Polish language series: Wj 33, modlitwa Mojżesza

In the thirty-third chapter of the book of Exodus, Moses pleads to see the glory of God: modlitwa Mojżesza (Moses’s petition).

If you are arriving on this site for the first time, begin your study of the Polish language here.

Read Wj 33

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Wj 33. An archived version of the text can be found here.

Wersety 1-6

Vocabulary: rzec (pf., to say), iść (mpf., to go), wyruszyć (pf., to set forth), stąd (hence), lud (m., people), wyprowadzić (pf., to bring forth), ziemia (f., land), egipski (Egyptian), obiecać (pf., to promise), przysięga (f., oath), słowo (n., word), dać (pf., to give), potomstwo (n., offspring), wysłać (pf., to send), anioł (m., angel), wypędzić (pf., to drive out, to expel), zaprowadzić (pf., to take, to bring, to lead {somewhere}), opływać (impf., to flow), mleko (n., milk), miód (m., honey), pójść (pf., to go), wytępić (pf., to wipe out), droga (f., way, road), twardy (hardened, stiff, harsh), kark (m., nape), słyszeć (impf., to hear), przywdziać (pf., to put on, to assume), żałoba (f., mourning), włożyć (pf., to put on), ozdoba (f., adornment, finery), powiedzieć (pf., to say), chwila (f., moment, instant), zgładzić (pf., to put to death), odrzucić (pf., to throw/cast aside), zobaczyć (pf., to see), uczynić (pf., to do, to make), Izraelita (m., Israelite), zdjąć (pf., to take off, to remove), odejść (pf., to leave, to depart), odejście (n., parting, departure), góra (f., mount, mountain).

Verse 1: Potem zaś rzekł Pan do Mojżesza (and then the Lord said to Moses): idź i wyrusz stąd (go and set forth hence) ty i lud, który wyprowadziłeś z ziemi egipskiej (you and the people whom you brought forth from the land of Egypt [Egyptian land]), do ziemi, którą obiecałem pod przysięgą (to the land which I promised under oath) Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi (to Abraham, Isaac and Jacob) tymi słowami (with these words): dam ją twojemu potomstwu (I will give it to your offspring).

Verse 2: I wyślę przed tobą anioła (I will send an angel before you), i wypędzę (and will drive out) Kananejczyka, Amorytę, Chetytę, Peryzzytę, Chiwwitę i Jebusytę (the Canaanite, the Amorite, the Hittite, the Perizzite, the Hivite and the Jebusite). Nominative forms: Kananejczyk (m., Canaanite); Amoryta (m., Amorite); Chetyta (m., Hittite); Peryzzyta (m., Perizzite); Chiwwita (m., Hivite); Jebusyta (m., Jebusite).

Verse 3: I [zaprowadzę cię] do ziemi (I will bring you to a land) opływającej w mleko i miód (flowing with milk and honey), ale sam nie pójdę z tobą (but I myself will not go with you), by cię nie wytępić po drodze (lest I wipe you out on the way [that I should not wipe you out on the way]), ponieważ jesteś ludem o twardym karku (for you are a stiff-necked people [for you are a people of stiff nape]).

Verse 4: A lud (and the people) słysząc te twarde słowa (upon hearing these harsh words), przywdział żałobę (went into mourning) i nie włożył ozdób swych na siebie (and did not put their ornaments on [on themselves]).

Declension of ozdoba (f.)

sing. pl.
nom. ozdoba ozdoby
gen. ozdoby ozdób
dat. ozdobie ozdobom
acc. ozdobę ozdoby
instr. ozdobą ozdobami
loc. ozdobie ozdobach
voc. ozdobo ozdoby

Verse 5: Wtedy rzekł Pan do Mojżesza (the Lord then said to Moses): powiedz Izraelitom (say to the Israelites): jesteście ludem o twardym karku (you are a stiff-necked people [you are a people of stiff nape]), i jeślibym (and should I) przez jedną chwilę (for a single moment) szedł pośród ciebie (go amidst you), zgładziłbym cię (I would put you to death). Odrzuć przeto ozdoby twe (cast aside therefore your ornaments), a Ja zobaczę (and I will see), co mam uczynić z tobą (what I am to do with you).

Verse 6: Izraelici zdjęli z siebie ozdoby (the Israelites took their ornaments off [the Israelites took the ornaments off themselves]) przed odejściem z góry Horeb (before {their} departure from mount Horeb).

Wersety 7-11

Vocabulary: wziąć (pf., to take), namiot (m., tent), rozbić (pf., to pitch, to set up), obóz (m., camp), nazwać (pf., to name, to call), spotkanie (n., meeting), ktokolwiek (whosoever), chcieć (impf., to want), zwrócić się (pf., to turn, to address), iść (impf., to go), raz (m., one time), lud (m., people), stawać (impf., to come to a stand), wejście (n., entrance), patrzeć (impf., to look), wejść (pf., to enter, to go/come in), zstępować (impf., to descend, to go/come down), słup (m., pillar), obłok (m., cloud), rozmawiać (impf., to speak/talk {with}), widzieć (impf., to see), oddawać (impf., to grant, to yield), pokłon (m., obeisance), twarz (f., face), przyjaciel (m., friend), wracać (impf., to return, to go/come back), sługa (m., servant), syn (m., son), młodzieniec (m., young man), oddalać się (impf., to go/walk away, to withdraw), wnętrze (n., inside, interior).

Verse 7: Mojżesz zaś (as for Moses) wziął namiot (he took the tent) i rozbił go za obozem (and pitched it beyond the camp), i nazwał go Namiotem Spotkania (and called it the tent of meeting). A ktokolwiek chciał (and whosoever sought [was wanting]) się zwrócić do Pana (to turn to the Lord), szedł do Namiotu Spotkania (would go to the tent of meeting), który był poza obozem (which was outside the camp).

Verse 8: Ile zaś razy (and whenever) Mojżesz szedł do namiotu (Moses would go to the tent), cały lud stawał (all the people would stand up) przy wejściu do swych namiotów (at the entrance to their tents) i patrzał na Mojżesza (and would look upon Moses), aż wszedł do namiotu (until he had gone into the tent).

Verse 9: Ile zaś razy (and whenever) Mojżesz wszedł do namiotu (Moses would go into the tent), zstępował słup obłoku (the pillar of cloud would descend) i stawał u wejścia do namiotu (and would come to a stand at the entrance {leading} into the tent), i wtedy [Pan] rozmawiał z Mojżeszem (and then the Lord would speak with Moses).

Verse 10: Cały lud widział (all the people would see), że słup obłoku stawał (that the pillar of cloud would come to a stand) u wejścia do namiotu (at the entrance {leading} into the tent). Cały lud stawał (all the people would stand up) i każdy oddawał pokłon (and each would yield obeisance) u wejścia do swego namiotu (at the entrance {leading} into his tent).

Verse 11: A Pan rozmawiał z Mojżeszem (and the Lord would speak with Moses) twarzą w twarz (face to face), jak się rozmawia z przyjacielem (as one speaks with a friend). Potem wracał Mojżesz do obozu (then Moses would return to the camp), sługa zaś jego, Jozue, syn Nuna, młodzieniec (but his servant Joshua, a young man, son of Nun), nie oddalał się z wnętrza namiotu (would not withdraw from inside the tent).

Declension of wnętrze (n.)

sing. pl.
nom. wnętrze wnętrza
gen. wnętrza wnętrz
dat. wnętrzu wnętrzom
acc. wnętrze wnętrza
instr. wnętrzem wnętrzami
loc. wnętrzu wnętrzach
voc. wnętrze wnętrza

Wersety 12-17

Vocabulary: rzec (pf., to say), kazać (impf., to order, to command), wyprowadzić (pf., to bring forth), lud (m., people), pouczyć (pf., to inform), posłać (pf., to send), powiedzieć (pf., to say), znać (impf., to know, to be acquainted), imię (n., name), łaskawy (gracious), darzyć (impf., to bestow, to grant), życzliwość (f., kindness), dać (pf., to give), poznać (pf., to know, to recognise), zamiar (m., intent, intention), zważyć (pf., to consider), naród (m., nation), powiedzieć (pf., to say), osobiście (personally, in person), pójść (pf., to go), zadowolić (pf., to satisfy, to please), raczej (rather), zakazać (pf., to forbid), wyruszać (impf., to set forth), stąd (hence), łaskawość (graciousness), wyróżnić (pf., to distinguish, to single out), ziemia (f., earth), uczynić (pf., to do, to make), prosić (impf., to ask, to entreat).

Verse 12: Mojżesz rzekł znów do Pana (Moses said anew to the Lord): oto kazałeś mi wyprowadzić ten lud (so it is that you commanded [were commanding] me to bring forth this people), a nie pouczyłeś mię (but you have not informed me), kogo poślesz ze mną (whom you will send with me), a jednak powiedziałeś do mnie (and yet you have said to me): znam cię po imieniu (I know you by name) i jestem ci łaskawy (and am gracious towards you).

Verse 13: Jeśli darzysz mnie życzliwością (if you bestow me with {your} kindness), daj mi poznać Twoje zamiary (let me know [give me to know] your intentions), abym poznał (that I may know) żeś* mi łaskawy (that you are gracious towards me). Zważ także (consider too), że ten naród jest Twoim ludem (that this nation is your people). *Żeś is a contraction of że + ś.

Verse 14: [Pan] powiedział (the Lord said): jeśli Ja osobiście pójdę (if I myself go [will go]), czy to cię zadowoli? (will this please you?).

Verse 15: Mojżesz rzekł wtedy (Moses then said): jeśli nie pójdziesz sam (if you yourself will not go), to raczej zakaż nam wyruszać stąd (then forbid us to set forth hence).

Verse 16: Po czym poznam (how will I know [by what will I know]), ja i lud mój (I and my people), że darzysz nas łaskawością (that you bestow us with {your} graciousness), jeśli nie po tym, że pójdziesz z nami (if not by your going with us [if not by this, that you will go with us]), gdyż przez to (for by way of this) będziemy wyróżnieni (shall we be distinguished) ja i Twój lud (I and your people) spośród wszystkich narodów (from amongst all the nations), które są na ziemi? (which are on the earth?).

Verse 17: Pan odpowiedział Mojżeszowi (the Lord responded to Moses): uczynię to, o co prosisz (I will do what you have asked [this about which you ask]; I will do as you have entreated [this about which you entreat]), ponieważ jestem ci łaskawy (for I am gracious towards you), a znam cię po imieniu (and know you by name).

Wersety 18-23

Vocabulary: rzec (pf., to say), sprawić (pf., to cause, to bring about), ujrzeć (pf., to see), chwała (f., glory), odpowiedzieć (pf., to respond), ukazać (pf., to show), majestat (m., majesty), ogłosić (pf., to proclaim), imię (n., name), wyświadczać (pf., to render, to show), łaska (f., grace, favour), chcieć (impf., to want), miłosierdzie (n., mercy), podobać się (impf., to be pleasing), móc (impf., may, can, to be able), oglądać (impf., to see), oblicze (n., face), człowiek (m., man), pozostać (pf., to remain), życie (n., life), miejsce (n., place), obok (close by), stanąć (pf., to come to a stand), przy skała (f., rock), przechodzić (impf., to pass/go by), postawić (pf., to place, to put), rozpadlina (f., cleft, crack), położyć (pf., to put/set down, to lay), ręka (f., hand), cofnąć (pf., to draw back), tył (m., back, rear).

Verse 18: I rzekł [Mojżesz] (and Moses said): spraw (bring about), abym ujrzał Twoją chwałę (that I may see your glory).

Verse 19: [Pan] odpowiedział (the Lord responded): Ja ukażę ci mój majestat (I will show you my majesty) i ogłoszę przed tobą imię Pana (and will proclaim before you the name of the Lord), gdyż Ja wyświadczam łaskę, komu chcę (for I show grace to whom I will [to whom I want]), i miłosierdzie, komu Mi się podoba (and mercy to whom it pleases me).

Verse 20: I znowu rzekł (and he said anew): nie będziesz mógł oglądać mojego oblicza (you shall not be able to see my face), gdyż żaden człowiek nie może oglądać mojego oblicza (for no man may see my face) i pozostać przy życiu (and remain alive).

Verse 21: I rzekł jeszcze Pan (and the Lord further said): oto miejsce obok Mnie (there is a place by me), stań przy skale (station yourself at the rock).

Verse 22: Gdy przechodzić będzie moja chwała (when my glory passes by [will be passing by]), postawię cię w rozpadlinie skały (I will put you in a cleft of the rock) i położę rękę moją na tobie (and will lay my hand upon you), aż przejdę (until I have passed by [will have passed by]).

Verse 23: A gdy cofnę rękę (and when I draw back [will draw back] {my} hand), ujrzysz Mnie z tyłu (you will see me from behind), lecz oblicza mojego tobie nie ukażę (but I will not show you my face).