Polish language series: Wj 36, budowa przybytku

Construction of the przybytek begins. From the subject heading of the thirty-sixth chapter of the book of Exodus: budowa przybytku i jego sprzętów (construction of the sanctuary and its furnitures).

If you are arriving on this site for the first time, begin your study of the Polish language here.

Read Wj 36

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Wj 36. An archived version of the text is found here.

Wersety 1-3

Vocabulary: biegły (expert, proficient), mężczyzna (m., man), dać (pf., to give), mądrość (f., wisdom), rozum (m., intelligence, intellect), poznać (pf., to recognise), wykonać (pf., to execute), prace (pl., tasks), budowa (f., construction, building), święty (holy), przybytek (m., sanctuary), nakaz (m., injunction), następnie (then), wezwać (pf., to summon), rzemiosło (n., handicraft), serce (n., heart), obdarzyć (pf., to gift), skłaniać (impf., to dispose), pójść (pf., to go), praca (f., work), dzieło (n., handiwork), przyjąć (pf., to accept), danina (f., tribute, levy), znieść (pf., to bring/carry {down}), Izraelita (m., Israelite), znosić (impf., to bring/carry {down}), dzień (m., day), dalszy (subsequent, continued), dobrowolny (of free will), dar (m., gift).

Verse 1: Besaleel, Oholiab i wszyscy biegli mężczyźni (Bezalel, Oholiab and all the expert men), którym Pan dał mądrość (to whom the Lord gave wisdom), rozum do poznania (intelligence in know-how), niech wykonają wszelkie prace (may they execute all the tasks) przy budowie świętego przybytku (in the construction of the holy sanctuary) według wszystkich nakazów Pana (according to all the injunctions of the Lord).

Declension of mężczyzna (m.)

sing. pl.
nom. mężczyzna mężczyźni
gen. mężczyzny mężczyzn
dat. mężczyźnie mężczyznom
acc. mężczyznę mężczyzn
instr. mężczyzną mężczyznami
loc. mężczyźnie mężczyznach
voc. mężczyzno mężczyźni

Verse 2: Następnie wezwał Mojżesz (then Moses summoned) Besaleela, Oholiaba i wszystkich biegłych w rzemiośle (Bezalel, Oholiab and all the experts in handicraft), których serce obdarzył Pan mądrością (whose heart the Lord gifted with wisdom), wszystkich tych, których serce skłaniało (all those whose heart would dispose), aby pójść do pracy nad wykonaniem dzieła (to go to work in [over] the execution of the handiwork).

Verse 3: Ci zaś (they [these ones], for their part) przyjęli od Mojżesza wszelkie daniny (accepted from Moses all the tributes), jakie znieśli Izraelici (which the Israelites had brought) na dzieło budowy świętego przybytku (for the handiwork of the construction of the holy sanctuary), aby je wykonać (to execute it); ponadto znosili im każdego dnia dalsze (they would moreover bring to him every subsequent day), dobrowolne dary (gifts of free will).

Wersety 4-7

Vocabulary: przyjść (pf., to come, to arrive), mąż (m., man), biegły (expert, proficient), rzemieślnik (m., handicraftsman), wykonywać (impf., to execute), prace (pl., tasks), budowa (f., construction, building), święty (holy), przybytek (m., sanctuary), praca (f., work), powiedzieć (pf., to say), lud (m., people), przynosić (impf., to bring back), o wiele (much, a great deal, far), więcej niż (more than), potrzeba (f., need), wykonać (pf., to execute), nakazać (pf., to enjoin), wydać (pf., to give forth), rozkaz (m., order), ogłosić (pf., to proclaim), obóz (m., camp), mężczyzna (m., man), kobieta (f., woman), znosić (impf., to bring/carry {down}), dar (m., gift), zaprzestać (pf., to cease, to stop, to desist), dosyć (sufficiently), zbywać (impf., to be in excess).

Verses 4-5: Wtedy przyszli jak jeden mąż wszyscy biegli rzemieślnicy (all the expert handicraftsmen then came in unison [as one man]), wykonujący wszelkie prace przy budowie świętego przybytku ({they who were} executing all the tasks in the construction of the holy sanctuary), każdy od swojej pracy, którą wykonywał (each from the work which he was executing), i tak powiedzieli do Mojżesza (and thus said to Moses): lud przynosi o wiele więcej niż potrzeba (the people are bringing back much more than the need) do wykonania prac (for the execution of the tasks), które Pan nakazał wykonać (which the Lord has enjoined to execute).

Declension of budowa (f.)

sing. pl.
nom. budowa budowy
gen. budowy budowom
dat. budowie mężczyznom
acc. budowę budowy
instr. budową budowami
loc. budowie budowach
voc. budowo budowy

Verse 6: Wówczas Mojżesz wydał rozkaz (then Moses gave forth an order), który ogłoszono w obozie (which was proclaimed [which one proclaimed] in the camp): ani mężczyźni, ani kobiety niech już nie znoszą darów na święty przybytek (let neither man nor woman bring any more gifts for the holy sanctuary). Zaprzestał więc lud (the people therefore stopped) znoszenia darów (bringing gifts [the bringing of gifts]).

Verse 7: Mieli bowiem dosyć wszystkiego (for they had sufficiently of all) do wykonania wszelkich prac (for the execution of all the tasks), a nawet wiele zbywało (and there was even an excess thereof [and even much was left over; and even much was in excess]).

Wersety 8-13

Vocabulary: najbieglejszy (the most expert/proficient), spośród (from amongst/amidst), pracownik (m., workman), wybudować (pf., to build, to construct), przybytek (m., sanctuary), dziesięć (ten), tkanina (f., cloth), kręcić (impf., to twist), bisior (m., byssus), purpura fioletowa (f., purple-blue), purpura czerwona (f., purple-red), karmazyn (m., crimson), cherub (m., cherub), wyszyć (pf., to embroider), biegły (expert, proficient), tkacz (m., weaver), długość (f., length), poszczególny (each), wynosić (impf., to amount, to total), dwadzieścia osiem (twenty-eight), łokieć (m., cubit), szerokość (f., breadth), cztery (four), jednakowy (the same, identical), wymiar (m., dimension, measurement, size), pięć (five), powiązać (pf., to join together), podobnie (similarly), przyszyć (pf., to stitch on), wstążka (f., tether, cordon), brzeg (m., edge, hem), spiąć (pf., to couple), uczynić (pf., to make, to do), ostatni (last, final), pięćdziesiąt (fifty), miejsce (n., place), złoty (golden), kółko (n., ringlet), związać (pf., to join together), pomoc (f., help), stanowić (impf., to constitute, to form), całość (f., a whole).

Verse 8: Wszyscy najbieglejsi spośród pracowników (all the most expert from amongst the workmen) wybudowali przybytek (built the sanctuary) z dziesięciu tkanin (of ten cloths) z kręconego bisioru (of twisted byssus), z fioletowej i czerwonej purpury (of purple-blue and purple-red), z karmazynu ({and} of crimson), z cherubami wyszytymi przez biegłego tkacza (with cherubim embroidered by an expert weaver).

Verse 9: Długość poszczególnych tkanin (the length of each of the cloths) wynosiła dwadzieścia osiem łokci (totalled [was totalling] twenty-eight cubits), a szerokość cztery łokcie (whereas the breadth {totalled} four cubits); wszystkie zaś tkaniny miały jednakowe wymiary (and all the cloths had identical dimensions; and all the cloths had the same measurements).

Verse 10: Pięć tkanin było powiązanych ze sobą (five cloths were joined together) jedna z drugą (the one to the other [with the other]), podobnie drugie pięć tkanin było powiązanych ({and} similarly were the other five cloths joined) jedna z drugą (the one to the other [with the other]).

Verse 11: I przyszyto wstążki z fioletowej purpury (and tethers of purple-blue were stitched on [and one stitched on tethers of purple-blue]) na brzegach jednej tkaniny (at the edges of the one cloth), gdzie winna być spięta (where it was to be coupled), i tak też uczyniono (and so the same was it done) na brzegach ostatniej tkaniny (at the edges of the final cloth), gdzie winna być spięta (where it was to be coupled).

Verse 12: Pięćdziesiąt wstążek przyszyli do jednej tkaniny (they stitched fifty tethers onto the one cloth) i pięćdziesiąt wstążek do drugiej tkaniny (and fifty tethers onto the second cloth) w miejscu, gdzie mają być spięte (in the place where they were to be coupled), tak iż wstążki były przyszyte naprzeciw siebie (so that the tethers were stitched on opposite one another).

Verse 13: Ponadto przyszyli pięćdziesiąt złotych kółek (they moreover stitched on fifty golden ringlets) i związali tkaniny (and joined together the cloths) za pomocą tych kółek (with the help of these ringlets), tak że przybytek stanowił jedną całość (so that the sanctuary formed [was forming] one whole).

Declension of kółko (n.)

sing. pl.
nom. kółko kółka
gen. kółka kółek
dat. kółku kółkom
acc. kółko kółka
instr. kółkiem kółkami
loc. kółku kółkach
voc. kółko kółka

Wersety 14-19

Vocabulary: zrobić (pf., to do, to make), nakrycie (n., covering, overspread), kozi (goat’s, caprine), sierść (f., pelage), przybytek (m., sanctuary), uczynić (pf., to make, to do), jedenaście (eleven), długość (f., length), wynosić (impf., to amount, to total), trzydzieści (thirty), łokieć (m., cubit), szerokość (f., breadth), cztery (four), ednakowy (identical, the same), wymiar (m., dimension, measurement, size), powiązać (pf., to join together), pięć (five), osobno (on one’s own), pozostały (remaining), sześć (six), przyszyć (pf., to stitch on), pięćdziesiąt (fifty), wstążka (f., tether, cordon), brzeg (m., edge, hem), miejsce (n., place), spiąć (pf., to couple), kółko (n., ringlet), brąz (m., bronze), sposób (m., manner), związać (pf., to join together), utworzyć (pf., to constitute, to form), całość (f., a whole), oprócz (besides), namiot (m., tent), skóra (f., skin), barani (ram’s), barwić (impf., to dye, to colour), czerwono (in red), wierzch (m., top), delfin (m., dolphin).

Verse 14: Zrobiono również nakrycia z koziej sierści dla przybytku (the coverings of goat pelage were also made [one also made the coverings of goat pelage] for the sanctuary), a uczynili jedenaście nakryć (and they made eleven coverings). See also the notes at Wj 26:7.

Verse 15: Długość jednego nakrycia wynosiła trzydzieści łokci (the length of a single covering totalled [was totalling] thirty cubits), a szerokość jednego nakrycia cztery łokcie (whereas the breadth of a single covering {totalled} four cubits), i te jedenaście nakryć miały jednakowe wymiary (and these eleven coverings had identical dimensions; and these eleven coverings had the same measurements).

Verse 16: Powiązano ze sobą pięć nakryć osobno (five coverings were joined together on their own), a pozostałe sześć osobno (and the remaining six on their own).

Verse 17: I przyszyto pięćdziesiąt wstążek (and fifty tethers were stitched on [and one stitched on fifty tethers]) na brzegach jednego nakrycia (at the edges of the one covering) w miejscu, w którym mają być spięte (in the place wherein they were to be coupled), i pięćdziesiąt wstążek na brzegach drugiego nakrycia (and fifty tethers at the edges of the other covering) w miejscu, w którym mają być spięte (in the place wherein they were to be coupled).

Verse 18: Ponadto przyszyto pięćdziesiąt kółek z brązu (fifty ringlets of bronze were moreover stitched on [one moreover stitched on fifty ringlets of bronze]) i w ten sposób związano nakrycia przybytku (and in this manner were the coverings of the sanctuary joined together [and in this manner did one join together the coverings of the sanctuary]), że utworzyły jedną całość ({so} that they formed one whole).

Verse 19: Oprócz tego (besides this) uczyniono nakrycie na namiot ze skór baranich (a covering of ram skins was made for the tent [one made a covering of ram skins for the tent]) barwionych na czerwono (dyed red) i wreszcie (and at the last) nakrycie na wierzch ze skór delfinów (a covering for above [for the top] of dolphin skins).

Declension of wierzch (n.)

nom. wierzch
gen. wierzchu
dat. wierzchowi
acc. wierzch
instr. wierzchem
loc. wierzchu
voc. wierzchu

Wersety 20-27

Vocabulary: drzewo (n., wood), akacjowy (of acacia), zrobić (pf., to do, to make), deska (f., plank), przybytek (m., sanctuary), ustawić (pf., to set up, to place), pionowo (upright), wysokość (f., height), wynosić (impf., to amount, to total), dziesięć (ten), łokieć (m., cubit), szerokość (f., breadth), półtora (m., n., one and one half), dwa (two), czop (m., peg, tenon), osadzić (pf., to plant), naprzeciw (opposite), dwadzieścia (twenty), ściana (f., wall), południowy (southern), czterdzieści (forty), podstawa (f., base), srebrny (silvern), sporządzić (pf., to make), strona (f., side), północny (northern), tylny (back, rear), część (f., part, portion), zachodni (western), sześć (six).

Verse 20: I z drzewa akacjowego (and of acacia wood) zrobiono deski na przybytek (were planks for the sanctuary made [did one make planks for the sanctuary]) i ustawiono je pionowo (and they were set upright [and one set them upright]).

Verse 21: Wysokość deski wynosiła dziesięć łokci (the height of a {single} plank totalled [was totalling] ten cubits), a szerokość jednej deski półtora łokcia (whereas the breadth of a single plank {totalled} one and a half cubits).

Verse 22: Każda deska miała dwa czopy (each plank had two pegs) osadzone jeden naprzeciw drugiego (planted the one opposite the other); tak zrobiono u wszystkich desek przybytku (thus was it done [thus did one do] on all the planks of the sanctuary).

Verses 23-24: A zrobiono dla przybytku dwadzieścia desek na ścianę południową (and for the sanctuary were twenty planks for the south wall made [and one made for the sanctuary twenty planks for the south wall]) i czterdzieści podstaw srebrnych sporządzonych pod te dwadzieścia desek (and forty silvern bases {were} made under these twenty planks [and forty silvern bases made under these twenty planks]), na każdą deskę dwie podstawy na oba jej czopy (two bases for each plank for both its pegs).

Verse 25: A po drugiej stronie przybytku (and on the other side of the sanctuary) na ścianę północną (for the north wall) zrobiono także dwadzieścia desek (were twenty planks also made [did one also make twenty planks]).

Verse 26: A do nich czterdzieści podstaw srebrnych (and forty silvern bases for them), po dwie podstawy na każdą deskę (two bases for each plank).

Verse 27: A dla tylnej części przybytku (and for the rear portion of the sanctuary) na ścianę zachodnią (for the west wall) sporządzono sześć desek (were six planks made [did one make six planks]).

Declension of część (f.)

sing. pl.
nom. część części
gen. części części
dat. części częściom
acc. część części
instr. częścią częściami
loc. części częściach
voc. części części

Wersety 28-34

Vocabulary: narożnik (m., corner), tylny (back, rear), ściana (f., wall), przybytek (m., sanctuary), postawić (pf., to set {up}), deska (f., plank), przystawać (impf., to conform), szczelnie (tightly), dół (m., bottom, lower part), góra (f., top), równie (equally, no less), połączyć (pf., to unite), pomoc (f., help), powiązać (pf., to join together), uczynić (pf., to make, to do), osiem (eight), podstawa (f., base), srebrny (silvern), szesnaście (sixteen), zrobić (pf., to do, to make), poprzeczka (f., crossbar), drzewo (n., wood), akacjowy (of acacia), pięć (five), zachodni (western), umieścić (pf., to place, to put), pośrodku (in the middle), sporządzić (pf., to make), sposób (m., manner), przechodzić (impf., to pass through), koniec (m., end), pokryć (pf., to cover, to overlay), złoto (n., gold), pierścień (m., ring), osadzać (pf., to plant), drewniany (wooden), wiązanie (n., joiner, connector).

Verse 28: Przy narożnikach tej tylnej ściany przybytku (at the corners of this rear wall of the sanctuary) postawiono po dwie deski (were two planks set up [did one set up two planks]).

Verse 29: Przystawały one szczelnie do siebie na dole (they would conform tightly to one another down below), a na górze równie szczelnie połączone były ze sobą (and at the top equally tightly were they united with one another) za pomocą powiązania (with the help of the ring* [connexion]); tak też uczyniono z deskami (so the same was it done with the planks) na obu innych narożnikach (at the other two corners [at both other corners]). *See Wj 26:24.

Declension of pomoc (f.)

sing. pl.
nom. pomoc pomoce
gen. pomocy pomocy
dat. pomocy pomocom
acc. pomoc pomoce
instr. pomocą pomocami
loc. pomocy pomocach
voc. pomocy pomoce

Verse 30: I tak w tylnej ścianie przybytku było osiem desek (and so on the rear wall of the sanctuary were there eight planks), a podstaw srebrnych szesnaście (and sixteen silvern bases), czyli po dwie podstawy na każdą deskę (which is to say, two bases for each plank).

Verses 31-32: I zrobiono również poprzeczki z drzewa akacjowego (and crossbars of acacia wood were also made [and one also made crossbars of acacia wood]) dla powiązania desek (to join the planks together [for the joining together of the planks]), pięć dla jednej ściany przybytku (five for the one wall of the sanctuary), a pięć poprzeczek dla desek drugiej ściany przybytku (and five crossbars for the planks of the other wall of the sanctuary) i pięć poprzeczek dla tylnej, czyli zachodniej ściany przybytku (and five crossbars for the rear, which is to say, for the west wall of the sanctuary).

Verse 33: Poprzeczkę umieszczoną *w pośrodku desek* (the crossbar placed at mid-height [in the middle] of the planks) sporządzono w ten sposób, że przechodziła od końca do końca (was in this manner made [did one make in this manner] that it should pass [be passing] through from end to end). *W pośrodku desek: literally, in the middle of the planks, but the sense here is one of midway in the planks, halfway up the planks, at mid-height of the planks.

Verse 34: Deski pokryto złotem (the planks were overlaid with gold [did one overlay with gold]), a pierścienie dla osadzenia drewnianych wiązań zrobiono ze złota (and the rings for the planting of the wooden joiners were made of gold [did one make of gold]) i poprzeczki pokryto złotem (and the crossbars were overlaid with gold [did one overlay with gold]).

Wersety 35-38

Vocabulary: zrobić (pf., to do, to make), zasłona (f., veil), purpura fioletowa (f., purple-blue), purpura czerwona (f., purple-red), karmazyn (m., crimson), kręcić (impf., to twist), bisior (m., byssus), cherub (m., cherub), wyszyć (pf., to embroider), biegły (expert, proficient), tkacz (m., weaver), zawiesić (pf., to hang), cztery (four), słup (m., pillar), drzewo (n., wood), akacjowy (of acacia), pokryć (pf., to cover, to overlay), złoto (n., gold), haczyk (m., hook), wykonać (pf., to execute), podstawa (f., base), brąz (m., bronze), uczynić (pf., to make, to do), wejście (n., entrance), przybytek (m., sanctuary), wielobarwnie (colourfully, in many colours), wyszywać (impf., to embroider), pięć (four), słup (m., pillar), głowica (f., capital), klamra (f., clasp), brąz (m., bronze).

Verse 35: Zrobiono też zasłonę (the veil was also made [one also made the veil]) z fioletowej i czerwonej purpury (of purple-blue and purple-red), z karmazynu (of crimson) i kręconego bisioru (and of twisted byssus) z cherubami wyszytymi przez biegłego tkacza (with cherubim embroidered by an expert weaver).

Verse 36: I zawieszono ją na czterech słupach z drzewa akacjowego (and it was hung [and one hung it] on four pillars of acacia wood) pokrytych złotem (overlaid with gold). Haczyki do nich wykonano ze złota (the hooks for them were executed in gold [did one execute of gold]), a cztery podstawy zrobiono z brązu (whereas the four bases were made [did one make] of bronze).

Declension of podstawa (f.)

sing. pl.
nom. podstawa podstawy
gen. podstawy podstaw
dat. podstawie podstawom
acc. podstawę podstawy
instr. podstawą podstawami
loc. podstawie podstawach
voc. podstawo podstawy

Verse 37: I uczyniono też zasłonę przy wejściu do przybytku (and the veil for the entrance into the sanctuary was also made [and one also made the veil at the entrance into the sanctuary]) z fioletowej i czerwonej purpury, z karmazynu i kręconego bisioru (of purple-blue and purple-red, of crimson and of twisted byssus), wielobarwnie wyszywaną (colourfully embroidered).

Verse 38: Ponadto [uczyniono] do niej pięć słupów i haczyki (five pillars and hooks were moreover made for it [one moreover made for it five pillars and hooks]), i pokryto złotem ich głowice i klamry (and their capitals and clasps were overlaid with gold [and one overlaid with gold their capitals and clasps]), a podstawy do nich były z brązu (whereas the bases for them were of bronze).