Polish language series: Wj 36, budowa przybytku

In the thirty-sixth chapter of the book of Exodus, construction of the przybytek begins. The subject heading of the chapter reads so: budowa przybytku i jego sprzętów (construction of the sanctuary and its furnitures).

If you are arriving on this site for the first time, begin your study of the Polish language here.

Read Wj 36

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Wj 36. An archived version of the text is found here.

Wersety 1-3

Vocabulary: wszystek (all), biegły (expert), mężczyzna (m., man), dać (pf., to give), mądrość (f., wisdom), rozum (m., understanding), poznanie (n., knowledge), wykonać (pf., to execute), wszelki (all), prace (pl., tasks), budowa (f., construction), święty (holy), przybytek (m., sanctuary), według (according to), nakaz (m., injunction), następnie (next), wezwać (pf., to summon), rzemiosło (n., handicraft), serce (n., heart), obdarzyć (pf., to gift), skłaniać (impf., to dispose), pójść (pf., to go), praca (f., work), dzieło (n., handiwork), przyjąć (pf., to accept), danina (f., tribute), znieść (pf., to bear), Izraelita (m., Israelite), ponadto (moreover), znosić (impf., to bear), każdy (each), dzień (m., day), dalszy (continued), dobrowolny (voluntary), dar (m., gift).

Verse 1: Besaleel, Oholiab i wszyscy biegli mężczyźni (Bezalel, Oholiab and all the expert men), którym Pan dał mądrość (to whom the Lord gave wisdom), rozum do poznania (understanding for knowledge), niech wykonają wszelkie prace (may they execute all the tasks) przy budowie świętego przybytku (in the construction of the holy sanctuary) według wszystkich nakazów Pana (according to all the injunctions of the Lord).

Declension of mężczyzna (m.)

sing. pl.
nom. mężczyzna mężczyźni
gen. mężczyzny mężczyzn
dat. mężczyźnie mężczyznom
acc. mężczyznę mężczyzn
instr. mężczyzną mężczyznami
loc. mężczyźnie mężczyznach
voc. mężczyzno mężczyźni

Verse 2: Następnie wezwał Mojżesz (next Moses summoned) Besaleela, Oholiaba i wszystkich biegłych w rzemiośle (Bezalel, Oholiab and all the experts in handicraft), których serce obdarzył Pan mądrością (whose heart the Lord gifted with wisdom), wszystkich tych, których serce skłaniało (all these whose heart would dispose), aby pójść do pracy nad wykonaniem dzieła (to go to work in [over] the execution of the handiwork).

Verse 3: Ci zaś przyjęli od Mojżesza wszelkie daniny (and these ones accepted from Moses all the tributes), jakie znieśli Izraelici (which the Israelites had borne) na dzieło budowy świętego przybytku (for the handiwork of the construction of the holy sanctuary), aby je wykonać (to execute it); ponadto znosili im każdego dnia (moreover they would bear to him each day) dalsze, dobrowolne dary (continued, voluntary gifts).

Wersety 4-7

Vocabulary: wtedy (then), przyjść (pf., to come), jak jeden (as one), mąż (m., man), wszystek (all), biegły (expert), rzemieślnik (m., handicraftsman), wykonywać (impf., to execute), wszelki (all), prace (pl., tasks), budowa (f., construction), święty (holy), przybytek (m., sanctuary), każdy (each), praca (f., work), tak (so), powiedzieć (pf., to say), lud (m., people), przynosić (impf., to bring along), o wiele więcej niż (much more than), potrzeba (f., need), wykonać (pf., to execute), nakazać (pf., to enjoin), wówczas (then), wydać (pf., to give forth), rozkaz (m., order), ogłosić (pf., to proclaim), obóz (m., camp), mężczyzna (m., man), kobieta (f., woman), znosić (impf., to bear), dar (m., gift), zaprzestać (pf., to desist from), więc (therefore), mieć (impf., to have), bowiem (for), dosyć (sufficiently), wszystko (n., all), nawet (even), wiele (much), zbywać (impf., to be in excess).

Verses 4-5: Wtedy przyszli jak jeden mąż wszyscy biegli rzemieślnicy (then did come as one man all the expert handicraftsmen), wykonujący wszelkie prace przy budowie świętego przybytku (executing all the tasks in the construction of the holy sanctuary), każdy od swojej pracy, którą wykonywał (each from his work which he was executing), i tak powiedzieli do Mojżesza (and so did they say to Moses): lud przynosi o wiele więcej niż potrzeba (the people are bringing along much more than the need) do wykonania prac (for the execution of the tasks), które Pan nakazał wykonać (which the Lord has enjoined to execute).

Declension of budowa (f.)

sing. pl.
nom. budowa budowy
gen. budowy budowom
dat. budowie mężczyznom
acc. budowę budowy
instr. budową budowami
loc. budowie budowach
voc. budowo budowy

Verse 6: Wówczas Mojżesz wydał rozkaz (then Moses gave forth an order), który ogłoszono w obozie (which was proclaimed [which one proclaimed] in the camp): ani mężczyźni, ani kobiety niech już nie znoszą darów na święty przybytek (let neither men nor women bear gifts any more for the holy sanctuary). Zaprzestał więc lud (the people therefore desisted from) znoszenia darów (the bearing of gifts).

Verse 7: Mieli bowiem dosyć wszystkiego (for they had sufficiently of all) do wykonania wszelkich prac (for the execution of all the tasks), a nawet wiele zbywało (and much was even in excess).

Wersety 8-13

Vocabulary: wszystek (all), najbieglejszy (the most expert), spośród (from amongst), pracownik (m., workman), wybudować (pf., to construct), przybytek (m., sanctuary), dziesięć (ten), tkanina (f., cloth), kręcić (impf., to twist), bisior (m., byssus), purpura fioletowa (f., purple-blue), purpura czerwona (f., purple-red), karmazyn (m., crimson), cherub (m., cherub), wyszyć (pf., to embroider), biegły (expert), tkacz (m., weaver), długość (f., length), poszczególny (each), wynosić (impf., to total), dwadzieścia osiem (twenty-eight), łokieć (m., cubit), szerokość (f., breadth), cztery (four), mieć (impf., to have), jednakowy (identical), wymiar (m., dimension), pięć (five), powiązać (pf., to join together), jeden (one), drugi (other), podobnie (similarly), przyszyć (pf., to secure), wstążka (f., tether), brzeg (m., edge), winien (ought), być (impf., to be), spiąć (pf., to couple), tak też (so the same), uczynić (pf., to make), ostatni (last), pięćdziesiąt (fifty), miejsce (n., place), naprzeciw (opposite), ponadto (moreover), złoty (golden), kółko (n., ringlet), związać (pf., to bind), pomoc (f., help), stanowić (impf., to constitute), całość (f., whole).

Verse 8: Wszyscy najbieglejsi spośród pracowników (all the most expert from amongst the workmen) wybudowali przybytek (constructed the sanctuary) z dziesięciu tkanin (from ten cloths) z kręconego bisioru (from twisted byssus), z fioletowej i czerwonej purpury (from purple-blue and purple-red), z karmazynu (from crimson), z cherubami wyszytymi przez biegłego tkacza (with cherubim embroidered by an expert weaver).

Verse 9: Długość poszczególnych tkanin (the length of each of the cloths) wynosiła dwadzieścia osiem łokci (would total twenty-eight cubits), a szerokość cztery łokcie (and the breadth four cubits); wszystkie zaś tkaniny miały jednakowe wymiary (and all the cloths had identical dimensions).

Verse 10: Pięć tkanin było powiązanych ze sobą (five cloths were joined together with themselves) jedna z drugą (the one with the other), podobnie drugie pięć tkanin było powiązanych (similarly the other five cloths were joined together) jedna z drugą (the one with the other).

Verse 11: I przyszyto wstążki z fioletowej purpury (and tethers from purple-blue were secured [and one secured tethers from purple-blue]) na brzegach jednej tkaniny (on the edges of the one cloth), gdzie winna być spięta (where it was to be coupled), i tak też uczyniono (and so the same was it made [and so the same did one make]) na brzegach ostatniej tkaniny (on the edges of the last cloth), gdzie winna być spięta (where it was to be coupled).

Verse 12: Pięćdziesiąt wstążek przyszyli do jednej tkaniny (fifty tethers did they secure to the one cloth) i pięćdziesiąt wstążek do drugiej tkaniny (and fifty tethers to the other cloth) w miejscu, gdzie mają być spięte (in the place where they were to be coupled), tak iż wstążki były przyszyte naprzeciw siebie (so that the tethers were secured opposite one another).

Verse 13: Ponadto przyszyli pięćdziesiąt złotych kółek (moreover they secured fifty golden ringlets) i związali tkaniny (and bound the cloths) za pomocą tych kółek (with the help of these ringlets), tak że przybytek stanowił jedną całość (so that the sanctuary would constitute one whole).

Declension of kółko (n.)

sing. pl.
nom. kółko kółka
gen. kółka kółek
dat. kółku kółkom
acc. kółko kółka
instr. kółkiem kółkami
loc. kółku kółkach
voc. kółko kółka

Wersety 14-19

Vocabulary: zrobić (pf., to make), również (also), nakrycie (n., concealment), kozi (goat-), sierść (f., pelage), przybytek (m., sanctuary), uczynić (pf., to make), jedenaście (eleven), długość (f., length), jeden (one), wynosić (impf., to total), trzydzieści (thirty), łokieć (m., cubit), szerokość (f., breadth), cztery (four), mieć (impf., to have), jednakowy (identical), wymiar (m., dimension), powiązać (pf., to join together), pięć (five), osobno (on one’s own), pozostały (remaining), sześć (six), przyszyć (pf., to secure), pięćdziesiąt (fifty), wstążka (f., tether), brzeg (m., edge), miejsce (n., place), być (impf., to be), spiąć (pf., to couple), ponadto (moreover), kółko (n., ringlet), brąz (m., bronze), sposób (m., manner), związać (pf., to bind), utworzyć (pf., to compose), całość (f., whole), oprócz (apart from), namiot (m., tent), skóra (f., skin), barani (ram-), barwić (impf., to dye), czerwono (in red), wreszcie (at the last), wierzch (m., top), delfin (m., dolphin).

Verse 14: Zrobiono również nakrycia z koziej sierści dla przybytku (the concealments from goat pelage were also made [one also made the concealments from goat pelage] for the sanctuary), a uczynili jedenaście nakryć (and they made eleven concealments).

Verse 15: Długość jednego nakrycia wynosiła trzydzieści łokci (the length of one concealment would total thirty cubits), a szerokość jednego nakrycia cztery łokcie (and the breadth of one concealment four cubits), i te jedenaście nakryć miały jednakowe wymiary (and these eleven concealments had identical dimensions).

Verse 16: Powiązano ze sobą pięć nakryć osobno (five concealments were joined together [one joined together five concealments] with themselves on their own), a pozostałe sześć osobno (and the remaining six on their own).

Verse 17: I przyszyto pięćdziesiąt wstążek (and fifty tethers were secured [and one secured fifty tethers]) na brzegach jednego nakrycia (on the edges of the one concealment) w miejscu, w którym mają być spięte (in the place wherein they were to be coupled), i pięćdziesiąt wstążek na brzegach drugiego nakrycia (and fifty tethers on the edges of the other concealment) w miejscu, w którym mają być spięte (in the place wherein they were to be coupled).

Verse 18: Ponadto przyszyto pięćdziesiąt kółek z brązu (moreover fifty ringlets from bronze were secured [moreover one secured fifty ringlets from bronze]) i w ten sposób (and in this manner) związano nakrycia przybytku (were the concealments of the sanctuary bound [did one bind the concealments of the sanctuary]), że utworzyły jedną całość (that they should compose one whole).

Verse 19: Oprócz tego (apart from this) uczyniono nakrycie na namiot ze skór baranich (was a concealment for the tent from ram skins made [did one make a concealment for the tent from ram skins]) barwionych na czerwono (dyed red) i wreszcie (and at the last) nakrycie na wierzch ze skór delfinów (a concealment for the top from skins of dolphins).

Declension of wierzch (n.)

nom. wierzch
gen. wierzchu
dat. wierzchowi
acc. wierzch
instr. wierzchem
loc. wierzchu
voc. wierzchu

Wersety 20-27

Vocabulary: drzewo (n., wood), akacjowy (acacia-), zrobić (pf., to make), deska (f., plank), przybytek (m., sanctuary), ustawić (pf., to put up), pionowo (endwise), wysokość (f., height), wynosić (impf., to total), dziesięć (ten), łokieć (m., cubit), szerokość (f., breadth), jeden (one), półtora (one and one half), każdy (each), mieć (impf., to have), dwa (two), czop (m., peg), osadzić (pf., to plant), naprzeciw (opposite), drugi (other), tak (so), wszystek (all), dwadzieścia (twenty), ściana (f., wall), południowy (southern), czterdzieści (forty), podstawa (f., base), srebrny (silvern), sporządzić (pf., to fabricate), pod (under), oba (both), strona (f., side), północny (northern), także (also), tylny (back-), część (f., part), zachodni (western), sześć (six).

Verse 20: I z drzewa akacjowego (and from acacia wood) zrobiono deski na przybytek (were planks for the sanctuary made [did one make planks for the sanctuary]) i ustawiono je pionowo (and they were put up [and one put them up] endwise).

Verse 21: Wysokość deski wynosiła dziesięć łokci (the height of a plank would total ten cubits), a szerokość jednej deski półtora łokcia (and the breadth of one plank one and one half cubits).

Verse 22: Każda deska miała dwa czopy (each plank had two pegs) osadzone jeden naprzeciw drugiego (planted the one opposite the other); tak zrobiono u wszystkich desek przybytku (so was it made [so did one make] on all the planks of the sanctuary).

Verses 23-24: A zrobiono dla przybytku (and for the sanctuary were made [and one made for the sanctuary]) dwadzieścia desek na ścianę południową (twenty planks for the southern wall) i czterdzieści podstaw srebrnych sporządzonych pod te dwadzieścia desek (and forty silvern bases fabricated under these twenty planks), na każdą deskę dwie podstawy na oba jej czopy (for each plank two bases for both its pegs).

Verse 25: A po drugiej stronie przybytku (and on the other side of the sanctuary) na ścianę północną (for the northern wall) zrobiono także dwadzieścia desek (were twenty planks also made [did one also make twenty planks]).

Verse 26: A do nich czterdzieści podstaw srebrnych (and therefor forty silvern bases), po dwie podstawy na każdą deskę (by two bases for each plank).

Verse 27: A dla tylnej części przybytku (and for the back part of the sanctuary) na ścianę zachodnią (for the western wall) sporządzono sześć desek (were six planks fabricated [did one fabricate six planks]).

Declension of część (f.)

sing. pl.
nom. część części
gen. części części
dat. części częściom
acc. część części
instr. częścią częściami
loc. części częściach
voc. części części

Wersety 28-34

Vocabulary: narożnik (m., corner), tylny (back-), ściana (f., wall), przybytek (m., sanctuary), postawić (pf., to set {up}), dwa (two), deska (f., plank), przystawać (impf., to conform), szczelnie (tightly), na dole (down below), na górze (up top), równie (equally), połączyć (pf., to unite), pomoc (f., help), powiązanie (n., joiner), tak też (so the same), uczynić (pf., to make), oba (both), inny (other), tak (so), osiem (eight), podstawa (f., base), srebrny (silvern), szesnaście (sixteen), czyli (which is to say), każdy (each), zrobić (pf., to make), również (also), poprzeczka (f., crossbar), drzewo (n., wood), akacjowy (acacia-), powiązać (pf., to join together), pięć (five), jeden (one), drugi (other), zachodni (western), umieścić (pf., to place), w pośrodku (in the middle), sporządzić (pf., to fabricate), sposób (m., manner), przechodzić (impf., to pass through), koniec (m., end), pokryć (pf., to cover), złoto (n., gold), pierścień (m., ring), osadzać (pf., to plant), drewniany (wooden), wiązanie (n., link).

Verse 28: Przy narożnikach tej tylnej ściany przybytku (at the corners of this back wall of the sanctuary) postawiono po dwie deski (were by two planks set up [did one set up by two planks]).

Verse 29: Przystawały one szczelnie do siebie na dole (they would conform tightly to one another down below), a na górze równie szczelnie połączone były ze sobą (and up top equally tightly were they united with one another) za pomocą powiązania (with the help of the joiner); tak też uczyniono z deskami (so the same was it done [so the same did one do] with the planks) na obu innych narożnikach (at both other corners).

Declension of pomoc (f.)

sing. pl.
nom. pomoc pomoce
gen. pomocy pomocy
dat. pomocy pomocom
acc. pomoc pomoce
instr. pomocą pomocami
loc. pomocy pomocach
voc. pomocy pomoce

Verse 30: I tak w tylnej ścianie przybytku było osiem desek (and so in the back wall of the sanctuary were there eight planks), a podstaw srebrnych szesnaście (and sixteen silvern bases), czyli po dwie podstawy na każdą deskę (which is to say, by two bases for each plank).

Verses 31-32: I zrobiono również poprzeczki z drzewa akacjowego (and crossbars from acacia wood were also made [and one also made crossbars from acacia wood]) dla powiązania desek (for the joining together of the planks), pięć dla jednej ściany przybytku (five for the one wall of the sanctuary), a pięć poprzeczek dla desek drugiej ściany przybytku (and five crossbars for the planks of the other wall of the sanctuary) i pięć poprzeczek dla tylnej, czyli zachodniej ściany przybytku (and five crossbars for the back, which is to say, western, wall of the sanctuary).

Verse 33: Poprzeczkę umieszczoną w pośrodku desek (the crossbar placed in the middle of the planks) sporządzono w ten sposób (was fabricated [did one fabricate] in this manner), że przechodziła od końca do końca (that it would pass through from end to end).

Verse 34: Deski pokryto złotem (the planks were covered [the planks did one cover] with gold), a pierścienie dla osadzenia drewnianych wiązań (and the rings for the planting of the wooden links) zrobiono ze złota (were made [did one make] from gold) i poprzeczki pokryto złotem (and the crossbars were covered [and the crossbars did one cover] with gold).

Wersety 35-38

Vocabulary: zrobić (pf., to make), też (also), zasłona (f., veil), purpura fioletowa (f., purple-blue), purpura czerwona (f., purple-red), karmazyn (m., crimson), kręcić (impf., to twist), bisior (m., byssus), cherub (m., cherub), wyszyć (pf., to embroider), biegły (expert), tkacz (m., weaver), zawiesić (pf., to hang), cztery (four), słup (m., pillar), drzewo (n., wood), akacjowy (acacia-), pokryć (pf., to cover), złoto (n., gold), haczyk (m., hook), wykonać (pf., to execute), podstawa (f., base), brąz (m., bronze), uczynić (pf., to make), wejście (n., entrance), przybytek (m., sanctuary), wielobarwnie (colourfully), wyszywać (impf., to embroider), ponadto (moreover), pięć (four), słup (m., pillar), głowica (f., capital), klamra (f., clasp), brąz (m., bronze).

Verse 35: Zrobiono też zasłonę (the veil was also made [one also made the veil]) z fioletowej i czerwonej purpury (from purple-blue and purple-red), z karmazynu i kręconego bisioru (from crimson and twisted byssus) z cherubami wyszytymi przez biegłego tkacza (with cherubim embroidered by an expert weaver).

Verse 36: I zawieszono ją na czterech słupach z drzewa akacjowego (and it was hung [and one hung it] on four pillars from acacia wood) pokrytych złotem (covered with gold). Haczyki do nich wykonano ze złota (the hooks therefor were executed [the hooks therefor did one execute] from gold), a cztery podstawy zrobiono z brązu (and the four bases were made [and the four bases did one make] from bronze).

Declension of podstawa (f.)

sing. pl.
nom. podstawa podstawy
gen. podstawy podstaw
dat. podstawie podstawom
acc. podstawę podstawy
instr. podstawą podstawami
loc. podstawie podstawach
voc. podstawo podstawy

Verse 37: I uczyniono też zasłonę przy wejściu do przybytku (and the veil at the entrance to the sanctuary was also made [and one also made the veil at the entrance to the sanctuary]) z fioletowej i czerwonej purpury, z karmazynu i kręconego bisioru (from purple-blue and purple-red, from crimson and twisted byssus), wielobarwnie wyszywaną (colourfully embroidered).

Verse 38: Ponadto [uczyniono] do niej pięć słupów i haczyki (moreover were five pillars and hooks made therefor [moreover one made therefor five pillars and hooks), i pokryto złotem ich głowice i klamry (and their capitals and claps were covered with gold [and one covered with gold their capitals and clasps]), a podstawy do nich były z brązu (and the bases therefor were from bronze).