Polish language series: Kpł 3, ofiary biesiadne

Of the book of Leviticus, the third chapter treats of: ofiary biesiadne (festal offerings). Also from the subject headings: cielce (bullocks); owce (sheep); kozy (goats); nie wolno jeść krwi ani tłuszczu zwierząt ofiarnych (it is not permitted to eat either blood or fat of sacrificial animals).

If you are arriving on this site for the first time, begin your study of the Polish language here.

Read Kpł 3

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Kpł 3. An archived version of the text is found here.

Wersety 1-2

Vocabulary: jeżeli (if), chcieć (impf., to want), złożyć (pf., to submit), dar (m., gift), większy (greater), bydło (n., cattle), ofiara (f., offering), biesiadny (festal), niech (let), zwierzę (n., animal), bez (without), skaza (f., blemish), samiec (m., male), lub (or), samica (f., female), przed (before), położyć (pf., to lay), ręka (f., hand), głowa (f., head), zabić (pf., to kill), wejście (n., entrance), namiot (m., tent), spotkanie (n., meeting), potem (then), kapłan (m., priest), syn (m., son), pokropić (pf., to sprinkle), krew (f., blood), ołtarz (m., altar), dokoła (all round).

Verse 1: Jeżeli kto chce złożyć dar (if a one would submit a gift) z większego bydła (from the greater cattle) jako ofiarę biesiadną (as a festal offering), niech złoży zwierzę bez skazy (let him submit an animal without blemish), samca lub samicę (a male or a female) przed Panem (before the Lord). — The declension of the feminine samica is shown below; that of the masculine samiec has already been presented and is found through the index of Polish declensions.

Declension of samica (f.)

sing. pl.
nom. samica samice
gen. samicy samic
dat. samicy samicom
acc. samicę samice
instr. samicą samicami
loc. samicy samicach
voc. samico samice

Verse 2: Położy rękę na głowie swego daru (he shall lay {his} hand on the head of his gift) i zabije go przed wejściem do Namiotu Spotkania (and shall kill it before the entrance to the tent of meeting). Potem kapłani, synowie Aarona (then Aaron’s sons the priests), pokropią krwią jego ołtarz dokoła (shall sprinkle with its blood the altar all round).

Wersety 3-5

Vocabulary: potem (then), złożyć (pf., to submit), ofiara (f., offering), biesiadny (festal), spalać (impf., to burn), tłuszcz (m., fat), okrywać (impf., to cloak), wnętrzności (pl., entrails), cały (entire), nad (over), także (also), oba (both), nerka (f., kidney), sięgać (impf., to reach), lędźwie (pl., loins), płat (m., lobe), wątroba (f., liver), przy (alongside), oddzielić (pf., to detach), syn (m., son), zamienić (pf., to transform), dym (m., smoke), ołtarz (m., altar), całopalny (holocaust-), drwa (pl., firewood), ogień (m., fire), miły (pleasant), woń (f., scent).

Verses 3-4: Potem złoży z ofiary biesiadnej ofiarę spalaną dla Pana (then he shall submit from the festal offering an offering burnt for the Lord), to jest tłuszcz, który okrywa wnętrzności (which is, the fat which cloaks the entrails), i cały tłuszcz, który jest nad nimi (and the entire fat which is over them), a także obie nerki i tłuszcz, który je okrywa (and also both kidneys and the fat which cloaks them), który sięga do lędźwi (which reaches to the loins), oraz płat tłuszczu, który jest na wątrobie (and the lobe of fat which is on the liver)przy nerkach go oddzieli (alongside the kidneys shall he detach it).

Verse 5: Synowie Aarona zamienią to w dym na ołtarzu (Aaron’s sons shall transform this into smoke on the altar), na ofierze całopalnej (in a holocaust offering), która jest na drwach, na ogniu (which is on the firewood, on the fire). To jest ofiara spalana (this is an offering burnt), miła woń dla Pana (a pleasant scent for the Lord).

Declension of ołtarz (m.)

sing. pl.
nom. ołtarz ołtarze
gen. ołtarza ołtarzy
dat. ołtarzowi ołtarzom
acc. ołtarz ołtarze
instr. ołtarzem ołtarzami
loc. ołtarzu ołtarzach
voc. ołtarzu ołtarze

Wersety 6-8

Vocabulary: jeżeli (if), chcieć (impf., to will), złożyć (pf., to submit), dar (m., gift), mniejszy (lesser), bydlę (n., beast), ofiara (f., offering), biesiadny (festal), niech (let), zwierzę (n., animal), bez (without), skaza (f., blemish), samiec (m., male), lub (or), samica (f., female), owca (f., sheep), przed (before), położyć (pf., to lay), ręka (f., hand), głowa (f., head), potem (then), zabić (pf., to kill), namiot (m., tent), spotkanie (n., meeting), syn (m., son), pokropić (pf., to sprinkle), krew (f., blood), ołtarz (m., altar), dokoła (all round).

Verse 6: Jeżeli zaś kto chce złożyć w darze mniejsze bydlę (if a one would submit in gift a lesser beast) jako ofiarę biesiadną dla Pana (as a festal offering for the Lord), niech złoży zwierzę bez skazy (let him submit an animal without blemish), samca lub samicę (a male or a female).

Declension of bydlę (n.)

sing. pl.
nom. bydlę bydlęta
gen. bydlęcia bydląt
dat. bydlęciu bydlętom
acc. bydlę bydlęta
instr. bydlęciem bydlętami
loc. bydlęciu bydlętach
voc. bydlę bydlęta

Verse 7: Jeżeli chce złożyć w darze owcę (if he would submit in gift a sheep), niech złoży ją przed Panem (let him submit it before the Lord).

Verse 8: Położy rękę na głowę swego daru (he shall lay {his} hand on the head of his gift), potem zabije go przed Namiotem Spotkania (then he shall kill it before the tent of meeting). Synowie Aarona pokropią krwią zwierzęcia ołtarz dokoła: Aaron’s sons shall sprinkle with the blood of the animal the altar all round.

Wersety 9-11

Vocabulary: potem (then), złożyć (pf., to submit), ofiara (f., offering), biesiadny (festal), spalać (impf., to burn), cały (entire), tłuszcz (m., fat), ogonowy (caudal), należy (one is to), oddzielić (pf., to detach), tuż przy (right alongside), sam (same), kość (f., bone), okrywać (impf., to cloak), wnętrzności (pl., entrails), nad (over), oba (both), nerka (f., kidney), wraz z (together with), sięgać (impf., to reach), lędźwie (pl., loins), także (also), płat (m., lobe), wątroba (f., liver), kapłan (m., priest), zamienić (pf., to transform), dym (m., smoke), ołtarz (m., altar), pokarm (m., nourishment).

Verses 9-10: Potem złoży z ofiary biesiadnej ofiarę spalaną dla Pana (then he shall submit from the festal offering an offering burnt for the Lord), to jest cały tłuszcz ogonowy (which is, the entire caudal fat)należy go oddzielić tuż przy samej kości ogonowej (it is to be detached right alongside the same caudal bone)i tłuszcz, który okrywa wnętrzności (and the fat which cloaks the entrails), oraz cały tłuszcz, który jest nad nimi (and the entire fat which is over them), i obie nerki wraz z tłuszczem, który je okrywa (and both kidneys together with the fat which cloaks them), który sięga do lędźwi (which reaches to the loins), a także płat tłuszczu, który jest na wątrobie (and also the lobe of fat which is on the liver)przy nerkach go oddzieli (alongside the kidneys shall he detach it).

Declension of nerka (f.)

sing. pl.
nom. nerka nerki
gen. nerki nerek
dat. nerce nerkom
acc. nerkę nerki
instr. nerką nerkami
loc. nerce nerkach
voc. nerko nerki

Verse 11: Kapłan zamieni to w dym na ołtarzu jako pokarm (the priest shall transform this into smoke on the altar as nourishment), jako ofiarę spalaną dla Pana (as an offering burnt for the Lord).

Wersety 12-15

Vocabulary: jeżeli (if), chcieć (impf., to will), złożyć (pf., to submit), dar (m., gift), koza (f., goat), niech (let), przed (before), położyć (pf., to lay), ręka (f., hand), głowa (f., head), zabić (pf., to kill), namiot (m., tent), spotkanie (n., meeting), syn (m., son), pokropić (pf., to sprinkle), krew (f., blood), ołtarz (m., altar), dokoła (all round), potem (then), dar (m., gift), spalać (impf., to burn), tłuszcz (m., fat), okrywać (impf., to cloak), wnętrzności (pl., entrails), cały (entire), oba (both), nerka (f., kidney), wraz z (together with), sięgać (impf., to reach), lędźwie (pl., loins), także (also), płat (m., lobe), wątroba (f., liver), przy (alongside), oddzielić (pf., to detach).

Verse 12: Jeżeli kto chce złożyć w darze kozę (if a one would submit in gift a goat), niech złoży ją przed Panem (let him submit it before the Lord).

Declension of koza (f.)

sing. pl.
nom. koza kozy
gen. kozy kóz
dat. kozie kozom
acc. kozę kozy
instr. kozą kozami
loc. kozie kozach
voc. kozo kozy

Verse 13: Położy rękę na jej głowie (he shall lay {his} hand on its head) i zabije ją przed Namiotem Spotkania (and shall kill it before the tent of meeting). Synowie Aarona pokropią jej krwią ołtarz dokoła: Aaron’s sons shall sprinkle with its blood the altar all round.

Verses 14-15: Potem jako dar spalany dla Pana (then as a gift burnt for the Lord) złoży tłuszcz, który okrywa wnętrzności (shall he submit the fat which cloaks the entrails), oraz cały tłuszcz, który jest nad nimi (and the entire fat which is over them), obie nerki wraz z tłuszczem, który je okrywa (both kidneys together with the fat which cloaks them), który sięga do lędźwi (which reaches to the loins), a także płat tłuszczu, który jest na wątrobie (and also the lobe of fat which is on the liver)przy nerkach go oddzieli (alongside the kidneys shall he detach it).

Declension of lędźwie (pl.)

nom. lędźwie
gen. lędźwi
dat. lędźwiom
acc. lędźwie
instr. lędźwiami
loc. lędźwiach
voc. lędźwie

Wersety 16-17

Vocabulary: potem (then), kapłan (m., priest), zamienić (pf., to transform), wszystko (n., all), dym (m., smoke), ołtarz (m., altar), pokarm (m., nourishment), spalać (impf., to burn), miły (pleasant), woń (f., scent), cały (entire), tłuszcz (m., fat), ustawa (f., statute), wieczysty (perpetual), wszystek (all), czas (m., time), pokolenie (n., generation), siedziba (f., abode), krew (f., fat), jeść (impf., to eat).

Verse 16: Potem kapłan zamieni to wszystko w dym na ołtarzu (then the priest shall transform all this into smoke on the altar), jako pokarm spalany (as nourishment burnt), miłą woń [[dla Pana]] (a pleasant scent for the Lord). Cały tłuszcz będzie dla Pana: the entire fat shall be for the Lord.

Verse 17: To jest ustawa wieczysta (this is a perpetual statute) na wszystkie czasy (for all times) i na wszystkie pokolenia (and for all generations), we wszystkich waszych siedzibach (in all your abodes). Ani tłuszczu, ani krwi jeść nie będziecie: neither fat nor blood shall you be eating.