-23

Vocabulary: ktokolwiek (whosoever), zabić (pf., to kill), człowiek (m., man), ukarać (pf., to punish), śmierć (f., death), zwierzę (n., animal), obowiązać (pf., to bind), zwrot (m., restitution), skaleczyć (pf., to injure), bliźni (m., neighbour), taki (such), sposób (m., manner), zawinić (pf., to do wrong), złamanie (n., breach), oko (n., eye), ząb (m., tooth), okaleczyć (pf., to maim), jednakowo (identically), sądzić (impf., to judge), przybysz (m., sojourner), tubylec (m., native), potem (then), kazać (impf., to bid), Izraelita (m., Israelite), wyprowadzić (pf., to bring forth), bluźnierca (m., blasphemer), poza (beyond), obóz (m., camp), ukamienować (pf., to stone), syn (m., son), uczynić (pf., to do), rozkazać (pf., to order).

Verse 17: Ktokolwiek zabije człowieka (whosoever killeth a man), będzie ukarany śmiercią (shall be punished with death).

Verse 18: Ktokolwiek zabije zwierzę (whosoever killeth an animal), będzie obowiązany do zwrotu (shall be bound unto restitution): zwierzę za zwierzę (animal for animal).

Declension of zwrot (m.)

sing. pl.
nom. zwrot zwroty
gen. zwrotu zwrotów
dat. zwrotowi zwrotom
acc. zwrot zwroty
instr. zwrotem zwrotami
loc. zwrocie zwrotach
voc. zwrocie zwroty

Verse 19: Ktokolwiek skaleczy bliźniego (whosoever injureth a neighbour), będzie ukarany w taki sposób (shall be punished in such manner), w jaki zawinił (wherein he hath done wrong).

Verse 20: Złamanie za złamanie (breach for breach), oko za oko (eye for eye), ząb za ząb (tooth for tooth). W jaki sposób ktoś okaleczył bliźniego (in such manner hath a one maimed a neighbour), w taki sposób będzie okaleczony (in such manner shall he be maimed).

Verse 21: Kto zabije zwierzę (whosoever killeth an animal), będzie obowiązany do zwrotu (shall be bound unto restitution). Kto zabije człowieka (whosoever killeth a man), będzie ukarany śmiercią (shall be punished with death).

Verse 22: Jednakowo będziecie sądzić i przybyszów, i tubylców (identically shall ye be judging the sojourner and the native alike), bo Ja jestem Pan, Bóg wasz (for I am the Lord your God).

Verse 23: Potem Mojżesz kazał Izraelitom (then Moses bade the Israelites) wyprowadzić bluźniercę poza obóz (bring forth the blasphemer unto beyond the camp) i ukamienować (and stone {him}). Synowie Izraela uczynili to (the sons of Israel did this), co Pan rozkazał Mojżeszowi (which the Lord had ordered Moses).