Polish language series: Wj 28, szaty kapłańskie

The twenty-eighth chapter of the book of Exodus treats of garments for the priesthood: szaty kapłańskie (priestly garments). Also from the subject headings: efod (the ephod); pektorał (the breastpiece); suknia arcykapłańska (the high-priestly robe); diadem na tiarze (the diadem on the tiara); odmienny ubiór kapłanów (other attire of the priests). The adjective kapłański is the Polish for priestly, whereas arcykapłański means high-priestly.

If you are arriving on this site for the first time, begin your study of the Polish language here.

Read Wj 28

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Wj 28. An archived version of the text is found here.

Wersety 1-5

Vocabulary: rozkazać (pf., to order), brat (m., brother), syn (m., son), wybrać (pf., to select), spośród (from amongst), Izraelita (m., Israelite), zbliżyć się (pf., to draw near), służyć (impf., to serve), kapłan (m., priest), sprawić (pf., to make), szata (f., garment), święty (holy), cześć (f., veneration), ozdoba (f., adornment), porozmawiać (pf., to talk), wszystek (all), wybitny (distinguished), rękodzielnik (m., handicraftsman), wyposażyć (pf., to endow), zmysł (m., sense), piękno (n., beauty), sporządzić (pf., to fabricate), poświęcony (consecrated), poświęcić (pf., to consecrate), winien (ought), pektorał (m., breastpiece), efod (m., ephod), suknia (f., robe), wierzchni (upper), tunika (f., tunic), wyszywać (impf., to embroider), tiara (f., tiara), pas (m., girdle), użyć (pf., to make use), złoty (golden), nić (f., thread), purpura fioletowa (f., purple-blue), purpura czerwona (f., purple-red), karmazyn (m., crimson), kręcić (impf., to twist), bisior (m., byssus).

Verse 1: Ty zaś rozkaż bratu twemu Aaronowi i jego synom (as for you, order your brother Aaron and his sons), wybranym spośród Izraelitów (selected from amongst the Israelites), zbliżyć się do ciebie (to draw near to you), aby Mi służyli jako kapłani (that they may serve me as priests): Aaron i Nadab, Abihu, Elezar i Itamar, synowie Aarona (Aaron, and Aaron’s sons Nadab, Abihu, Eleazar and Ithamar).

Declension of kapłan (m.)

sing. pl.
nom. kapłan kapłani
gen. kapłana kapłanów
dat. kapłanowi kapłanom
acc. kapłana kapłanów
instr. kapłanem kapłanami
loc. kapłanie kapłanach
voc. kapłanie kapłani

Verse 2: I sprawisz szaty święte Aaronowi, bratu twemu (and you shall make holy garments for your brother Aaron), na cześć i ku ozdobie (for veneration and for adornment).

Verse 3: Porozmawiaj ze wszystkimi wybitnymi rękodzielnikami (talk with all distinguished handicraftsmen), których wyposażyłem w zmysł piękna (whom I have endowed with [in] the sense of beauty), aby sporządzili szaty dla Aarona (that they may fabricate garments for Aaron), by poświęcony służył Mi w nich jako kapłan (that, consecrated, he may serve me therein as priest).

Verse 4: Oto szaty, jakie winni sporządzić (these are the garments which they are to fabricate): pektorał (a breastpiece), efod (an ephod), suknia wierzchnia (an upper robe), tunika wyszywana (an embroidered tunic), tiara (a tiara) i pas (and a girdle). Te szaty sporządzisz dla twego brata, Aarona (these garments shall you fabricate for your brother Aaron), i dla jego synów (and for his sons), aby Mi służyli jako kapłani (that they may serve me as priests).

Verse 5: A użyją na to (and they shall make use therefor) złotych nici (of golden threads), fioletowej i czerwonej purpury (of purple-blue and purple-red) i karmazynu (and of crimson) oraz kręconego bisioru (as well as of twisted byssus).

Declension of nić (f.)

sing. pl.
nom. nić nici
gen. nici nici
dat. nici niciom
acc. nić nici
instr. nicią nićmi
loc. nici niciach
voc. nici nici

Wersety 6-9

Vocabulary: efod (m., ephod), wykonać (pf., to execute), złoty (golden), nić (f., thread), purpura fioletowa (f., purple-blue), purpura czerwona (f., purple-red), karmazyn (m., crimson), kręcić (impf., to twist), bisior (m., byssus), dzieło (n., handiwork), biegły (expert), tkacz (m., weaver), mieć (impf., to have), dwa (two), naramiennik (m., shoulderpiece), spiąć (pf., to couple), połączyć (pf., to unite), oba (both), górny (upper), koniec (m., end), przepaska (f., band), winien (ought), znajdować się (impf., to be found), być (impf., to be), tak samo (so the same), wziąć (pf., to take), kamień (m., stone), onyksowy (onyx-), wyryć (pf., to engrave), imię (n., name), syn (m., son).

Verse 6: Efod wykonają ze złotych nici (the ephod shall they execute from golden threads) i fioletowej i czerwonej purpury, karmazynu oraz kręconego bisioru (and purple-blue and purple-red, crimson, as well as twisted byssus), jako dzieło biegłych tkaczy (as a handiwork of expert weavers).

Verse 7: Będzie miał dwa naramienniki spięte ze sobą (it shall have two shoulderpieces coupled with one another), a będą połączone na obu górnych końcach (and they shall be united at both upper ends).

Declension of koniec (m.)

sing. pl.
nom. koniec końce
gen. końca końców
dat. końcowi końcom
acc. koniec końce
instr. końcem końcami
loc. końcu końcach
voc. końcu końce

Verse 8: A przepaska efodu (and the band of the ephod), która się na nim winna znajdować (which is thereon to be found), ma być wykonana tak samo ze złotych nici (is to be executed so the same from golden threads), z fioletowej i czerwonej purpury, z karmazynu i kręconego bisioru (from purple-blue and purple-red, from crimson and twisted byssus).

Verse 9: Weźmiesz dwa kamienie onyksowe (you shall take two onyx stones) i wyryjesz na nich imiona synów Izraela (and shall engrave thereon the names of the sons of Israel).

Wersety 10-14

Vocabulary: sześć (six), imię (n., name), jeden (one), kamień (m., stone), pozostały (remaining), drugi (other), według (according to), porządek (m., order), urodzenie (n., birth), jak (as), rytownik (m., engraver), wykuwać (impf., to hammer forth), pieczęć (f., seal), tak (so), wykuć (pf., to hammer forth), oba (both), syn (m., son), osadzić (pf., to plant), złoty (golden), oprawa (f., mount), dwa (two), umieścić (pf., to place), naramiennik (m., shoulderpiece), efod (m., ephod), pamięć (f., remembrance), nosić (impf., to bear), przed (before), ramię (n., shoulder), obszycie (n., trim), też (also), łańcuszek (m., chainlet), czysty (pure), złoto (n., gold), przygotować (pf., to prepare), kręcić (impf., to twist), sznurek (m., cordon), wykonać (pf., to execute).

Verse 10: Sześć imion na jednym kamieniu (six names on the one stone), a sześć imion pozostałych na kamieniu drugim (and the remaining six names on the other stone), według porządku ich urodzenia (according to the order of their birth).

Verse 11: Jak rytownik wykuwa pieczęcie (as the engraver hammers forth seals), tak wykuj i ty (so hammer forth also you) na obu kamieniach (on both stones) imiona synów Izraela (the names of the sons of Israel) i osadź je w złote oprawy (and plant them in golden mounts).

Verse 12: Dwa te kamienie umieścisz (these two stones shall you place) na obu naramiennikach efodu (on both shoulderpieces of the ephod) jako kamienie pamięci (as stones of remembrance) o synach Izraela (of the sons of Israel). I będzie nosił Aaron ich imiona przed Panem (and Aaron shall be bearing their names before the Lord) na obu ramionach (on both shoulders)dla pamięci (for remembrance).

Declension of pamięć (f.)

sing. pl.
nom. pamięć pamięci
gen. pamięci pamięci
dat. pamięci pamięciom
acc. pamięć pamięci
instr. pamięcią pamięciami
loc. pamięci pamięciach
voc. pamięci pamięci

Verse 13: Umieścisz je w złotych obszyciach: you shall place them in golden trims.

Verse 14: Dwa też łańcuszki z czystego złota przygotujesz (also two chainlets from pure gold shall you prepare) jako kręcone sznurki (as twisted cordons), a wykonane sznurki osadzisz w obszyciach (and the executed cordons shall you plant in the trims).

Wersety 15-21

Vocabulary: uczynić (pf., to make), też (also), pektorał (m., breastpiece), zasięgać (pf., to inquire), wyrocznia (f., oracle), wykonać (pf., to execute), biegły (expert), tkacz (m., weaver), sposób (m., manner), złoty (golden), nić (f., thread), purpura fioletowa (f., purple-blue), purpura czerwona (f., purple-red), karmazyn (m., crimson), kręcić (impf., to twist), bisior (m., byssus), kwadratowy (square), dwoje (two), złożyć (pf., to fold), długość (f., length), szerokość (f., breadth), wynosić (impf., to total), jeden (one), piędź (f., span), umieścić (pf., to place), cztery (four), rząd (m., row), drogi (precious), kamień (m., stone), pierwszy (first), rubin (m., ruby), topaz (m., topaz), szmaragd (m., emerald), drugi (second), granat (m., garnet), szafir (m., sapphire), beryl (m., beryl), trzeci (third), opal (m., opal), agat (m., agate), ametyst (m., amethyst), wreszcie (at the last), czwarty (fourth), chryzolit (m., chrysolite), onyks (m., onyx), jaspis (m., jasper), osadzić (pf., to plant), oprawa (f., mount), złoto (n., gold), odpowiedni (meet), otrzymać (pf., to receive), imię (n., name), syn (m., son), dwanaście (twelve), według (according to), ryć (impf., to incise), wzór (m., exemplar), pieczęć (f., seal), każdy (each), własny (own), pokolenie (n., tribe).

Verse 15: Uczynisz też pektorał do zasięgania wyroczni (you shall also make a breastpiece for inquiring of the oracle); a wykonają go biegli tkacze (and expert weavers shall execute it) w ten sam sposób jak efod (in this same manner as the ephod): ze złotych nici, z fioletowej i czerwonej purpury, z karmazynu i z kręconego bisioru (from golden threads, from purple-blue and purple-red, from crimson and from twisted byssus).

Declension of tkacz (m.)

sing. pl.
nom. tkacz tkacze
gen. tkacza tkaczy
tkaczów
dat. tkaczowi tkaczom
acc. tkacza tkaczy
tkaczów
instr. tkaczem tkaczami
loc. tkaczu tkaczach
voc. tkaczu tkacze

Verse 16: Będzie kwadratowy i we dwoje złożony (it shall be square and folded into two), a długość jego i szerokość będzie wynosiła jedną piędź (and its length and breadth shall be totalling one span).

Verses 17-20: Umieścisz na nim cztery rzędy drogich kamieni (you shall place therein four rows of precious stones); w pierwszym rzędzie rubin, topaz i szmaragd (in the first row: a ruby, a topaz and an emerald), w drugim rzędzie granat, szafir i beryl (in the second row: a garnet, a sapphire and a beryl), w trzecim rzędzie opal, agat i ametyst (in the third row: an opal, an agate and an amethyst), a wreszcie w czwartym rzędzie chryzolit, onyks i jaspis (and at the last in the fourth row: a chrysolite, an onyx and a jasper). Będą osadzone w oprawie ze złota (they shall be planted in a mount from gold) w odpowiednich rzędach (in the meet rows).

Declension of rząd (m.)

sing. pl.
nom. rząd rzędy
gen. rzędu rzędów
dat. rzędowi rzędom
acc. rząd rzędy
instr. rzędem rzędami
loc. rzędzie rzędach
voc. rzędzie rzędy

Verse 21: Kamienie te otrzymają imiona synów Izraela (these stones shall receive the names of the sons of Israel): będzie ich dwanaście według ich imion (there shall be twelve of them according to their names); będą ryte na wzór pieczęci (they shall be incised after the exemplar of a seal), każdy z własnym imieniem (each with {its} own name), według dwunastu pokoleń (according to the twelve tribes).

Wersety 22-27

Vocabulary: uczynić (pf., to make), pektorał (m., breastpiece), łańcuszek (m., chainlet), skręcić (pf., to twist), kształt (m., form), sznurek (m., cordon), szczery (pure), złoto (n., gold), też (also), dwa (two), złoty (golden), pierścień (m., ring), przyprawić (pf., to attach), oba (both), górny (upper), koniec (m., end), sznur (m., cord), przewlec (pf., to draw {through}), przez (through), drugi (other), obydwa (both), przyszyć (pf., to secure), oprawa (f., mount), przywiązać (pf., to bind), przedni (front), naramiennik (m., shoulderpiece), efod (m., ephod), potem (then), wykonać (pf., to execute), jeszcze (yet), inny (other), dolny (lower), brzeg (m., edge), strona (f., side), wewnętrzny (inner), zwrócić (pf., to turn), zewnętrzy (outer), u dołu (down below), miejsce (n., place), spiąć (pf., to couple), przepaska (f., band).

Verse 22: Uczynisz do pektorału łańcuszki (you shall make chainlets for the breastpiece) skręcone na kształt sznurka ze szczerego złota (twisted in the form of a cordon from pure gold).

Verse 23: Uczynisz też do pektorału (you shall also make for the breastpiece) dwa złote pierścienie (two golden rings) i przyprawisz oba te pierścienie (and shall attach both these rings) na obu [górnych] końcach pektorału (at both upper ends of the breastpiece).

Verse 24: Dwa złote sznury (two golden cords) przewleczesz przez oba pierścienie (shall you pass through both rings) na obu [górnych] końcach pektorału (at both upper ends of the breastpiece).

Verse 25: Oba zaś drugie końce obydwu sznurów (and both other ends of both cords) przyszyjesz do obu opraw (shall you secure to both mounts) i przywiążesz do przedniego naramiennika efodu (and shall you bind to the front of the shoulderpiece of the ephod).

Verse 26: Potem wykonasz jeszcze dwa inne pierścienie (then you shall execute yet two other rings)i przyszyjesz je (and shall secure them) na dwóch [dolnych] końcach pektorału (at the two lower ends of the breastpiece) u jego brzegu (at its edge) po stronie wewnętrznej, zwróconej do efodu (on the inner side turned towards the ephod).

Verse 27: W końcu wykonasz (in the end shall you execute) jeszcze dwa inne złote pierścienie (yet two other golden rings) i przyszyjesz je do obu naramienników efodu (and shall secure them to both shoulderpieces of the ephod) po zewnętrznej stronie u dołu (on the outer side down below), w miejscu spięcia efodu z przepaską (in the place of the ephod’s coupling with the band).

Declension of strona (f.)

sing. pl.
nom. strona strony
gen. strony stron
dat. stronie stronom
acc. stronę strony
instr. stroną stronami
loc. stronie stronach
voc. strono strony

Wersety 28-30

Vocabulary: potem (then), związać się (pf., to be bound), pierścień (m., ring), pektorał (m., breastpiece), efod (m., ephod), sznur (m., cord), purpura fioletowa (f., purple-blue), tak (so), leżeć (impf., to lie), przepaska (f., band), móc (impf., can), przesunąć się (pf., to move oneself), miejsce (n., place), sposób (m., manner), nosić (impf., to bear), imię (n., name), syn (m., son), wypisać (pf., to write out), zasięgać (pf., to inquire), wyrocznia (f., oracle), serce (n., heart), wchodzić (impf., to enter), święty (holy), pamiętać (impf., to remember), ustawicznie (continually), włożyć (pf., to put in), oblicze (n., face), zawsze (ever).

Verse 28: Potem zwiąże się pierścienie pektorału (then the rings of the breastpiece shall be bound) z pierścieniami efodu (with the rings of the ephod) sznurem z fioletowej purpury (by a cord from purple-blue), tak żeby pektorał leżał na przepasce efodu (so that the breastpiece may lie on the band of the ephod) i nie mógł się przesunąć ze swego miejsca na efodzie (and cannot move itself from its place on the ephod).

Verse 29: W ten sposób Aaron będzie nosił imiona synów Izraela (in this manner shall Aaron be bearing the names of the sons of Israel), wypisane na pektorale dla zasięgania wyroczni (written out on the breastpiece for inquiring of the oracle), na swym sercu (on his heart), gdy będzie wchodził do Miejsca Świętego (when he is [will be] entering into the holy place), aby pamiętał przed Panem ustawicznie (that he may remember before the Lord continually).

Declension of pektorał (m.)

sing. pl.
nom. pektorał pektorały
gen. pektorału pektorałów
dat. pektorałowi pektorałom
acc. pektorał pektorały
instr. pektorałem pektorałami
loc. pektorale pektorałach
voc. pektorale pektorały

Verse 30: Do pektorału dla zasięgania wyroczni włożysz urim i tummim (into the breastpiece for inquiring of the oracle shall you put the Urim and the Thummim), aby były na sercu Aarona (that they may be on Aaron’s heart), gdy będzie wchodził przed oblicze Pana (when he is [will be] entering before the face of the Lord). I tak będzie nosił Aaron zawsze na sercu swoim [pektorał] (and so shall Aaron be ever bearing on his heart the breastpiece) do zasięgania wyroczni (for inquiring of the oracle) dla Izraelitów (for the Israelites) przed obliczem Pana (before the face of the Lord).

Wersety 31-35

Vocabulary: pod (under), efod (m., ephod), zrobić (pf., to make), suknia (f., robe), cały (all), purpura fioletowa (f., purple-blue), mieć (impf., to have), środek (m., middle), otwór (m., opening), głowa (f., head), obszywka (f., selvedge), dokoła (all round), wykonać (pf., to execute), tkacz (m., weaver), pancerz (m., coat of mail), rozedrzeć się (pf., to come rent), dolny (lower), brzeg (m., edge), przyszyć (pf., to secure), jabłko granatu (n., pomegranate), purpura czerwona (f., purple-red), karmazyn (m., crimson), dzwonek (m., little bell), złoty (golden), pomiędzy (between), następować (impf., to be met with), na przemian (in turns), kraj (m., hem), podczas (during), pełnić (impf., to fulfil), służba (f., service), słyszeć (impf., to hear), dźwięk (m., sound), wchodzić (impf., to enter), miejsce (n., place), święty (holy), przed (before), oblicze (n., face), wychodzić (impf., to come forth), umrzeć (pf., to die).

Verse 31: Pod efod zrobisz suknię (under the ephod shall you make a robe), całą z fioletowej purpury (all from purple-blue).

Verse 32: I będzie miała w środku otwór na głowę (and it shall have in the middle an opening for the head) i obszywkę dokoła otworu (and a selvedge all round the opening), wykonaną przez tkacza (executed by a weaver), jak przy otworze pancerza (as alongside the opening of a coat of mail), aby się nie rozdarła (that it may not come rent).

Declension of otwór (m.)

sing. pl.
nom. otwór otwory
gen. otworu otworów
dat. otworowi otworom
acc. otwór otwory
instr. otworem otworami
loc. otworze otworach
voc. otworze otwory

Verse 33: Na dolnych jej brzegach dokoła (on its lower edges all round) przyszyjesz jabłka granatu z fioletowej i czerwonej purpury oraz z karmazynu (shall you secure pomegranates from purple-blue and purple-red, as well as from crimson), i dzwonki złote pomiędzy nimi dokoła (and little golden bells therebetween all round).

Verse 34: Dzwonek złoty i jabłko granatu (a little golden bell and a pomegranate) będą następowały na przemian dokoła (shall be met with in turns all round) na dolnych krajach sukni (on the lower hems of the robe).

Verse 35: I będzie miał ją na sobie Aaron (and Aaron shall have it upon himself) podczas pełnienia służby (during fulfilling of service), aby słyszano dźwięk (that sound may be heard), gdy będzie wchodził do Miejsca Świętego (when he is [will be] entering into the holy place) przed oblicze Pana (before the face of the Lord) i gdy będzie wychodził (and when he is [will be] coming forth)aby nie umarł (that he may not die).

Wersety 36-39

Vocabulary: zrobić (pf., to make), też (also), diadem (m., diadem), szczery (pure), złoto (n., gold), wyryć (pf., to engrave), ryć (impf., to incise), pieczęć (f., seal), poświęcić (pf., to consecrate), związać (pf., to bind), sznur (m., cord), purpura fioletowa (f., purple-blue), tak (so), tiara (f., tiara), przedni (front), strona (f., side), być (impf., to be), umieścić (pf., to place), czoło (n., brow), ponieść (pf., to suffer), uchybienie (n., trespass), popełnić (pf., to commit), ofiara (f., offering), składać (impf., to submit), Izraelita (m., Israelite), wszystek (all), święty (holy), dar (m., gift), ciągle (continually), zjednać (pf., to bring round), łaska (f., grace), oko (n., eye), utkać (pf., to weave), suknia (f., robe), bisior (m., byssus), pas (m., girdle), tkanina (f., cloth), wielobarwnie (colourfully), wyszywać (impf., to embroider).

Verse 36: I zrobisz też diadem ze szczerego złota (and you shall also make a diadem from pure gold) i wyryjesz na nim (and shall engrave thereon), jak się ryje na pieczęci (as is incised on a seal): Poświęcony dla Pana (Consecrated for the Lord).

Verse 37: I zwiążesz go sznurem z fioletowej purpury (and you shall bind it by a cord from purple-blue), tak żeby był na tiarze (so that it may be on the tiara) i żeby na przedniej stronie tiary był umieszczony (and that on the front side of the tiara it may be placed).

Verse 38: I będzie on na czole Aarona (and it shall be on Aaron’s brow), ponieważ Aaron poniesie uchybienia popełnione przy ofiarach (for Aaron shall suffer the trespasses committed in the offerings), które będą składać Izraelici (which the Israelites will be submitting), i przy wszystkich świętych darach (and in all the holy gifts). A będzie na jego czole ciągle (and it shall be on his brow continually) dla zjednania mu łaski (for the bringing round unto him of grace) w oczach Pana (in the eyes of the Lord).

Declension of czoło (n.)

sing. pl.
nom. czoło czoła
gen. czoła czół
dat. czołu czołom
acc. czoło czoła
instr. czołem czołami
loc. czole czołach
voc. czoło czoła

Verse 39: I utkasz suknię z bisioru (and you shall weave the robe from byssus), i zrobisz tiarę z bisioru (and shall make the tiara from byssus) i pas, który będzie tkaniną wielobarwnie wyszywaną (and the girdle, which shall be a cloth colourfully embroidered).

Wersety 40-43

Vocabulary: syn (m., son), zrobić (pf., to make), tunika (f., tunic), uczynić (pf., to make), pas (m., girdle), mitra (f., mitre), cześć (f., veneration), ozdoba (f., adornment), ubrać (pf., to clothe), brat (m., brother), razem z (together with), namaścić (pf., to anoint), wprowadzić (pf., to bring in), czynność (f., function), kapłański (priestly), poświęcić (pf., to consecrate), służyć (impf., to serve), kapłan (m., priest), spodnie (pl., breeches), lniany (linen-), biodra (pl., loins), aż do (so far as), goleń (f., shin), okryć (pf., to cloak), nagość (f., nakedness), ciało (n., flesh), nosić (impf., to wear), ile razy (whenever), wchodzić (impf., to enter), namiot (m., tent), spotkanie (n., meeting), zbliżać się (impf., to draw near), ołtarz (m., altar), spełnienie (n., accomplishment), służba (f., service), miejsce (n., place), święty (holy), ściągnąć (pf., to draw upon), grzech (m., sin), pomrzeć (pf., to die {one and all}), rozporządzenie (n., ordinance), na wieki (for all ages), potomek (m., descendant).

Verse 40: Także dla synów Aarona zrobisz tunikę (and for Aaron’s sons shall you make a tunic) i uczynisz im pasy oraz mitry (and shall you make for them girdles and mitres) na cześć i ku ozdobie (for veneration and for adornment).

Declension of tunika (f.)

sing. pl.
nom. tunika tuniki
gen. tuniki tunik
dat. tunice tunikom
acc. tunikę tuniki
instr. tuniką tunikami
loc. tunice tunikach
voc. tuniko tuniki

Verse 41: I ubierzesz w nie twego brata Aarona (and you shall clothe therein your brother Aaron) i synów jego razem z nim (and his sons together with him), namaścisz ich (you shall anoint them), wprowadzisz ich w czynności kapłańskie (shall bring them into the priestly functions) i poświęcisz ich (and shall consecrate them), aby mi służyli jako kapłani (that they may serve me as priests).

Verse 42: I uczynisz im spodnie lniane (and you shall make for them linen breeches), aby od bioder aż do goleni okryli nimi nagość ciała (that, from loins so far as shins, they may cloak therewith {their} nakedness of flesh).

Declension of goleń (f.)

sing. pl.
nom. goleń golenie
gen. goleni goleni
dat. goleni goleniom
acc. goleń golenie
instr. golenią goleniami
loc. goleni goleniach
voc. goleni golenie

Verse 43: I będą je nosić Aaron i jego synowie (and Aaron and his sons shall be wearing them), ile razy będą wchodzić do Namiotu Spotkania (whenever they are [will be] entering into the tent of meeting) lub będą zbliżać się do ołtarza (or are [will be] drawing near to the altar) dla spełnienia służby w Miejscu Świętym (for accomplishment of service in the holy place), aby nie ściągnęli na siebie grzechu i nie pomarli (that they may not draw sin upon themselves and not die one and all). To jest rozporządzenie na wieki (this is an ordinance for all ages) dla niego i dla potomków jego po nim (for him and for his descendants after him).