Polish language series: Wj 33, modlitwa Mojżesza

In the thirty-third chapter of the book of Exodus, Moses pleads to see the glory of God: modlitwa Mojżesza (the petition of Moses).

The first-time visitor to this site ought to begin his study of the Polish language here.

Read Wj 33

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Wj 33. An archived version of the text is found here.

Wersety 1-6

Vocabulary: potem (then), rzec (pf., to say), iść (mpf., to go), wyruszyć (pf., to set forth), stąd (hence), lud (m., people), wyprowadzić (pf., to bring forth), ziemia (f., land), egipski (Egyptian), obiecać (pf., to promise), pod (under), przysięga (f., oath), słowo (n., word), dać (pf., to give), potomstwo (n., offspring), wysłać (pf., to send forth), przed (before), anioł (m., angel), wypędzić (pf., to drive forth), zaprowadzić (pf., to conduct), opływać (impf., to flow), mleko (n., milk), miód (m., honey), pójść (pf., to go), wytępić (pf., to eliminate), droga (f., way), ponieważ (for), twardy (hardened), kark (m., nape), słyszeć (impf., to hear), przywdziać (pf., to assume), żałoba (f., mourning), włożyć (pf., to put in), ozdoba (f., adornment), wtedy (then), powiedzieć (pf., to say), jeden (single), chwila (f., moment), pośród (amidst), zgładzić (pf., to do away with), odrzucić (pf., to cast aside), przeto (therefore), zobaczyć (pf., to see), uczynić (pf., to do), Izraelita (m., Israelite), zdjąć (pf., to remove), odejście (n., departure), góra (f., mountain).

Verse 1: Potem zaś rzekł Pan do Mojżesza (and then the Lord said unto Moses): idź i wyrusz stąd (go and set forth hence) ty i lud, który wyprowadziłeś z ziemi egipskiej (thou and the people whom thou broughtest forth from the Egyptian land), do ziemi, którą obiecałem pod przysięgą (unto the land which I promised under oath) Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi (unto Abraham, Isaac and Jacob) tymi słowami (with these words): dam ją twojemu potomstwu (I shall give it unto thine offspring).

Verse 2: I wyślę przed tobą anioła (I shall send forth before thee an angel), i wypędzę (and shall drive forth) Kananejczyka, Amorytę, Chetytę, Peryzzytę, Chiwwitę i Jebusytę (the Canaanite, the Amorite, the Hittite, the Perizzite, the Hivite and the Jebusite). — Nominative forms: Kananejczyk (m., Canaanite); Amoryta (m., Amorite); Chetyta (m., Hittite); Peryzzyta (m., Perizzite); Chiwwita (m., Hivite); Jebusyta (m., Jebusite).

Verse 3: I [[zaprowadzę cię]] do ziemi (I shall conduct thee unto a land) opływającej w mleko i miód (flowing in milk and honey), ale sam nie pójdę z tobą (but I myself shall not go with thee), by cię nie wytępić po drodze (that I may not eliminate thee on the way), ponieważ jesteś ludem o twardym karku (for thou art a people of hardened nape).

Verse 4: A lud słysząc te twarde słowa (and the people in hearing these hardened words), przywdział żałobę (assumed mourning) i nie włożył ozdób swych na siebie (and put not their adornments onto themselves).

Declension of ozdoba (f.)

sing. pl.
nom. ozdoba ozdoby
gen. ozdoby ozdób
dat. ozdobie ozdobom
acc. ozdobę ozdoby
instr. ozdobą ozdobami
loc. ozdobie ozdobach
voc. ozdobo ozdoby

Verse 5: Wtedy rzekł Pan do Mojżesza (then the Lord said unto Moses): powiedz Izraelitom (say unto the Israelites): jesteście ludem o twardym karku (ye are a people of hardended nape), i jeślibym przez jedną chwilę szedł pośród ciebie (and if I were for a single moment to go amidst thee), zgładziłbym cię (I would do away with thee). Odrzuć przeto ozdoby twe (cast aside therefore thine adornments), a Ja zobaczę (and I shall see), co mam uczynić z tobą (that which I am to do with thee).

Verse 6: Izraelici zdjęli z siebie ozdoby (the Israelites removed from themselves {their} adornments) przed odejściem z góry Horeb (before {their} departure from the mountain {of} Horeb).

Wersety 7-11

Vocabulary: wziąć (pf., to take), namiot (m., tent), rozbić (pf., to pitch), obóz (m., camp), nazwać (pf., to name), spotkanie (n., meeting), ktokolwiek (whosoever), chcieć (impf., to will), zwrócić się (pf., to apply unto), iść (impf., to go), poza (beyond), ile razy (whensoever), cały (entire), lud (m., people), stawać (impf., to come unto a stand), wejście (n., entrance), patrzeć (impf., to look), wejść (pf., to enter), zstępować (impf., to descend), słup (m., pillar), obłok (m., cloud), wtedy (then), rozmawiać (impf., to talk), widzieć (impf., to behold), każdy (each), oddawać (impf., to render), pokłon (m., obeisance), twarz (f., face), przyjaciel (m., friend), potem (then), wracać (impf., to return), sługa (m., servant), syn (m., son), młodzieniec (m., young man), oddalać się (impf., to withdraw oneself), wnętrze (n., inside).

Verse 7: Mojżesz zaś wziął namiot (as for Moses, he took the tent) i rozbił go za obozem (and pitched it outside the camp), i nazwał go Namiotem Spotkania (and named it ‘tent of meeting’). A ktokolwiek chciał się zwrócić do Pana (and whosoever willed apply unto the Lord), szedł do Namiotu Spotkania (would go unto the tent of meeting), który był poza obozem (which was beyond the camp).

Verse 8: Ile zaś razy Mojżesz szedł do namiotu (and whensoever Moses would go unto the tent), cały lud stawał (the entire people would come unto a stand) przy wejściu do swych namiotów (at the entrance of their tents) i patrzał na Mojżesza (and would look upon Moses), aż wszedł do namiotu (until he were entered into the tent).

Verse 9: Ile zaś razy Mojżesz wszedł do namiotu (and whensoever Moses would enter into the tent), zstępował słup obłoku (the pillar of cloud would descend) i stawał u wejścia do namiotu (and would come unto a stand at the entrance of the tent), i wtedy [Pan] rozmawiał z Mojżeszem (and then the Lord would talk with Moses).

Verse 10: Cały lud widział (the entire people would behold), że słup obłoku stawał (that the pillar of cloud would come unto a stand) u wejścia do namiotu (at the entrance of the tent). Cały lud stawał (the entire people would come unto a stand) i każdy oddawał pokłon (and each would render obeisance) u wejścia do swego namiotu (at the entrance of his tent).

Verse 11: A Pan rozmawiał z Mojżeszem (and the Lord would talk with Moses) twarzą w twarz (face unto face), jak się rozmawia z przyjacielem (as one talketh with a friend). Potem wracał Mojżesz do obozu (then Moses would return unto the camp), sługa zaś jego, Jozue, syn Nuna, młodzieniec (whereas his servant Joshua son of Nun, a young man), nie oddalał się z wnętrza namiotu (would not withdraw himself from inside the tent).

Declension of wnętrze (n.)

sing. pl.
nom. wnętrze wnętrza
gen. wnętrza wnętrz
dat. wnętrzu wnętrzom
acc. wnętrze wnętrza
instr. wnętrzem wnętrzami
loc. wnętrzu wnętrzach
voc. wnętrze wnętrza

Wersety 12-17

Vocabulary: rzec (pf., to say), znów (anew), kazać (impf., to bid), wyprowadzić (pf., to bring forth), lud (m., people), pouczyć (pf., to direct), posłać (pf., to send), a jednak (and yet), powiedzieć (pf., to say), znać (impf., to know), imię (n., name), łaskawy (gracious), jeśli (if), darzyć (impf., to bestow), życzliwość (f., kindness), dać (pf., to give), poznać (pf., to recognise), zamiar (m., intention), zważyć (pf., to have regard), także (also), naród (m., nation), osobiście (personally), pójść (pf., to go), zadowolić (pf., to satisfy), wtedy (then), raczej (rather), zakazać (pf., to forbid), wyruszać (impf., to set forth), stąd (hence), po czym (whereby), łaskawość (graciousness), wyróżnić (pf., to distinguish), spośród (from amongst), wszystek (all), ziemia (f., earth), odpowiedzieć (pf., to respond), uczynić (pf., to do), prosić (impf., to entreat).

Verse 12: Mojżesz rzekł znów do Pana (Moses said anew unto the Lord): oto kazałeś mi wyprowadzić ten lud (so it is that thou badest me bring forth this people), a nie pouczyłeś mię (but thou hast not directed me), kogo poślesz ze mną (whom thou wilt send with me), a jednak powiedziałeś do mnie (and yet thou hast said unto me): znam cię po imieniu (I know thee by name) i jestem ci łaskawy (and am gracious unto thee).

Verse 13: Jeśli darzysz mnie życzliwością (if thou bestow me with kindness), daj mi poznać Twoje zamiary (give me to recognise thine intentions), abym poznał (that I may recognise) żeś* mi łaskawy (that thou art gracious unto me). Zważ także (have regard also), że ten naród jest Twoim ludem (that this nation is thy people). — *Żeś is the contraction of że + the second-person singular marker ś.

Verse 14: [Pan] powiedział (the Lord said): jeśli Ja osobiście pójdę (if I shall go personally), czy to cię zadowoli? (will this satisfy thee?).

Verse 15: Mojżesz rzekł wtedy (Moses then said): jeśli nie pójdziesz sam (if thou thyself will not go), to raczej zakaż nam wyruszać stąd (then rather forbid us to set forth hence).

Verse 16: Po czym poznam (whereby shall I recognise), ja i lud mój (I and my people), że darzysz nas łaskawością (that thou bestowest us with graciousness), jeśli nie po tym (if not by this), że pójdziesz z nami (that thou wilt go with us), gdyż przez to będziemy wyróżnieni (for by this shall we be distinguished) ja i Twój lud (I and thy people) spośród wszystkich narodów (from amongst all the nations), które są na ziemi? (which are on the earth?).

Verse 17: Pan odpowiedział Mojżeszowi (the Lord responded unto Moses): uczynię to, o co prosisz (I shall do this whereabout thou entreatest), ponieważ jestem ci łaskawy (for I am gracious unto thee), a znam cię po imieniu (and know thee by name).

Wersety 18-23

Vocabulary: rzec (pf., to say), sprawić (pf., to bring to pass), ujrzeć (pf., to see), chwała (f., glory), odpowiedzieć (pf., to respond), ukazać (pf., to show), majestat (m., majesty), ogłosić (pf., to proclaim), przed (before), imię (n., name), wyświadczać (pf., to show), łaska (f., grace), chcieć (impf., to will), miłosierdzie (n., mercy), podobać się (impf., to please), znowu (once more), móc (impf., to be able), oglądać (impf., to look upon), oblicze (n., face), żaden (not any), człowiek (m., man), pozostać (pf., to remain), życie (n., life), jeszcze (yet), miejsce (n., place), obok (by), stanąć (pf., to come unto a stand), skała (f., rock), przechodzić (impf., to pass by), postawić (pf., to set), rozpadlina (f., cleft), położyć (pf., to lay), ręka (f., hand), cofnąć (pf., to draw back), tył (m., rear), lecz (but).

Verse 18: I rzekł [Mojżesz] (and Moses said): spraw (bring to pass), abym ujrzał Twoją chwałę (that I may see thy glory).

Verse 19: [Pan] odpowiedział (the Lord responded): Ja ukażę ci mój majestat (I shall show thee my majesty) i ogłoszę przed tobą imię Pana (and shall proclaim before thee the name of the Lord), gdyż Ja wyświadczam łaskę, komu chcę (for I show grace unto whom I will), i miłosierdzie, komu Mi się podoba (and mercy unto whom it is pleasing unto me).

Verse 20: I znowu rzekł (and once more did he say): nie będziesz mógł oglądać mojego oblicza (thou wilt not be able to look upon my face), gdyż żaden człowiek nie może oglądać mojego oblicza (for not any man may look upon my face) i pozostać przy życiu (and remain alongside life).

Verse 21: I rzekł jeszcze Pan (and did say yet the Lord): oto miejsce obok Mnie (here is a place by me), stań przy skale (come unto a stand at the rock).

Verse 22: Gdy przechodzić będzie moja chwała (when my glory will be passing by), postawię cię w rozpadlinie skały (I shall set thee in a cleft of the rock) i położę rękę moją na tobie (and shall lay my hand upon thee), aż przejdę (until I shall have passed by).

Verse 23: A gdy cofnę rękę (and when I shall draw back {my} hand), ujrzysz Mnie z tyłu (thou wilt see me from the rear), lecz oblicza mojego tobie nie ukażę (but my face unto thee shall I not show).