Polish language series: Wj 30, inne przepisy o przybytku

The thirtieth chapter of the book of Exodus treats of such subject matter: inne przepisy o przybytku (other prescriptions regarding the sanctuary); ołtarz kadzenia (the altar of incensing); pogłówne (the register tax); kadź z brązu (the basin from bronze); sporządzanie oleju i kadzidła (the fabrication of oil and incense).

The first-time visitor to this site ought to begin his study of the Polish language here.

Read Wj 30

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Wj 30. An archived version of the text is found here.

Wersety 1-6

Vocabulary: potem (then), wystawić (pf., to put forth), ołtarz (m., altar), drzewo (n., wood), akacjowy (acacia-), spalać (impf., to burn), kadzidło (n., incense), długość (f., length), wynosić (impf., to total), jeden (one), łokieć (m., cubit), szerokość (f., breadth), kwadratowy (square), wysokość (f., height), dwa (two), wychodzić (impf., to come forth), róg (m., horn), przykryć (pf., to cover), szczery (pure), złoto (n., gold), wierzch (m., top), bok (m., side), dokoła (all round), uczynić (pf., to make), złoty (golden), wieniec (m., rim), poniżej (below), pierścień (m., ring), drążek (m., pole), cel (m., objective), przenosić (impf., to carry), zrobić (pf., to make), pokryć (pf., to cover), postawić (pf., to set {up}), przed (before), zasłona (f., veil), wisieć (impf., to be suspended), arka (f., ark), świadectwo (n., testimony), przebłagalnia (f., propitiatory), nad (over), spotykać się (impf., to meet).

Verse 1: Potem wystawisz ołtarz (then thou shalt put forth an altar) z drzewa akacjowego (from acacia wood) dla spalania kadzidła (for the burning of incense).

Verse 2: Jego długość będzie wynosiła jeden łokieć (its length shall be totalling one cubit) i jeden łokieć jego szerokość (and one cubit its breadth). Będzie kwadratowy (it shall be square), a wysokości będzie miał dwa łokcie (and of breadth shall have two cubits), i będą wychodziły z niego rogi (and horns shall be coming forth therefrom).

Verse 3: I przykryjesz go szczerym złotem (and thou shalt cover it with pure gold), jego wierzch i jego boki dokoła, i jego rogi (its top and its sides all round, and its horns); uczynisz na nim złoty wieniec dokoła (thou shalt make thereon a golden rim all round).

Verse 4: Poniżej zaś wieńca na dwóch bokach (and below the rim on the two sides) uczynisz dwa pierścienie na drążki (shalt thou make two rings for the poles), celem przenoszenia go na nich (with the objective of carrying it thereon).

Declension of drążek (m.)

sing. pl.
nom. drążek drążki
gen. drążka drążków
dat. drążkowi drążkom
acc. drążek drążki
instr. drążkiem drążkami
loc. drążku drążkach
voc. drążku drążki

Verse 5: A drążki te zrobisz z drzewa akacjowego (and these poles shalt thou make from acacia wood) i pokryjesz je złotem (and thou shalt cover them with gold).

Verse 6: Postawisz go zaś przed zasłoną (and thou shalt set it up before the veil), która wisi przed Arką Świadectwa (which is suspended before the ark of the testimony), przed przebłagalnią, która jest nad Świadectwem (before the propitiatory, which is over the testimony), gdzie będę spotykał się z tobą (where I shall be meeting with thee).

Declension of świadectwo (n.)

sing. pl.
nom. świadectwo świadectwa
gen. świadectwa świadectw
dat. świadectwu świadectwom
acc. świadectwo świadectwa
instr. świadectwem świadectwami
loc. świadectwie świadectwach
voc. świadectwo świadectwa

Wersety 7-10

Vocabulary: każdy (each), ranek (m., daybreak), spalać (impf., to burn), wonny (fragrant), kadzidło (n., incense), przysposabiać (impf., to dress), lampa (f., lamp), świecić (impf., to give light), zapalić (pf., to light), zmierzch (m., dark), również (also), ustawicznie (continually), przed (before), poprzez (throughout), wszystek (all), pokolenie (n., generation), móc (impf., may), ofiarować (pf., to offer), świecki (profane), składać (impf., to submit), całopalenie (n., holocaust), ofiara (f., offering), pokarmowy (alimentary), wylewać (impf., to pour forth), żaden (not any), płyn (m., liquid), róg (m., horn), winien (ought), raz (m., one time), rok (m., year), dokonać (pf., to perform), obrzęd (m., ritual), przebłagalny (propitiatory-), krew (f., blood), grzech (m., sin), złożyć (pf., to submit), bardzo (very), święty (holy).

Verse 7: Każdego zaś ranka (and each daybreak) będzie spalał Aaron na nim wonne kadzidło (shall Aaron be burning thereon fragrant incense), gdy będzie przysposabiał lampy (when he will be dressing the lamps) do świecenia (for giving light).

Declension of ranek (m.)

sing. pl.
nom. ranek ranki
gen. ranka ranków
dat. rankowi rankom
acc. ranek ranki
instr. rankiem rankami
loc. ranku rankach
voc. ranku ranki

Verse 8: A gdy Aaron zapali o zmierzchu lampy (and when Aaron will light the lamps at dark), zapali również kadzidło (he shall also light the incense), które będzie spalane ustawicznie przed Panem (which shall be burnt continually before the Lord) poprzez wszystkie wasze pokolenia (throughout all your generations).

Verse 9: Nie możecie na nim ofiarować kadzidła świeckiego (ye may not offer thereon profane incense) ani też składać całopalenia (nor submit a holocaust), ani ofiary pokarmowej (nor an alimentary offering). Nie możecie też na niego wylewać (neither may ye pour forth thereon) żadnej ofiary z płynów (any offering from liquids).

Declension of płyn (m.)

sing. pl.
nom. płyn płyny
gen. płynu płynów
dat. płynowi płynom
acc. płyn płyny
instr. płynem płynami
loc. płynie płynach
voc. płynie płyny

Verse 10: Na jego rogach (on its horns) winien Aaron raz w roku dokonać (is Aaron to perform once a year) obrzędu przebłagalnego (the propitiatory ritual) krwią ofiary (with the blood of the offering), która za grzech będzie złożona (which shall be submitted for sin). Winien on też raz w roku dokonać na nim (he is also to perform thereon once a year) obrzędu przebłagalnego (the propitiatory ritual) za wasze pokolenia (for your generations). Będzie on bardzo święty dla Pana: it will be very holy for the Lord.

Wersety 11-16

Vocabulary: tak (so), powiedzieć (pf., to say), liczyć (impf., to count), Izraelita (m., Israelite), dokonać (pf., to perform), spis (m., register), każdy (each), złożyć (pf., to submit), życie (n., life), okup (m., ransom), spaść (pf., to fall), nieszczęście (n., misfortune), winien (ought), dać (pf., to give), podległy (subject), pół (one half), sykl (m., shekel), według (according unto), waga (f., weight), przybytek (m., sanctuary), czyli (which is to say), dwadzieścia (twenty), gera (m., gerah), jeden (one), ofiara (f., offering), syn (m., son), mieć (impf., to have), więcej (more), bogaty (m., rich man), zwiększać (impf., to augment), ubogi (m., poor man), zmniejszać (impf., to diminish), przebłagać (pf., to propitiate), wziąć (pf., to take), pieniądze (pl., money), obrócić (pf., to turn), służba (f., service), namiot (m., tent), spotkanie (n., meeting), pamiątka (f., memorial), zadośćuczynienie (n., redress).

Verses 11-12: I tak powiedział Pan do Mojżesza (and so said the Lord unto Moses): gdy będziesz liczyć Izraelitów (when thou wilt be counting the Israelites), by dokonać spisu (to perform a register), każdy przy spisie złoży za swe życie okup Panu (each at registration shall submit for his life a ransom unto the Lord), aby nie spadło na nich nieszczęście (that misfortune may not fall upon them).

Declension of spis (m.)

sing. pl.
nom. spis spisy
gen. spisu spisów
dat. spisowi spisom
acc. spis spisy
instr. spisem spisami
loc. spisie spisach
voc. spisie spisy

Verse 13: To zaś winni dać podlegli spisowi (and this shall those subject unto the register give): pół sykla (one half shekel), według wagi przybytku (according unto the sanctuary weight), czyli dwadzieścia ger za jeden sykl (which is to say, twenty gerah for one shekel); pół sykla na ofiarę Panu (one half shekel for an offering unto the Lord).

Verse 14: Każdy podległy spisowi z synów Izraela (each subject unto the register from the sons of Israel), mający dwadzieścia i więcej lat (being* twenty and more years {of age}), złoży tę ofiarę Panu (shall submit this offering unto the Lord). — *literally, having

Verse 15: Bogaty nie będzie zwiększał (the rich man shall not be augmenting), a ubogi nie będzie zmniejszał (and the poor man shall not be diminishing) wagi pół sykla (the weight of one half shekel), aby złożyć ofiarę Panu (to submit an offering unto the Lord) na przebłaganie za swe życie (for propitiation for his life).

Verse 16: A wziąwszy te pieniądze (and in having taken this money) jako przebłaganie od Izraelitów (as propitiation from the Israelites), obrócisz je na służbę w Namiocie Spotkania (thou shalt turn it* unto the service in the tent of meeting), i będą one na pamiątkę Izraelitom przed Panem (and it+ shall be for a memorial unto the Israelites before the Lord) jako ofiara zadośćuczynienia za ich życie (as an offering of redress for their life). — Given that pieniądze (money) is a plural noun in Polish, the English it marked * is literally them in the Polish, whereas the English it marked + is literally they.

Declension of namiot (m.)

sing. pl.
nom. namiot namioty
gen. namiotu namiotów
dat. namiotowi namiotom
acc. namiot namioty
instr. namiotem namiotami
loc. namiocie namiotach
voc. namiocie namioty

Wersety 17-21

Vocabulary: tak też (so the same), powiedzieć (pf., to say), uczynić (pf., to make), kadź (f., basin), brąz (m., bronze), podstawa (f., base), również (also), obmyć (pf., to wash), umieścić (pf., to place), między (between), przybytek (m., sanctuary), ołtarz (m., altar), nalać (pf., to pour in), woda (f., water), syn (m., brother), obmywać (impf., to wash), ręka (f., hand), noga (f., foot), zanim (before), wejść (pf., to enter), namiot (m., tent), spotkanie (n., meeting), musieć (impf., to be to), pomrzeć (pf., to die {one and all}), tak samo (so the same), zbliżać się (impf., to draw near), pełnić (impf., to fulfil), służba (f., service), składać (impf., to submit), ofiara (f., offering), spalać (impf., to burn), prawo (n., law), zawsze (ever), obowiązywać (impf., to be binding), potomstwo (n., offspring), wszystek (all), czas (m., time).

Verses 17-18: Tak też powiedział Pan do Mojżesza (so the same did the Lord say unto Moses): uczynisz kadź z brązu (thou shalt make a basin from bronze), z podstawą również z brązu (with a base also from bronze), do obmyć (for washing), i umieścisz ją (and thou shalt place it) między przybytkiem a ołtarzem (between the sanctuary and the altar), i nalejesz do niej wody (and shalt pour water therein).

Declension of brąz (m.)

sing. pl.
nom. brąz brązy
gen. brązu brązów
dat. brązowi brązom
acc. brąz brązy
instr. brązem brązami
loc. brązie brązach
voc. brązie brązy

Verse 19: Aaron i jego synowie (Aaron and his sons) będą w niej obmywać ręce i nogi (shall be washing therein hands and feet).

Verses 20-21: Zanim wejdą do Namiotu Spotkania (before they will enter into the tent of meeting), muszą się obmyć w wodzie (they are to wash themselves in the water), aby nie pomarli (that they may not die one and all). Tak samo, gdy się będą zbliżać do ołtarza (so the same when they will be drawing near unto the altar), aby pełnić służbę (to fulfil service) i aby składać ofiarę spalaną dla Pana (and to submit an offering burnt for the Lord), muszą obmyć ręce i nogi (they are to wash hands and feet), aby nie pomarli (that they may not die one and all). I będzie to prawo zawsze obowiązywać (and this law will be ever binding) Aarona i jego potomstwo (Aaron and his offspring) po wszystkie czasy (through all times).

Wersety 22-25

Vocabulary: tak (so), powiedzieć (pf., to say), wziąć (pf., to take), najlepszy (best), wonność (f., fragrance), pięćset (five hundred), sykl (m., shekel), obficie (abundantly), płynąć (impf., to flow), mirra (f., myrrh), połowa (f., half), dwieście pięćdziesiąt (two hundred and fifty), wonny (fragrant), cynamon (m., cinnamon), tyleż (just as much), trzcina (f., cane), wreszcie (at the last), kasja (f., cassia), według (according unto), waga (f., weight), przybytek (m., sanctuary), jeden (one), hin (m., hin), oliwa (f., olive oil), oliwka (f., olive), uczynić (pf., to make), święty (m., holy), olej (m., oil), namaszczać (impf., to anoint), maść (f., ointment), zrobić (pf., to make), robić (impf., to make), sporządzać (impf., to fabricate).

Verses 22-24: I tak powiedział Pan do Mojżesza (and so said the Lord unto Moses): weź sobie najlepsze wonności (take unto thyself the best fragrances): pięćset syklów obficie płynącej mirry (five hundred shekels of abundantly flowing myrrh), połowę tego, to jest dwieście pięćdziesiąt syklów wonnego cynamonu (the half of this, which is two hundred and fifty shekels of fragrant cinnamon) i tyleż, to jest dwieście pięćdziesiąt syklów wonnej trzciny (and just as much, which is two hundred and fifty shekels of fragrant cane), wreszcie pięćset syklów kasji (at the last five hundred shekels of cassia), według wagi przybytku (according unto the sanctuary weight), oraz jeden hin oliwy z oliwek (as well as one hin of olive oil from olives). — Review: Counting in Polish.

Declension of oliwka (f.)

sing. pl.
nom. oliwka oliwki
gen. oliwki oliwek
dat. oliwce oliwkom
acc. oliwkę oliwki
instr. oliwką oliwkami
loc. oliwce oliwkach
voc. oliwko oliwki

Verse 25: I uczynisz z tego (and thou shalt make therefrom) święty olej do namaszczania (a holy oil for anointing). Będzie to wonna maść (it will be a fragrant ointment), zrobiona tak (made so), jak to robi sporządzający wonności (as maketh this the fabricator of fragrances). Będzie to święty olej do namaszczania: this will be a holy oil for anointing.

Wersety 26-33

Vocabulary: namaścić (pf., to anoint), namiot (m., tent), spotkanie (n., meeting), arka (f., ark), świadectwo (n., testimony), stół (m., table), wszystek (all), naczynie (n., vessel), także (also), świecznik (m., lampstand), przyrząd (m., implement), należeć (impf., to belong), ołtarz (m., altar) kadzić (impf., to incense), całopalenie (n., holocaust), kadź (m., basin), podstawa (f., base), stać się (pf., to become), bardzo (very), święty (holy), każdy (each), ktokolwiek (whosoever), dotknąć się (pf., to touch), też (also), syn (m., son), poświęcić (pf., to consecrate), służyć (impf., to serve), kapłan (m., priest), Izraelita (m., Israelite), powiedzieć (pf., to say), tak (so), olej (m., oil), pokolenie (n., generation), nie wolno (it is not permitted to), wylewać (impf., to pour forth), ciało (n.. body), żaden (not any), człowiek (m., man), sporządzać (impf., to fabricate), taki (such), połączenie (n., blending), powołać (pf., to appoint), niepowołany (m., unappointed one), winien (ought), być (impf., to be), wykluczyć (pf., to exclude), lud (m., people).

Verses 26-29: I namaścisz nim (and thou shalt anoint therewith) Namiot Spotkania i Arkę Świadectwa (the tent of meeting and the ark of the testimony), i stół oraz wszystkie jego naczynia (and the table and all its vessels), a także świecznik z wszystkimi przyrządami należącymi do niego (and also the lampstand with all the implements belonging thereunto), ołtarz kadzenia (the altar of incensing) i ołtarz całopalenia z tym wszystkim, co do niego należy (and the altar of holocaust with all this which belongeth thereunto), kadź i jej podstawę (the basin and its base), aby się stały bardzo święte (that they may become very holy); i stanie się święty każdy, ktokolwiek się ich dotknie (and each whosoever will touch them will become holy).

Verse 30: Namaścisz też Aarona i jego synów (thou shalt also anoint Aaron and his sons) i poświęcisz ich (and shalt consecrate them), aby Mi służyli jako kapłani (that they may serve me as priests).

Verse 31: Do Izraelitów powiesz tak (unto the Israelites shalt thou say so): to jest święty olej namaszczenia (this is a holy anointment oil) dla was i dla waszych pokoleń (for you and for your generations).

Declension of pokolenie (n.)

sing. pl.
nom. pokolenie pokolenia
gen. pokolenia pokoleń
dat. pokoleniu pokoleniom
acc. pokolenie pokolenia
instr. pokoleniem pokoleniami
loc. pokoleniu pokoleniach
voc. pokolenie pokolenia

Verse 32: Nie wolno go wylewać na ciało żadnego człowieka (it is not permitted to pour it forth onto the body of any man) i nie wolno go sporządzać w takim połączeniu (and it is not permitted to fabricate it in such blending), gdyż jest święty i święty będzie dla was (for it is holy and holy shall it be for you).

Verse 33: Ktokolwiek zaś sporządziłby go w takim połączeniu (and whosoever should fabricate it in such blending) i wylewałby go na niepowołanego (and should pour it forth onto an unappointed one), winien być wykluczony ze swego ludu (is to be excluded from his people).

Wersety 34-38

Vocabulary: znów (anew), powiedzieć (pf., to say), wziąć (pf., to take), wonność (f., fragrance), żywica (f., resin), pachnący (aromatic), muszelka (f., seashell), galbanum (n., galbanum), czysty (pure), kadzidło (n., incense), równy (equal), ilość (f., amount), mieszać (impf., to blend), uczynić (pf., to make), wonny (fragrant), zrobić (pf., to make), tak (so), jak (as), robić się (impf., to be made), posolić (pf., to salt), święty (holy), zetrzeć (pf., to reduce), proszek (m., powder), część (f., part), położyć (pf., to lay), przed (before), świadectwo (n., testimony), namiot (m., tent), spotkanie (n., meeting), spotykać się (impf., to meet), rzecz (f., thing), bardzo (very), sposób (m., manner), przygotować (pf., to prepare), robić (impf., to make), poświęcić (pf., to consecrate), ktokolwiek (whosoever), podobny (similar), rozkoszować się (impf., to take delight), woń (f., scent), wykluczyć (pf., to exclude), lud (m., people).

Verse 34: I znów powiedział Pan do Mojżesza (and anew did the Lord say unto Moses): weź sobie wonności (take unto thyself fragrances): żywicę pachnącą, muszelki i galbanum pachnące, i czyste kadzidło (aromatic resin, seashells and aromatic galbanum, and pure incense), niech będą w równej ilości (let them be in equal amount).

Declension of ilość (f.)

sing. pl.
nom. ilość ilości
gen. ilości ilości
dat. ilości ilościom
acc. ilość ilości
instr. ilością ilościami
loc. ilości ilościach
voc. ilości ilości

Verse 35: Mieszając je (in blending them) uczynisz z tego kadzidło wonne (shalt thou make therefrom a fragrant incense)zrobione tak (made so), jak się robi wonności (as are made fragrances)posolone, czyste, święte (salted, pure, holy).

Verse 36: Zetrzesz na proszek jego części (thou shalt reduce unto powder its parts) i położysz przed Świadectwem (and shalt lay {it} before the testimony) w Namiocie Spotkania (in the tent of meeting), gdzie Ja będę spotykał się z tobą (where I shall be meeting with thee), i będzie to dla was rzecz bardzo święta (and this will be for you a very holy thing).

Verse 37: Kadzidła w ten sposób przygotowanego nie będziecie robić dla siebie (incense prepared in this manner shall ye not be making for yourselves), gdyż poświęcone jest ono dla Pana (for it is consecrated for the Lord).

Verse 38: Ktokolwiek by zrobił podobne (whosoever should make a similar one), aby się rozkoszować jego wonią (to take delight in its scent), będzie wykluczony ze swego ludu (shall be excluded from his people).