Polish language series: Wj 25, przepisy o zorganizowaniu kultu

With the twenty-fifth chapter of the book of Exodus begins the record of God’s instructions to the Israelites in the matter of the construction of the sanctuary. From the subject headings of this chapter: przepisy o zorganizowaniu kultu (prescriptions regarding the organisation of worship); dary na budowę przybytku (gifts for the construction of the sanctuary); przybytek i jego sprzęty; arka (the sanctuary and its furnitures; the ark); stół chlebów pokładnych i naczynia (table of the setting-down breads and the vessels); świecznik (the lampstand).

If you are arriving on this site for the first time, begin your study of the Polish language here.

Read Wj 25

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Wj 25. An archived version of the text is found here.

Wersety 1-7

Vocabulary: tak (so), przemówić (pf., to address), powiedzieć (pf., to say), Izraelita (m., Israelite), zebrać (pf., to gather), danina (f., tribute), każdy (each), człowiek (m., man), skłonić (pf., to dispose), serce (n., heart), przyjąć (pf., to accept), przygotować (pf., to prepare), złoto (n., gold), srebro (n., silver), brąz (m., bronze), purpura fioletowa (f., purple-blue), purpura czerwona (f., purple-red), karmazyn (m., crimson), bisior (m., byssus), sierść (f., pelage), kozi (goat-), barani (ram-), skóra (f., skin), barwić (impf., to dye), czerwono (in red), delfin (m., dolphin), drzewo (n., wood), akacjowy (acacia-), oliwa (f., olive oil), świecznik (m., lampstand), wonność (f., fragrance), wyrób (m., production), olej (m., oil), namaszczać (impf., to anoint), pachnący (aromatic), kadzidło (n., incense), kamień (m., stone), onyksowy (onyx-), inny (other), drogi (precious), ozdobić (pf., to adorn), efod (m., ephod), pektorał (m., breastpiece).

Verses 1-2: Pan tak przemówił do Mojżesza (the Lord so addressed Moses): powiedz Izraelitom, aby zebrali dla Mnie daninę (say to the Israelites that they should gather tribute for me). Od każdego człowieka (from each man), którego skłoni do tego serce (whom heart disposes [will dispose] to this), przyjmijcie dla mnie daninę (accept the tribute for me).

Verses 3-7: Macie zaś przygotować dla Mnie jako daninę (and you are to prepare for me as tribute): złoto, srebro i brąz (gold, silver and bronze), *purpurę fioletową i czerwoną*, karmazyn, bisior i sierść kozią (purple-blue and purple-red, crimson, byssus and goat pelage); baranie skóry barwione na czerwono (ram skins dyed red) i skóry z delfinów oraz drzewo akacjowe (and skins from dolphins, and acacia wood); oliwę do świecznika (olive oil for the lampstand), wonności do wyrobu oleju namaszczania i pachnących kadzideł (fragrances for the production of anointing oil and aromatic incenses); kamienie onyksowe (onyx stones) i inne drogie kamienie (and other precious stones) dla ozdobienia efodu i pektorału (for the adornment of the ephod and the breastpiece). — *Purpura is a feminine noun, whereas fioletowa and czerwona are feminine adjectives in agreement therewith. Purpura is not repeated before czerwona but is understood, as in purple-blue and {purple}-red.

Declension of kadzidło (n.)

sing. pl.
nom. kadzidło kadzidła
gen. kadzidła kadzideł
dat. kadzidłu kadzidłom
acc. kadzidło kadzidła
instr. kadzidłem kadzidłami
loc. kadzidle kadzidłach
voc. kadzidło kadzidła

Wersety 8-9

Vocabulary: uczynić (pf., to make), święty (holy), przybytek (m., sanctuary), móc (impf., to be able), zamieszkać (pf., to settle), pośród (amidst), budowa (f., construction), wykonać (pf., to execute), wykonanie (n., execution), wszelki (all), sprzęt (m., furniture), przeprowadzić (pf., to realise), dokładnie (absolutely), według (according to), ukazać (pf., to show).

Verse 8: I uczynią Mi święty przybytek (and they shall make for me a holy sanctuary), abym mógł zamieszkać pośród was (that I may be able to settle amidst you).

Verse 9: Budowę zaś przybytku (and the construction of the sanctuary) i wykonanie wszelkich jego sprzętów (and the execution of all its furnitures) przeprowadzicie dokładnie według tego, co ci ukażę (shall you realise absolutely according to this which I will show you).

Wersety 10-16

Vocabulary: uczynić (pf., to make), arka (f., ark), drzewo (n., wood), akacjowy (acacia-), długość (f., length), wynosić (impf., to total), dwa (two), pół (one half), łokieć (m., cubit), wysokość (f., height), półtora (one and one half), szerokość (f., breadth), pokryć (pf., to cover), szczery (pure), złoto (n., gold), wewnątrz (inside), zewnątrz (outside), dokoła (all round), złoty (golden), wieniec (m., rim), odlać (pf., to cast), cztery (four), pierścień (m., ring), przymocować (pf., to fix), krawędź (f., edge), bok (m., side), drugi (other), rozkazać (pf., to order), zrobić (pf., to make), drążek (m., pole), włożyć (pf., to put in), oba (both), cel (m., objective), przenosić (impf., to carry), pozostać (pf., to remain), wyjmować (impf., to take forth), świadectwo (n., testimony), dać (pf., to give).

Verse 10: I uczynią arkę z drzewa akacjowego (and they shall make an ark from acacia wood); jej długość będzie wynosiła dwa i pół łokcia (its length shall be totalling two and one half cubits); jej wysokość półtora łokcia (its height one and one half cubits) i jej szerokość półtora łokcia (and its breadth one and one half cubits).

Declension of łokieć (m.)

sing. pl.
nom. łokieć łokcie
gen. łokcia łokci
dat. łokciowi łokciom
acc. łokieć łokcie
instr. łokciem łokciami
loc. łokciu łokciach
voc. łokciu łokcie

Verse 11: I pokryjesz ją szczerym złotem (and you shall cover it with pure gold) wewnątrz i zewnątrz (inside and out), i uczynisz na niej dokoła złote wieńce (and shall make thereon all round golden rims).

Declension of wieniec (m.)

sing. pl.
nom. wieniec wieńce
gen. wieńca wieńców
dat. wieńcowi wieńcom
acc. wieniec wieńce
instr. wieńcem wieńcami
loc. wieńcu wieńcach
voc. wieńcu wieńce

Verse 12: Odlejesz do niej cztery pierścienie ze złota (you shall cast therefor four rings from gold) i przymocujesz je do czterech jej krawędzi (and shall fix them to its four edges): dwa pierścienie do jednego jej boku (two rings to its one side) i dwa do drugiego jej boku (and two to its other side).

Declension of pierścień (m.)

sing. pl.
nom. pierścień pierścienie
gen. pierścienia pierścieni
dat. pierścieniowi pierścieniom
acc. pierścień pierścienie
instr. pierścieniem pierścieniami
loc. pierścieniu pierścieniach
voc. pierścieniu pierścienie

Verse 13: Rozkażesz zrobić drążki z drzewa akacjowego (you shall order to make poles from acacia wood) i pokryjesz je złotem (and shall cover them with gold).

Verse 14: I włożysz drążki te do pierścieni (and you shall put these poles into the rings) po obu bokach arki (on both sides of the ark) celem przenoszenia jej (with the objective of its carrying).

Verse 15: Drążki pozostaną w pierścieniach arki (the poles shall remain in the rings of the ark) i nie będą z nich wyjmowane (and shall not be therefrom taken forth).

Verse 16: I włożysz do arki Świadectwo (and you shall put into the ark the testimony), które dam tobie (which I will give to you).

Wersety 17-22

Vocabulary: uczynić (pf., to make), przebłagalnia (f., propitiatory), szczery (pure), złoto (n., gold), długość (f., length), wynosić (impf., to total), dwa (two), pół (one half), łokieć (m., cubit), szerokość (f., breadth), półtora (one and one half), też (also), cherub (m., cherub), wykuć (pf., to hammer forth), oba (both), koniec (m., end), jeden (one), drugi (other), górny (upper), mieć (impf., to have), rozpostarty (outstretched), skrzydło (n., wing), ku górze (upwards), zakrywać (impf., to conceal), twarz (f., face), zwrócić (pf., to turn), umieścić (pf., to place), wierzch (m., top), arka (f., ark), złożyć (pf., to commit), świadectwo (n., testimony), dać (pf., to give), tam (there), spotykać się (impf., to meet), sponad (from above), spośród (from amidst), ponad (above), rozmawiać (impf., to talk), wszystek (all), nakaz (m., injunction), pośrednictwo (n., interagency), Izraelita (m., Israelite).

Verses 17-18: I uczynisz przebłagalnię ze szczerego złota (and you shall make a propitiatory from pure gold): długość jej wynosić będzie dwa i pół łokcia (its length shall be totalling two and one half cubits), szerokość zaś półtora łokcia (and its breadth one and one half cubits); dwa też cheruby wykujesz ze złota (also two cherubim shall you hammer forth from gold). Uczynisz zaś je (and you shall make them) na obu końcach przebłagalni (at both ends of the propitiatory).

Verse 19: Jednego cheruba uczynisz na jednym końcu (the one cherub shall you make at the one end), a drugiego cheruba na drugim końcu przebłagalni (and the other cherub at the other end of the propitiatory). Uczynisz cheruby (you shall make the cherubim) na końcach górnych (at the upper ends).

Verse 20: Cheruby będą miały rozpostarte skrzydła ku górze (the cherubim shall have wings outstretched upwards) i zakrywać będą swymi skrzydłami przebłagalnię (and shall be concealing with their wings the propitiatory), twarze zaś będą miały zwrócone jeden ku drugiemu (whereas {their} faces shall they have turned the one towards the other). I ku przebłagalni (and towards the propitiatory) będą zwrócone twarze cherubów (shall be turned the faces of the cherubim).

Verse 21: Umieścisz przebłagalnię na wierzchu arki (you shall place the propitiatory on top of the ark), w arce zaś złożysz Świadectwo (whereas in the ark shall you commit the testimony), które dam tobie (which I will give to you).

Verse 22: Tam będę się spotykał z tobą (there shall I be meeting with you) i sponad przebłagalni (and from above the propitiatory) i spośród cherubów (and from amidst the cherubim), które są ponad Arką Świadectwa (which are above the ark of the testimony), będę z tobą rozmawiał o wszystkich nakazach (shall I be talking with you about all the injunctions), które dam za twoim pośrednictwem Izraelitom (which I will give through your interagency to the Israelites).

Wersety 23-30

Vocabulary: uczynić (pf., to make), też (also), stół (m., table), drzewo (n., wood), akacjowy (acacia-), długość (f., length), wynosić (impf., to total), dwa (two), łokieć (m., cubit), szerokość (f., breadth), jeden (one), wysokość (f., height), półtora (one and one half), pokryć (pf., to cover), szczery (pure), złoto (n., gold), dokoła (all round), wieniec (m., rim), złoty (golden), wokoło (all about), listwa (f., moulding), cztery (four), palec (m., finger), szeroki (broad), zrobić (pf., to make), następnie (next), pierścień (m., ring), przyprawić (pf., to attach), koniec (m., end), znajdować się (impf., to be found), noga (f., leg), blisko (near), włożyć (pf., to put in), drążek (m., pole), przenosić (impf., to carry), pomoc (f., help), także (also), misa (f., basin), czasza (f., bowl), dzbanek (m., little pitcher), patera (f., patera), składać (impf., to submit), ofiara (f., offering), płynny (liquid), zawsze (ever), kłaść (impf., to set), przed (before), chleb (m., bread), pokładny (setting-down).

Verse 23: Uczynisz też stół z drzewa akacjowego (you shall also make a table from acacia wood); jego długość będzie wynosić dwa łokcie (its length shall be totalling two cubits), jego szerokość jeden łokieć (its breadth one cubit), a jego wysokość półtora łokcia (and its height one and one half cubits).

Verse 24: Pokryjesz go szczerym złotem (you shall cover it with pure gold) i uczynisz dokoła wieniec złoty (and shall make all round a golden rim).

Verse 25: I uczynisz wokoło listwę (and you shall make all about a moulding) na cztery palce szeroką (to four fingers broad) i zrobisz wieniec złoty dokoła dla tej listwy (and shall make a golden rim all round for this moulding).

Verse 26: Uczynisz następnie cztery pierścienie złote (you shall make next four golden rings) i przyprawisz je do czterech końców (and shall attach them to the four ends), gdzie się znajdują jego nogi (where its legs are found).

Verse 27: Blisko listwy będą się znajdować cztery pierścienie (near the moulding shall be found four rings) do włożenia w nie drążków (for the putting therein of the poles) do przenoszenia stołu (for the carrying of the table).

Verse 28: A zrobisz te drążki z drzewa akacjowego (and you shall make these poles from acacia wood) i pokryjesz je złotem (and shall cover them with gold). I będzie się przenosiło stół (and the table shall be carried) za ich pomocą (with their help).

Verse 29: Uczynisz także misy i czasze (you shall also make basins and bowls), dzbanki i patery (little pitchers and paterae) do składania ofiar płynnych (for the submitting of liquid offerings). Uczynisz je ze szczerego złota: you shall make them from pure gold.

Verse 30: Będziesz zawsze kładł na stole przede Mną (you shall be ever setting on the table before me) chleby pokładne (the setting-down breads).

Declension of stół (m.)

sing. pl.
nom. stół stoły
gen. stołu stołów
dat. stołowi stołom
acc. stół stoły
instr. stołem stołami
loc. stole stołach
voc. stole stoły

Wersety 31-40

Vocabulary: zrobić (pf., to make), też (also), świecznik (m., lampstand), szczery (pure), złoto (n., gold), sam (same), bryła (f., block), wykuć (pf., to hammer forth), wraz z (together with), podstawa (f., base), trzon (m., shaft), kielich (m., calyx), pąk (m., bud), kwiat (m., flower), jeden (one), sześć (six), ramię (n., branch), wychodzić (impf., to come forth), bok (m., side), trzy (three), drugi (other), kształt (m., form), migdałowy (almond-), cztery (four), pod (under), dwa (two), następny (next), wykonać (pf., to execute), uczynić (pf., to make), siedem (seven), lampa (f., lamp), ustawić (pf., to put up), sposób (m., manner), oświecać (impf., to light), strona (f., side), przed (before), szczypce (pl., pincers), naczynie (n., vessel), knot (m., wick), talent (m., talent), należy (one is to), wszystek (all), przybory (pl., utensils), należeć (impf., to belong), uważać (impf., to attend {to}), pilnie (diligently), według (according to), wzór (m., exemplar), zobaczyć (pf., to see), góra (f., mountain).

Verse 31: Zrobisz też świecznik (you shall also make a lampstand) ze szczerego złota (from pure gold). Z tej samej bryły (from this same block) wykujesz świecznik (shall you hammer forth the lampstand) wraz z jego podstawą i jego trzonem (together with its base and its shaft); jego kielichy, pąki i kwiaty będą z jednej bryły (its calyxes, buds and flowers shall be from one block).

Verse 32: Sześć ramion będzie wychodzić z jego boków (six branches shall be coming forth from its sides); trzy ramiona świecznika z jednego jego boku (three branches of the lampstand from its one side) i trzy ramiona świecznika z drugiego jego boku (and three branches of the lampstand from its other side).

Declension of ramię (n.)

sing. pl.
nom. ramię ramiona
gen. ramienia ramion
dat. ramieniu ramionom
acc. ramię ramiona
instr. ramieniem ramionami
loc. ramieniu ramionach
voc. ramię ramiona

Verse 33: Trzy kielichy kształtu kwiatów migdałowych (three calyxes in the form of almond flowers) z pąkami i kwiatami (with buds and flowers) będą na jednym ramieniu (shall be on one branch), i trzy kielichy z pąkami i kwiatami (and three calyxes with buds and flowers) kształtu kwiatów migdałowych (in the form of almond flowers)na drugim ramieniu ({shall be} on another branch). Tak będzie (so shall it be) na sześciu ramionach (on the six branches) wychodzących ze świecznika (coming forth from the lampstand).

Verse 34: Na świeczniku zaś (now on the lampstand) będą cztery kielichy (shall be four calyxes) kształtu kwiatów migdałowych (in the form of almond flowers) z pąkami i kwiatami (with buds and flowers).

Verse 35: A pąk jeden (and one bud) będzie pod dwoma wychodzącymi z niego ramionami (shall be under two branches therefrom coming forth) z jednej bryły (from one block) i pąk jeden (and one bud) pod dwoma [następnymi] ramionami świecznika (under the next two branches of the lampstand) z jednej bryły (from one block). Tak [niech będzie] (let it be so) pod sześcioma ramionami (under the six branches) wychodzącymi ze świecznika (coming forth from the lampstand).

Verse 36: Pąki te i ramiona (these buds and branches) będą wychodzić z samego świecznika (shall be coming forth from the same lampstand) i będą [wykonane] (and shall be executed) z jednej bryły szczerego złota (from one block of pure gold).

Verse 37: I uczynisz siedem lamp (and you shall make seven lamps), i ustawisz te lampy w ten sposób (and shall put up these lamps in this manner), ażeby oświecały tę stronę (that they may light this side), która jest przed nimi (which is before them).

Verse 38: Szczypce też i naczynia do knotów (its pincers and vessels for the wicks) uczynisz ze szczerego złota (shall you make from pure gold).

Verse 39: Z talentu szczerego złota (from a talent of pure gold) należy wykonać świecznik (is one to execute the lampstand) i wszystkie przybory należące do niego (and all the utensils belonging thereto).

Verse 40: Uważaj zaś pilnie (and attend to diligently), aby go wykonać według wzoru (to execute according to the exemplar), jaki zobaczyłeś na górze (which you saw on the mountain).