Polish language series: Wj 39, wykonanie szat kapłańskich

The thirty-ninth chapter of the book of Exodus treats of the making of the vestments for the priesthood: wykonanie szat kapłańskich (execution of the priestly vestments).

If you are arriving on this site for the first time, begin your study of the Polish language here.

Read Wj 39

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Wj 39. An archived version of the text is found here.

Wersety 1-3

Vocabulary: zrobić (pf., to make, to do), szata (f., garment, vestment), drogocenny (precious, valuable), tkanina (f., cloth), pełnić (impf., to fulfil), służba (f., service), przybytek (m., sanctuary), purpura fioletowa (f., purple-blue), purpura czerwona (f., purple-red), karmazyn (m., crimson), święty (holy), nakazać (pf., to command), uczynić (pf., to make, to do), wykonać (pf., to execute), efod (m., ephod), złoto (n., gold), kręcić (impf., to twist), bisior (m., byssus), wykuć (pf., to hammer out), przeto (therefore), cienki (thin, fine), blaszka (f., plate), pociąć (pf., to cut up {into pieces}), nitka (f., thread), można (one may, it is possible to), wpleść (pf., to braid), sposób (m., manner), biegły (expert, proficient), tkacz (m., weaver).

Verse 1: Zrobili też szaty z drogocennej tkaniny (they also made the vestments of precious cloth) do [pełnienia] służby w przybytku (for the fulfilment of service in the sanctuary) z fioletowej i czerwonej purpury oraz z karmazynu (of purple-blue and purple-red, and of crimson). Zrobili również szaty święte dla Aarona (they made the holy vestments for Aaron as well), jak to Pan nakazał uczynić Mojżeszowi* (as the Lord had commanded Moses to do). *Mojżesz is found here in dative position as Mojżeszowi, which translates literally as unto Moses. The declension of Mojżesz can be found through the declensions page.

Verse 2: Wykonali efod (they executed the ephod) ze złota (of gold), z fioletowej i czerwonej purpury (of purple-blue and purple-red), karmazynu ({of} crimson) oraz z kręconego bisioru (and of twisted byssus).

Verse 3: Wykuli przeto cienkie blaszki ze złota (and so they hammered out thin plates of gold) i pocięli je na nitki (and cut them up into threads), aby je można wpleść (that one might braid them) we fioletową i czerwoną purpurę, w karmazyn oraz bisior (into the purple-blue and purple-red, crimson and byssus), sposobem biegłego tkacza (after the manner of an expert weaver).

Declension of nitka (f.)

sing. pl.
nom. nitka nitki
gen. nitki nitek
dat. nitce nitkom
acc. nitkę nitki
instr. nitką nitkami
loc. nitce nitkach
voc. nitko nitki

Wersety 4-7

Vocabulary: zrobić (pf., to make, to do), dwa (two), naramiennik (m., shoulderpiece), spiąć (pf., to couple), oba (both), górny (top, upper), koniec (m., end, extremity), przepaska (f., band), efod (m., ephod), znajdować się (impf., to be found), wykonać (pf., to execute), nić (f., thread), złoto (n., gold), purpura fioletowa (f., purple-blue), purpura czerwona (f., purple-red), karmazyn (m., crimson), kręcić (impf., to twist), bisior (m., byssus), nakazać (pf., to command), obrobić (pf., to work, to fashion, to treat), kamień (stone), onyksowy (of onyx), osadzić (pf., to set, to fix), złoty (golden, of gold), oprawa (f., mount), wykuć (pf., to hammer out), wzór (m., pattern, model, exemplar), pieczęć (f., seal), imię (n., name), syn (m., son), umieścić (pf., to place, to put),  pamięć (f., remembrance, memory).

Verse 4: Zrobili również dwa naramienniki spięte ze sobą (they also made the two shoulderpieces coupled with one another), a spięte na obu [górnych] końcach (and coupled at both upper ends).

Declension of naramiennik (m.)

sing. pl.
nom. naramiennik naramienniki
gen. naramiennika naramienników
dat. naramiennikowi naramiennikom
acc. naramiennik naramienniki
instr. naramiennikiem naramiennikami
loc. naramienniku naramiennikach
voc. naramienniku naramienniki

Verse 5: A przepaska efodu (and the band of the ephod), która się na nim znajduje (which was found upon it), była wykonana tak samo [z nici] (was likewise executed of threads) ze złota (of gold), z fioletowej i czerwonej purpury (of purple-blue and purple-red), z karmazynu (of crimson) i z kręconego bisioru (and of twisted byssus), jak to nakazał Pan Mojżeszowi (as the Lord had commanded Moses).

Verse 6: Obrobili też kamienie onyksowe (they also worked the onyx stones), osadzone w złote oprawy (set in golden mounts), z wykutymi na nich, na wzór pieczęci, imionami synów Izraela (with the names of the sons of Israel engraved upon them after the manner of a seal [with, stricken out upon them, after the manner of a seal, the names of the sons of Israel]).

Verse 7: Umieścili je na obu naramiennikach efodu (they placed them on both shoulderpieces of the ephod) jako kamienie pamięci (as stones of remembrance) o synach Izraela (of the sons of Israel), jak nakazał Pan Mojżeszowi (as the Lord had commanded Moses).

Wersety 8-13

Vocabulary: uczynić (pf., to make, to do), pektorał (m., breastpiece), wykonać (pf., to execute), biegły (expert, proficient), tkacz (m., weaver), sposób (m., manner), efod (m., ephod), nić (f., thread), złoto (n., gold), purpura fioletowa (f., purple-blue), purpura czerwona (f., purple-red), karmazyn (m., crimson), kręcić (impf., to twist), bisior (m., byssus), kwadratowy (square), długość (f., length), szerokość (f., breadth), wynosić (impf., to amount, to total), piędź (f., span), podwójnie (doubly), złożony (folded), umieścić (pf., to place, to put), cztery (four), rząd (m., row, file), drogi (precious), kamień (m., stone), pierwszy (first), rubin (m., ruby), topaz (m., topaz), szmaragd (m., emerald), drugi (second), granat (m., garnet), szafir (m., sapphire), beryl (m., beryl), trzeci (third), opal (m., opal), agat (m., agate), ametyst (m., amethyst), wreszcie (lastly), czwarty (fourth), chryzolit (m., chrysolite), onyks (m., onyx), jaspis (m., jasper), osadzić (pf., to set, to fix), oprawa (f., mount), odpowiedni (proper, appropriate).

Verse 8: Uczynili też pektorał (they also made the breastpiece), wykonany przez biegłych tkaczy (executed by expert weavers) w ten sam sposób jak efod (in the same manner as the ephod) [z nici] (of threads) ze złota (of gold), z fioletowej i czerwonej purpury (of purple-blue and purple-red), z karmazynu (of crimson) i z kręconego bisioru (and of twisted byssus).

Verse 9: Pektorał był kwadratowy (the breastpiece was square), a długość jego i szerokość wynosiły jedną piędź (and its length and breadth totalled [were totalling] one span). Był on podwójnie złożony: it was folded in two (doubly folded).

Verses 10-13: Umieścili na nim cztery rzędy drogich kamieni (in it did they put four rows of precious stones); w pierwszym rzędzie rubin, topaz i szmaragd (in the first row — a ruby, a topaz and an emerald); w drugim rzędzie granat, szafir i beryl (in the second row — a garnet, a sapphire and a beryl); w trzecim rzędzie opal, agat, ametyst (in the third row — an opal, an agate and an amethyst); wreszcie w czwartym rzędzie chryzolit, onyks i jaspis (and lastly in the fourth row — a chrysolite, an onyx and a jasper). Były osadzone w oprawach ze złota (they were set in mounts of gold) w odpowiednich rzędach (in the proper rows).

Wersety 14-18

Vocabulary: kamień (m., stone), otrzymać (pf., to receive), imię (n., name), dwanaście (twelve), syn (m., son), ryć (impf., to incise, to engrave), wzór (m., pattern, model, exemplar), pieczęć (f., seal), własny (own), pokolenie (n., tribe), wykonać (pf., to execute), pektorał (m., breastpiece), dwa (two), łańcuszek (m., chainlet), skręcić (pf., to twist), kształt (m., form, shape), sznur (m., rope, cord), szczery (pure), złoto (n., gold), złoty (golden, of gold), oprawa (f., mount), pierścień (m., ring), przymocować (pf., to attach, to secure), oba (both), koniec (m., end, extremity), przewlec (pf., to pass/draw {through}), drugi (other, second), obydwa (both), przyszyć (pf., to stitch on), przywiązać (pf., to fasten, to attach), przedni (front), naramiennik (m., shoulderpiece), efod (m., ephod).

Verse 14: Kamienie te otrzymały (these stones received) imiona dwunastu synów Izraela (the names of the twelve sons of Israel); było ich dwanaście według ich imion (of them were there twelve, according to their names); były ryte na wzór pieczęci (they were incised after the manner of a seal), każdy z własnym imieniem (each with its own name) według dwunastu pokoleń (according to the twelve tribes).

Verse 15: Wykonali do pektorału dwa łańcuszki (they executed two chainlets for the breastpiece) skręcone na kształt sznura ze szczerego złota (braided [twisted] in the form of a cord of pure gold).

Verse 16: Wykonali też do pektorału dwie złote oprawy i dwa złote pierścienie (they also executed two golden mounts and two golden rings for the breastpiece), i przymocowano oba te pierścienie (and both these rings were attached [and one attached both these rings]) na obu końcach pektorału (at both ends of the breastpiece).

Verse 17: Dwa złote sznury (the two golden cords) przewlekli przez oba pierścienie (did they pass through both rings) na obu końcach pektorału (at both ends of the breastpiece).

Verse 18: Oba zaś drugie końce obydwu sznurów (and the other two ends of both cords) przyszyli do obu opraw (did they stitch onto both mounts) i przywiązali je do przedniego naramiennika efodu (and they attached them to the front of the shoulderpiece of the ephod).

Declension of oprawa (f.)

sing. pl.
nom. oprawa oprawy
gen. oprawy opraw
dat. oprawie oprawom
acc. oprawę oprawy
instr. oprawą oprawami
loc. oprawie oprawach
voc. oprawo oprawy

Wersety 19-21

Vocabulary: wykonać (pf., to execute), dwa (two), złoty (golden, of gold), pierścień (m., ring), przymocować (pf., to attach, to secure), oba (both), górny (top, upper), koniec (m., end, extremity), pektorał (m., breastpiece), wreszcie (lastly), inny (other), przyszyć (pf., to stitch on), naramiennik (m., shoulderpiece), efod (m., ephod), zewnętrzy (outer), strona (f., side), miejsce (n., place), spiąć (pf., to couple), przepaska (f., band), związać (pf., to join together), sznur (m., rope, cord), purpura fioletowa (f., purple-blue), leżeć (impf., to lie), przesunąć się (pf., to move oneself), nakazać (pf., to command).

Verse 19: Wykonali dwa złote pierścienie (they executed two golden rings) i przymocowali je do obu [górnych] końców pektorału (and attached them to both upper ends of the breastpiece).

Verse 20: Wreszcie wykonali jeszcze dwa inne złote pierścienie (lastly they executed yet two other golden rings) i przyszyli je do obu naramienników efodu (and stitched them onto both shoulderpieces of the ephod) na zewnętrznej stronie (on the outer side), w miejscu spięcia efodu z przepaską (where the ephod coupled with band [in the place of coupling of the ephod with the band]).

Verse 21: Potem związali pierścienie pektorału z pierścieniami efodu sznurem z fioletowej purpury (they then so joined the rings of the breastpiece to [with] the rings of the ephod by a cord of purple-blue), aby pektorał leżał na przepasce efodu (that the breastpiece should lie upon the band of the ephod) i nie mógł się przesunąć ze swego miejsca na efodzie (and not be able to move itself from its place upon the ephod), jak nakazał Pan Mojżeszowi (as the Lord had commanded Moses).

Declension of miejsce (n.)

sing. pl.
nom. miejsce miejsca
gen. miejsca miejsc
dat. miejscu miejscom
acc. miejsce miejsca
instr. miejscem miejscami
loc. miejscu miejscach
voc. miejsce miejsca

Wersety 22-26

Vocabulary: zrobić (pf., to make, to do), suknia (f., robe), efod (m., ephod), utkać (pf., to weave), purpura fioletowa (f., purple-blue), środek (m., middle), otwór (m., opening), głowa (f., head), obszywka (f., hem, border), dokoła (all round), pancerz (m., coat of mail), rozedrzeć się (pf., to get torn, to get rent), dolny (lower), kraj (m., hem), przyszyć (pf., to stitch on), jabłko granatu (n., pomegranate), purpura czerwona (f., purple-red), karmazyn (m., crimson), kręcić (impf., to twist), bisior (m., byssus), dzwonek (m., {small} bell), szczery (pure), złoto (n., gold), między (between), wokoło (all round, round about), następować (impf., to occur, to come about), na przemian (in turns), przywdziewać (impf., to put on, to don), czas (m., time), pełnić (impf., to fulfil), służba (f., service), nakazać (pf., to command).

Verse 22: Zrobili też suknię pod efod (they also made the robe under the ephod) całą utkaną z fioletowej purpury (woven entirely of purple-blue).

Verse 23: I miała w środku otwór na głowę (and it had an opening in the middle for the head) z obszywką dokoła otworu (with a hem all round the opening), jak przy otworze pancerza (like alongside the opening of a coat of mail), aby się nie rozdarła (lest it tear [that it should not tear]).

Verse 24: Na dolnych jej krajach (on its lower hems) przyszyli jabłka granatu z fioletowej i czerwonej purpury (did they stitch on pomegranates of purple-blue and purple-red), karmazynu ({of} crimson) i kręconego [bisioru] (and {of} twisted byssus).

Verse 25: Zrobili także dzwonki ze szczerego złota (they also made {small} bells of pure gold) i przyszyli je między jabłkami granatu wokoło (and stitched them on between the pomegranates round about).

Verse 26: Dzwonek złoty i jabłko granatu następowały na przemian (a {small} golden bell and a pomegranate occurred [were occurring] in turns) dokoła [dolnego] kraju sukni (all round the lower hem of the robe), przywdziewanej w czasie pełnienia służby ({which was to be} put on during the fulfilment of service), jak to nakazał Pan Mojżeszowi (as the Lord had commanded Moses).

Declension of suknia (f.)

sing. pl.
nom. suknia suknie
gen. sukni sukni
sukien
dat. sukni sukniom
acc. suknię suknie
instr. suknią sukniami
loc. sukni sukniach
voc. suknio suknie

Wersety 27-31

Vocabulary: zrobić (pf., to make, to do), tunika (f., tunic), tkać (impf., to weave), bisior (m., byssus),  syn (m., son), tiara (f., tiara), mitra (f., mitre), lniany (linen, flaxen), spodnie (pl., breeches), kręcić (impf., to twist), pas (m., girdle), purpura fioletowa (f., purple-blue), purpura czerwona (f., purple-red), karmazyn (m., crimson), wielobarwnie (colourfully, in many colours), wyszywać (impf., to embroider), nakazać (pf., to command), diadem (m., diadem), szczery (pure), złoto (n., gold), wyrzeźbić (pf., to carve out), rzeźbić (impf., to carve), pieczęć (f., seal), poświęcić (pf., to consecrate), przywiązać (pf., to fasten, to attach), sznur (m., rope, cord), przedni (front), strona (f., side), umieścić (pf., to place, to put).

Verses 27-29: Zrobili także tuniki (they also made the tunics) tkane z bisioru (woven of byssus) dla Aarona i jego synów (for Aaron and his sons), oraz tiarę z bisioru (and the tiara of byssus), mitry z bisioru (the mitres of byssus) i lniane spodnie z bisioru kręconego (and the linen breeches of twisted byssus) oraz pas z bisioru kręconego (as well as the girdle of twisted byssus), z fioletowej i czerwonej purpury (of purple-blue and purple-red), z karmazynu (of crimson), wielobarwnie wyszywany (colourfully embroidered), jak Pan nakazał Mojżeszowi (as the Lord had commanded Moses).

Verse 30: I zrobili też diadem ze szczerego złota (and they also made the diadem of pure gold), i wyrzeźbili na nim (and engraved [carved out] upon it), jak się rzeźbi na pieczęci (as one engraves [as is carved out] upon a seal): Poświęcony dla Pana (Consecrated for the Lord).

Verse 31: I przywiązali go sznurem z fioletowej purpury tak (and they so attached it to [with] a cord of purple-blue), aby był na tiarze (that it should be on the tiara) i żeby na przedniej stronie tiary był umieszczony (and that on the front side of the tiara it should be placed), jak Pan nakazał Mojżeszowi (as the Lord had commanded Moses).

Declension of tiara (f.)

sing. pl.
nom. tiara tiary
gen. tiary tiar
dat. tiarze tiarom
acc. tiarę tiary
instr. tiarą tiarami
loc. tiarze tiarach
voc. tiaro tiary

Wersety 32-41

Vocabulary: wykonać (pf., to execute), robota (f., labour), około (about, round), budowa (f., construction, building), namiot (m., tent), spotkanie (n., meeting), Izraelita (m., Israelite), nakazać (pf., to command), oddać (pf., to render), przybytek (m., sanctuary), sprzęt (m., {piece of} furniture), kółko (n., ringlet), deska (f., plank), poprzeczka (f., crossbar), słup (m., pillar), podstawa (f., base), nakrycie (n., covering, overspread), skóra (f., skin), barani (ram’s), barwić (impf., to dye, to colour), czerwono (in red), delfin (m., dolphin), przykrywać (impf., to cover, to conceal), zasłona (f., veil), arka (f., ark), świadectwo (n., testimony), drążek (m., pole, bar), przebłagalnia (f., propitiatory), stół (m., table), należeć (impf., to belong), chleb (m., bread), pokładny (set-down), świecznik (m., lampstand), szczery (pure), złoto (n., gold), lampa (f., lamp), ustawić (pf., to set up, to place), szereg (m., row), przybory (pl., utensils, implements), olej (m., oil), oświetlenie (n., lighting), ołtarz (m., altar), złoty (golden, of gold), namaszczać (impf., to anoint, to oil), pachnący (aromatic, fragrant), kadzidło (n., incense), wejście (n., entrance), brąz (m., bronze), krata (f., grating), kadź (f., basin), dziedziniec (m., court), powróz (m., cord), palik (m., stake, peg), potrzebny (necessary, needed), służba (f., service), szata (f., garment, vestment), drogocenny (precious, valuable), tkanina (f., cloth), posługa (f., service), święty (holy), kapłan (m., priest), syn (m., son), sprawować (impf., to perform, to fulfil), czynność (f., function, act), kapłański (priestly).

Verse 32: Tak wykonano (thus were executed [thus did one execute]) wszelką robotę około budowy Namiotu Spotkania (all the labour in the construction [involving the construction] of the tent of meeting). Izraelici wykonali zaś wszystko tak (and so did the Israelites execute all), jak to nakazał Pan Mojżeszowi (as the Lord had commanded Moses): tak wykonali (so did they execute).

Verses 33-41: I oddali przybytek Mojżeszowi (and they rendered the sanctuary to Moses) wraz z namiotem i sprzętami (together with the tent and {its} furniture), jak kółka, deski, poprzeczki, słupy, podstawy (namely, {its} ringlets, planks, crossbars, pillars {and} bases), nakrycia, jedne ze skór baranich barwionych na czerwono, a drugie ze skór delfinów ({its} coverings, the one of ram skins dyed red and the other of dolphin skins), oraz przykrywającą zasłonę (and the concealing veil), Arkę Świadectwa z drążkami (the ark of the testimony with {its} poles), przebłagalnię (the propitiatory), stół ze wszystkimi należącymi do niego sprzętami (the table with all the furniture belonging to it) i chlebami pokładnymi (and the bread of display [set-down breads]), i świecznik ze szczerego [złota] (and the lampstand of pure gold) z lampami ustawionymi w szeregu (with {its} lamps set up in a row) oraz ze wszystkimi przyborami należącymi do niego (and with all the utensils belonging to it), i olej do oświetlenia (and the oil for lighting), także ołtarz złoty i olej do namaszczania (as well as the golden altar and anointing oil), pachnące kadzidło (the aromatic incense) oraz zasłonę przy wejściu do namiotu (and the veil at the entrance {leading} into the tent), ołtarz z brązu wraz z kratą z brązu i drążkami oraz wszystkie jego przybory (the altar of bronze together with {its} grating of bronze and {its} poles and all its utensils), kadź i jej podstawę (the basin and its base), zasłony dziedzińca, słupy i podstawy do nich (the veils of the court, {its} pillars and the bases for them), zasłony przy wejściu do dziedzińca (the veils at the entrance to the court), powrozy i paliki ({its} cords and pegs) oraz wszystkie sprzęty potrzebne do służby w przybytku i w Namiocie Spotkania (and all the furniture needed for service in the sanctuary and tent of meeting), szaty z drogocennej tkaniny do posługi w przybytku (the vestments of precious cloth for service in the sanctuary), szaty święte dla Aarona kapłana (the holy vestments for Aaron the priest) i szaty dla jego synów (and the vestments for his sons) do sprawowania czynności kapłańskich (for the fulfilment of the priestly functions).

Wersety 42-43

Vocabulary: nakazać (pf., to command), wykonać (pf., to execute), Izraelita (m., Israelite), ujrzeć (pf., to see), udzielić (pf., to grant, to impart), błogosławieństwo (n., blessing).

Verse 42: Jak Pan nakazał Mojżeszowi (as the Lord had commanded Moses), tak też wykonali wszystko Izraelici (just so did the Israelites execute all).

Verse 43: Gdy zaś ujrzał Mojżesz (and when Moses saw), że wszystko wykonali (that they had executed all), jak nakazał Pan (as the Lord had commanded), udzielił im błogosławieństwa (he imparted a blessing unto them).