Polish language series: Kpł 8, ustanowienie kapłaństwa

In the eighth chapter of the book of Leviticus, such subject headings in Polish are encountered: ustanowienie kapłaństwa (institution of the priesthood); wprowadzenie Aarona i jego synów w czynności kapłańskie (bringing of Aaron and his sons into the priestly functions); przygotowania (preparations); kąpiel, włożenie szat i namaszczenie (bathing, putting on of garments and anointment); ofiara przebłagalna za kapłanów (propitiatory offering for the priests); ofiara całopalna przy wprowadzeniu (holocaust offering at the bringing in); obrzędy wprowadzenia w czynności kapłańskie (rituals of the bringing into the priestly functions); uczta ofiarna i tydzień wprowadzenia w czynności kapłańskie (sacrificial feast and week of the bringing into the priestly functions).

The first-time visitor to this site ought to begin his study of the Polish language here.

Read Kpł 8

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Kpł 8. An archived version of the text is found here.

Wersety 1-5

Vocabulary: potem (then), powiedzieć (pf., to say), wziąć (pf., to take), syn (m., son), szata (f., garment), oliwa (f., olive oil), namaszczać (impf., to anoint), cielec (m., bullock), ofiara (f., offering), przebłagalny (propitiatory-), dwa (two), baran (m., ram), kosz (m., basket), chleb (m., bread), przaśny (unleavened), następnie (next), zgromadzić (pf., to gather), cały (entire), społeczność (f., community), przed (before), wejście (n., entrance), namiot (m., tent), spotkanie (n., meeting), uczynić (pf., to do), rozkazać (pf., to order), kazać (impf., to bid).

Verses 1-2: Potem Pan powiedział do Mojżesza (then the Lord said to Moses): weź Aarona i jego synów (take Aaron and his sons), szaty (the garments), oliwę do namaszczania (the olive oil for the anointing), cielca na ofiarę przebłagalną (the bullock for the propitiatory offering), dwa barany (the two rams) i kosz chlebów przaśnych (and the basket of unleavened breads).

Verse 3: Następnie zgromadź całą społeczność (next gather the entire community) przed wejściem do Namiotu Spotkania (before the entrance to the tent of meeting).

Declension of społeczność (f.)

sing. pl.
nom. społeczność społeczności
gen. społeczności społeczności
dat. społeczności społecznościom
acc. społeczność społeczności
instr. społecznością społecznościami
loc. społeczności społecznościach
voc. społeczności społeczności

Verse 4: Mojżesz uczynił tak (Moses did so), jak mu Pan rozkazał (as the Lord had ordered him), i społeczność zgromadziła się przed wejściem do Namiotu Spotkania (and the community gathered itself before the entrance to the tent of meeting).

Verse 5: Potem Mojżesz powiedział do społeczności (then Moses said to the community): oto, co mi Pan kazał uczynić (this is that which the Lord bade me do).

Wersety 6-13

Vocabulary: wtedy (then), kazać (impf., to bid), przybliżyć się (pf., to draw near), syn (m., son), obmyć (pf., to wash), woda (f., water), ubrać (pf., to clothe), tunika (f., tunic), opasać (pf., to gird), ozdobny (adorned), pas (m., girdle), włożyć (pf., to put in), wierzchni (upper), szata (f., garment), umieścić (pf., to place), jeszcze (yet), efod (m., ephod), przepaska (f., band), przymocować (pf., to fix), potem (then), pektorał (m., breastpiece), głowa (f., head), tiara (f., tiara), przedni (front-), strona (f., side), blacha (f., plate), złoty (golden), święty (holy), diadem (m., diadem), nakazać (pf., to enjoin), wziąć (pf., to take), oliwa (f., olive oil), namaszczenie (n., anointment), namaścić (pf., to anoint), przybytek (m., sanctuary), poświęcić (pf., to consecrate), rzecz (f., thing), pokropić (pf., to sprinkle), siedem (seven), raz (m., one time), ołtarz (m., altar), cały (entire), sprzęt (m., furniture), kadź (f., basin), woda (f., water), podstawa (f., base), wylać (pf., to pour forth), trochę (a bit of), następnie (next), okryć (pf., to cloak), mitra (f., mitre).

Verse 6: Wtedy Mojżesz kazał się przybliżyć Aaronowi i jego synom (then Moses bade draw near Aaron and his sons) i obmył ich wodą (and washed them with water).

Verse 7: Ubrał go w tunikę* (he clothed him in the tunic), opasał go ozdobnym pasem (girded him with the adorned girdle), włożył na niego wierzchnią szatę (put onto him the upper garment), na niej umieścił jeszcze efod (thereon placed yet the ephod), opasał go przepaską efodu (girded him with the band of the ephod) i przymocował go nią (and fixed him therewith). — *Given that w is followed by the accusative, movement is of course conveyed. A yet more literal but awkward rendering of ubrał go w tunikę is: he clothed him into the tunic.

Verse 8: Potem umieścił na nim pektorał (then he placed on him the breastpiece) i włożył do pektorału urim i tummim (and put into the breastpiece the Urim and the Thummim).

Verse 9: Włożył mu na głowę tiarę (he put onto his head the tiara) i przymocował na przedniej stronie tiary blachę złotą (and fixed on the front side of the tiara the golden plate), święty diadem (the holy diadem), tak jak nakazał Pan Mojżeszowi (so as the Lord had enjoined Moses).

Verse 10: Potem Mojżesz wziął oliwę namaszczenia (then Moses took the anointment olive oil), namaścił przybytek wraz ze wszystkim, co w nim było (anointed the sanctuary together with all that which was therein), i poświęcił te rzeczy (and consecrated these things).

Verse 11: Także pokropił nią siedem razy ołtarz (he also sprinkled therewith seven times the altar) i namaścił ołtarz razem z całym jego sprzętem (and anointed the altar together with its entire furniture), również kadź na wodę i jej podstawę (also the basin for the water and its base), aby je poświęcić (to consecrate them).

Verse 12: Potem wylał (then he poured forth) [trochę] oliwy namaszczenia na głowę Aarona (a bit of the anointment olive oil onto Aaron’s head) i namaścił go (and anointed him), aby go poświęcić (to consecrate him).

Verse 13: Następnie Mojżesz kazał synom Aarona przybliżyć się (next Moses bade the sons of Aaron draw near), włożył na nich tuniki (put onto them tunics), przepasał ich ozdobnymi pasami (girded them with adorned girdles) i okrył ich głowy mitrami (and cloaked their heads with mitres), tak jak Pan nakazał Mojżeszowi (so as the Lord had enjoined Moses).

Wersety 14-17

Vocabulary: potem (then), przyprowadzić (pf., to bring), cielec (m., bullock), ofiara (f., offering), przebłagalny (propitiatory-), syn (m., son), włożyć (pf., to put in), ręka (f., hand), głowa (f., head), zabić (pf., to kill), wziąć (pf., to take), krew (f., blood), palec (m., finger), pomazać (pf., to smear), róg (m., horn), ołtarz (m., altar), dokoła (all round), sposób (m., manner), oczyścić (pf., to cleanse), reszta (f., remainder), wylać (pf., to pour forth), podstawa (f., base), poświęcić (pf., to consecrate), dokonać (pf., to perform), przebłaganie (n., propitiation), cały (entire), tłuszcz (m., fat), wnętrzności (pl., entrails), płat (m., lobe), okrywać (impf., to cloak), wątroba (f., liver), oba (both), nerka (f., kidney), zamienić (pf., to transform), dym (m., smoke), skóra (f., skin), mięso (n., flesh), zawartość (f., contents), jelito (n., intestine), spalić (pf., to burn), ogień (m., fire), poza (beyond), obóz (m., camp), nakazać (pf., to enjoin).

Verse 14: Potem przyprowadzono cielca na ofiarę przebłagalną: then the bullock for the propitiatory offering was brought. Aaron i jego synowie (Aaron and his sons) włożyli ręce na głowę cielca ofiary przebłagalnej (put {their} hands onto the head of the bullock of the propitiatory offering).

Verse 15: Mojżesz zabił go (Moses killed it), wziął krew jego (took its blood) i palcem pomazał nią rogi ołtarza dokoła (and with {his} finger smeared therewith the horns of the altar all round)w ten sposób oczyścił ołtarz (in this manner did he cleanse the altar). Resztę krwi wylał na podstawę ołtarza (the remainder of the blood did he pour forth onto the base of the altar) i tak poświęcił go (and so consecrated it), i dokonał przebłagania (and performed propitiation).

Declension of palec (m.)

sing. pl.
nom. palec palce
gen. palca palców
dat. palcowi palcom
acc. palec palce
instr. palcem palcami
loc. palcu palcach
voc. palcu palce

Verse 16: Potem wziął cały tłuszcz (then he took the entire fat), który jest na wnętrznościach (which was* on the entrails), i płat tłuszczu (and the lobe of fat), który okrywa wątrobę (which *would cloak* the liver), jak również i obie nerki wraz z ich tłuszczem (as also both kidneys together with their fat). Mojżesz zamienił je w dym na ołtarzu: Moses transformed them into smoke on the altar. — *Polish employs the present tense in these instances; past time is understood.

Verse 17: A cielca razem ze skórą (and the bullock together with {its} skin), mięsem ({its} flesh) i zawartością jelit (and the contents of {its} intestines) spalił w ogniu poza obozem (did he burn in fire beyond the camp), tak jak nakazał Pan Mojżeszowi (so as the Lord had enjoined Moses).

Declension of jelito (n.)

sing. pl.
nom. jelito jelita
gen. jelita jelit
dat. jelitu jelitom
acc. jelito jelita
instr. jelitem jelitami
loc. jelicie jelitach
voc. jelito jelita

Wersety 18-21

Vocabulary: potem (then), przyprowadzić (pf., to bring), baran (m., ram), ofiara (f., offering), całopalny (holocaust-), syn (m., son), włożyć (pf., to put in), ręka (f., hand), głowa (f., head), zabić (pf., to kill), pokropić (pf., to sprinkle), krew (f., blood), ołtarz (m., altar), dokoła (all round), pokrajać (pf., to cut up), część (f., part), zamienić (pf., to transform), dym (m., smoke), tłuszcz (m., fat), następnie (next), obmyć (pf., to wash), woda (f., water), wnętrzności (pl., entrails), noga (f., leg), cały (entire), całopalenie (n., holocaust), miły (pleasant), woń (f., scent), spalać (impf., to burn), nakazać (pf., to enjoin).

Verse 18: Potem przyprowadzono barana na ofiarę całopalną: then the ram for the holocaust offering was brought. Aaron i jego synowie (Aaron and his sons) włożyli ręce na głowę barana (put {their} hands onto the head of the ram).

Verse 19: Mojżesz zabił go (Moses killed it) i pokropił krwią ołtarz dokoła (and sprinkled with {its} blood the altar all round).

Verse 20: Potem Mojżesz pokrajał barana na części (then Moses cut up the ram into parts) i zamienił w dym głowę, części i tłuszcz (and transformed into smoke {its} head, parts and fat).

Verse 21: Następnie Mojżesz obmył wodą wnętrzności i nogi barana (next Moses washed with the water the entrails and legs of the ram) i zamienił w dym całego barana na ołtarzu (and transformed into smoke the entire ram on the altar). To było całopalenie (this was a holocaust), miła woń (a pleasant scent), ofiara spalana dla Pana (an offering burnt for the Lord), tak jak nakazał Pan Mojżeszowi (so as the Lord had enjoined Moses).

Wersety 22-24

Vocabulary: potem (then), przyprowadzić (pf., to bring), drugi (other), baran (m., ram), ofiara (f., offering), wprowadzić (pf., to bring in), czynność (f., function), kapłański (priestly), syn (m., son), włożyć (pf., to put in), ręka (f., hand), głowa (f., head), zabić (pf., to kill), wziąć (pf., to take), trochę (a bit of), krew (f., blood), pomazać (pf., to smear), wierzch (m., top), prawy (right), ucho (n., ear), duży (great), palec (m., finger), noga (f., foot), kazać (impf., to bid), przybliżyć się (pf., to draw near), reszta (f., remainder), wylać (pf., to pour forth), dokoła (all round), ołtarz (m., altar).

Verse 22: Potem przyprowadzono drugiego barana (then the other ram was brought), barana [ofiary] wprowadzenia w czynności kapłańskie (the ram of offering of the bringing into the priestly functions). Aaron i jego synowie (Aaron and his sons) włożyli ręce na głowę barana (put {their} hands onto the head of the ram).

Verse 23: Mojżesz zabił go (Moses killed it), wziął trochę jego krwi (took a bit of its blood) i pomazał nią wierzch prawego ucha Aarona (and smeared therewith the top of Aaron’s right ear), duży palec jego prawej ręki (the great finger of his right hand) i duży palec jego prawej nogi (and the great finger of his right foot). — The ‘great finger of the hand’ indicates, of course, the thumb; the ‘great finger of the foot’ indicates the great toe.

Verse 24: Potem Mojżesz kazał się przybliżyć synom Aarona (then Moses bade draw near the sons of Aaron) i pomazał krwią wierzchy ich prawych uszu (and smeared with the blood the tops of their right ears), duże palce ich prawych rąk (the great fingers of their right hands) i duże palce ich prawych nóg (and the great fingers of their right feet). Resztę krwi wylał Mojżesz dokoła ołtarza: the remainder of the blood did Moses pour forth all round the altar.

Wersety 25-27

Vocabulary: potem (then), wziąć (pf., to take), tłuszcz (m., fat), ogon (m., tail), cały (entire), wnętrzności (pl., entrails), płat (m., lobe), okrywać (impf., to cloak), wątroba (f., liver), oba (both), nerka (f., kidney), prawy (right), łopatka (f., shoulderblade), kosz (m., basket), chleb (m., bread), przaśny (unleavened), stać (impf., to stand), jeden (one), placek (m., cake), przyrządzić (pf., to prepare), oliwa (f., olive oil), podpłomyk (m., flatbread), umieścić (pf., to place), kawałek (m., bit), położyć (pf., to lay), wszystko (n., all), dłoń (f., palm), syn (m., son), wykonać (pf., to execute), gest (m., gesture), kołysać (impf., to sway).

Verse 25: Potem wziął tłuszcz (then he took the fat), ogon (the tail) i cały tłuszcz (and the entire fat), który jest na wnętrznościach (which was* on the entrails) wraz z płatem tłuszczu (together with the lobe of fat), który okrywa wątrobę (which *would cloak* the liver), a także obie nerki z ich tłuszczem (and also both kidneys with their fat) i prawą łopatkę (and the right shoulderblade). — *See note at verse 16.

Verse 26: Z kosza chlebów przaśnych (from the basket of unleavened breads), który stoi przed Panem (which *would stand* before the Lord), wziął jeden chleb przaśny (he took one unleavened bread), jeden placek przyrządzony z oliwą (one cake prepared with olive oil) i jeden podpłomyk (and one flatbread). Umieścił je na kawałkach tłuszczu (he placed them on the bits of fat) i na prawej łopatce (and on the right shoulderblade). — *Same question of verb tense as explained at verse 16.

Verse 27: Potem położył to wszystko na dłoniach Aarona (then he laid all this on the palms of Aaron) i na dłoniach jego synów (and on the palms of his sons) i wykonał nimi gest kołysania przed Panem (and executed therewith the gesture of swaying before the Lord).

Wersety 28-30

Vocabulary: następnie (next), wziąć (pf., to take), wszystko (n., all), dłoń (f., palm), zamienić (pf., to transform), dym (m., smoke), ołtarz (m., altar), całopalenie (n., holocaust), ofiara (f., offering), wprowadzić (pf., to bring in), czynność (f., function), kapłański (priestly), miły (pleasant), woń (f., scent), spalać (impf., to burn), mostek (m., brisket), wykonać (pf., to execute), gest (m., gesture), kołysać (impf., to sway), część (f., part), należny (belonging), baran (m., ram), nakazać (pf., to enjoin), potem (then), trochę (a bit of), oliwa (f., olive oil), namaszczenie (n., anointment), krew (f., blood), pokropić (pf., to sprinkle), szata (f., garment), syn (m., son), poświęcić (pf., to consecrate).

Verse 28: Następnie Mojżesz wziął to wszystko z ich dłoni (next Moses took all this from their palms) i zamienił w dym na ołtarzu nad całopaleniem (and transformed {this} into smoke on the altar over the holocaust). To była ofiara wprowadzenia w czynności kapłańskie (this was an offering of the bringing into the priestly functions), miła woń (a pleasant scent), ofiara spalana dla Pana (an offering burnt for the Lord).

Verse 29: Mojżesz wziął mostek (Moses took the brisket) i wykonał nim gest kołysania przed Panem (and executed therewith the gesture of swaying before the Lord). To była część należna Mojżeszowi (this was the part belonging to Moses) z barana [ofiary] wprowadzenia w czynności kapłańskie (from the ram of offering of the bringing into the priestly functions), jak nakazał Pan Mojżeszowi (as the Lord had enjoined Moses).

Verse 30: Potem Mojżesz wziął trochę oliwy namaszczenia (then Moses took a bit of the anointment olive oil) i trochę krwi z ołtarza (and a bit of the blood from the altar) i pokropił nią Aarona i jego szaty (and sprinkled therewith Aaron and his garments), a z nim jego synów i ich szaty (and with him his sons and their garments). Tak poświęcił Aarona z jego szatami (so did he consecrate Aaron with his garments) i z nim jego synów z ich szatami (and with him his sons and their garments).

Wersety 31-36

Vocabulary: potem (then), powiedzieć (pf., to say), syn (m., son), ugotować (pf., to boil), mięso (n., flesh), wejście (n., entrance), namiot (m., tent), spotkanie (n., meeting), jeść (impf., to eat), chleb (m., bread), kosz (m., basket), ofiara (f., offering), wprowadzić (pf., to bring in), czynność (f., function), kapłański (priestly), nakazać (pf., to enjoin), słowo (n., word), syn (m., son), reszta (f., remainder), spalić (pf., to burn), ogień (m., fire), odchodzić (impf., to depart), siedem (seven), dzień (m., day), skończyć się (pf., to come finished), wprowadzać (impf., to bring), dzisiaj (today), uczynić (pf., to do), czynić (impf., to do), dokonać (pf., to perform), przebłaganie (n., propitiation), siedzieć (impf., to sit), noc (f., night), straż (f., guard), pomrzeć (pf., to die {one and all}), taki (such), nakaz (m., injunction), otrzymać (pf., to receive).

Verse 31: Potem powiedział Mojżesz do Aarona i do jego synów (then Moses said to Aaron and to his sons): ugotujcie mięso przy wejściu do Namiotu Spotkania (boil the flesh at the entrance to the tent of meeting). Tam jedzcie je z chlebem (there, eat it with the bread), który jest w koszu ofiary wprowadzenia w czynności kapłańskie (which is in the basket of offering of the bringing into the priestly functions). Tak mi nakazano w słowach (so have I been enjoined in {such} words): Aaron i jego synowie będą je jedli (Aaron and his sons shall be eating it).

Verse 32: Resztę mięsa i chleba (the remainder of the flesh and bread) spalicie w ogniu (shall you burn in fire).

Verse 33: Od wejścia do Namiotu Spotkania (from the entrance to the tent of meeting) nie będziecie odchodzić przez siedem dni (shall you not be departing for seven days), aż do dnia, kiedy skończą się dni waszego wprowadzania w czynności kapłańskie (until the day when come [will come] finished the days of your bringing into the priestly functions), bo przez siedem dni będziecie w nie wprowadzani (for, for seven days shall you be brought therein).

Verse 34: Tak jak dzisiaj uczyniono (so as has been done today), tak Pan nakazał czynić (so did the Lord enjoin to do), aby dokonać za was przebłagania (to perform propitiation for you).

Verse 35: Przez siedem dni będziecie siedzieć (for seven days shall you be sitting) przy wejściu do Namiotu Spotkania (at the entrance to the tent of meeting) dzień i noc na straży Pana (day and night on guard of the Lord), abyście nie pomarli (that you may not die one and all). Taki nakaz otrzymałem: such injunction did I receive.

Verse 36: Aaron i jego synowie uczynili to wszystko (Aaron and his sons did all this), co Pan nakazał im przez Mojżesza (which the Lord had enjoined them through Moses).