Polish language series: Wj 17, wyprowadzenie wody

In the seventeenth chapter of the book of Exodus, the Israelites thirst for water in the desert; Moses brings forth to drink by the stroke of his staff. From the subject headings: wyprowadzenie wody ze skały (the bringing forth of the water from the rock); zwycięstwo nad Amalekitami (victory over the Amalekites).

If you are arriving on this site for the first time, begin your study of the Polish language here.

Read Wj 17

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Wj 17. An archived version of the text is found here.

Wersety 1-3

  • przebyć (pf.), to cover a distance
  • etap (m.), stage
  • wystawiać (impf.), to put out, to expose

Review: zgromadzenie (n., congregation, assembly), wyruszyć (pf., to set forth), rozkaz (m., command), pustynia (f., desert), dalszy (farther, continued), rozbić (pf., to pitch, to set up), obóz (m., camp), lud (m., people), woda (f., water), do picia (for the drinking), kłócić się (impf., to quarrel), odpowiedzieć (pf., to respond), próba (f., test, trial, proof), pragnąć (impf., to thirst for), pragnienie (n., thirst), szemrać (impf., to repine), mówić (impf., to say), wyprowadzić (pf., to bring forth), dziecko (n., child), bydło (n., cattle), wydać (pf., to give forth), śmierć (f., death).

Verse 1: Całe zgromadzenie Izraelitów wyruszyło (the entire congregation of the Israelites set forth) na rozkaz Pana (at the command of the Lord) z pustyni Sin (from the desert of Sin), aby przebyć dalsze etapy (to cover subsequent stages). Potem rozbili obóz w Refidim (then they set up camp at Rephidim), gdzie lud nie miał wody do picia (where the people had no water to drink [for drinking]). The neuter picie is formed from the imperfective pić, meaning to drink. Do picia: for drinking. Related to this is do jedzenia (for eating), where jedzenie is formed from the imperfective jeść, meaning to eat.

Verse 2: I kłócił się lud z Mojżeszem mówiąc (the people quarrelled [were quarrelling] with Moses, saying): daj nam wody do picia (give us water to drink). Mojżesz odpowiedział im (Moses responded to them): czemu kłócicie się ze mną? (why do you quarrel with me?). I czemu wystawiacie Pana na próbę?: and why do you put the Lord to the proof?

Verse 3: Ale lud pragnął tam wody (but the people thirsted [were thirsting] there for water) i dlatego szemrał przeciw Mojżeszowi (wherefore they repined against Moses) i mówił (and said): czy po to wyprowadziłeś nas z Egiptu (was it for this that you brought us forth from Egypt), aby nas, nasze dzieci i nasze bydło wydać na śmierć z pragnienia? (to give forth us, our children and our cattle to death from thirst?).

Wersety 4-7

  • skała (f.), rock
  • wypłynąć (pf.), to flow forth
  • zaspokoić (pf.), to satisfy, to quench

Review: wołać (impf., to cry forth), mówić (impf., to say), uczynić (pf., to do, to make), lud (m., people), niewiele (not much), brakować (impf., to lack), ukamienować (pf., to stone), odpowiedzieć (pf., to respond), wyjść (pf., to go/come out), wziąć (pf., to take), kilka (several, a few), starszy (m., elder), ręka (f., hand), laska (f., staff, rod), uderzyć (pf., to strike), iść (impf., to go), stanąć (pf., to stand), woda (f., water), pragnienie (n., thirst), oko (n., eye), starszyzna (f., elders), izraelski (Israelite), nazwać (pf., to name), miejsce (n., place), tutaj (here), kłócić się (impf., to quarrel), wystawiać (impf., to put out, to expose), próba (f., test, trial, proof), rzeczywiście (indeed), wśród (amongst, amidst), czy też nie (or not).

Verse 4: Mojżesz wołał wtedy do Pana i mówił (Moses then cried forth to the Lord and said [was saying]): co mam uczynić z tym ludem? (what am I to do with this people?). Niewiele brakuje, a ukamienują mnie: before long they will stone me (little lacks and they will stone me).

Verse 5: Pan odpowiedział Mojżeszowi (the Lord responded to Moses): wyjdź przed lud (go before the people) i weź kilku ze starszych Izraela ze sobą (and take some of the elders of Israel with you). Weź w rękę laskę (take in your hand the staff), którą uderzyłeś Nil (with which you struck the Nile), i idź (and go).

Verse 6: Oto Ja stanę przed tobą na skale, na Horebie: so it is that I will stand before you on the rock, at Horeb. Uderzysz w skałę (you shall strike the rock), a wypłynie z niej woda (and water will flow forth from it), i lud zaspokoi swe pragnienie (and the people will quench their thirst). Mojżesz uczynił tak na oczach starszyzny izraelskiej: Moses did so before the eyes of the Israelite elders.

Declension of skała (f.)

sing. pl.
nom. skała skały
gen. skały skał
dat. skale skałom
acc. skałę skały
instr. skałą skałami
loc. skale skałach
voc. skało skały

Verse 7: I nazwał to miejsce Massa i Meriba (and he named this place Massah and Meribah), ponieważ tutaj kłócili się Izraelici (for here were the Israelites quarrelling) i wystawiali Pana na próbę (and putting the Lord to the proof), mówiąc (saying): czy też Pan jest rzeczywiście wśród nas, czy nie? (is the Lord indeed amidst us or not?).

Wersety 8-11

  • jak długo, so long as
  • przewaga (f.), advantage, superiority

Review: przybyć (pf., to come, to arrive), walczyć (impf., to battle), powiedzieć (pf., to say), wybrać (pf., to choose), mąż (m., man), wyruszyć (pf., to set forth), walka (f., war, warfare, fight, battle), jutro (tomorrow), stanąć (pf., to stand), szczyt (m., peak), góra (f., mount, mountain), laska (f., staff, rod), ręka (f., hand), spełnić (pf., to accomplish), polecenie (n., instruction, order), wyjść (pf., to go/come out), trzymać (impf., to hold, to keep), podnieść (pf., to raise, to lift, to elevate), opuszczać (impf., to let down).

Verse 8: Amalekici przybyli (the Amalekites came), aby walczyć z Izraelitami w Refidim (to battle against [with] the Israelites at Rephidim). Amalekita (m.): Amalekite.

Verse 9: Mojżesz powiedział wtedy do Jozuego (then Moses said to Joshua): wybierz sobie mężów (choose men for yourself) i wyruszysz z nimi na walkę z Amalekitami (and you shall set forth with them into battle against [with] the Amalekites). Ja jutro stanę na szczycie góry z laską Boga w ręku: tomorrow I will stand on the peak of the mountain with the staff of God in my hand.

Verse 10: Jozue spełnił polecenie Mojżesza (Joshua accomplished the instruction of Moses) i wyruszył do walki z Amalekitami (and set forth into battle against [with] the Amalekites). Mojżesz, Aaron i Chur wyszli na szczyt góry: Moses, Aaron and Hur went up (went out) to the peak of the mountain.

Verse 11: Jak długo Mojżesz trzymał ręce podniesione do góry (so long as Moses kept would keep his hands raised towards the mountain), Izrael miał przewagę (Israel would have the advantage). Gdy zaś ręce opuszczał (but when he would let down his hands), miał przewagę Amalekita (the Amalekite would have the advantage).

Wersety 12-16

  • zdrętwieć (pf.), to stiffen, to grow numb
  • podeprzeć (pf.), to support, to prop up
  • zachód (m.), setting
  • zapisać (pf.), to write down, to record
  • pamiątka (f.), memorial, reminder
  • księga (f.), book
  • wyryć (pf.), to impress, to engrave
  • pamięć (f.), memory

Review: ręka (f., hand), wziąć (pf., to take), kamień (m., stone), położyć (pf., to lay), usiąść (pf., to take one’s seat), strona (f., side), tamten (that {one}, the other {one}), sposób (m., manner), aż do (until), słońce (n., sun), stale (continuously), wznieść (pf., to raise, to lift), wysoko (high), zdołać (pf., to manage, to succeed), pokonać (pf., to defeat), ostrze (n., blade, edge), miecz (m., sword), powiedzieć (pf., to say), zgładzić (pf., to make away with), zupełnie (completely, utterly), niebo (n., heaven), zbudować (pf., to build), ołtarz (m., altar), nazwać (pf., to name), mówić (impf., to say), podnieść (pf., to raise, to lift, to elevate), tron (m., throne), trwać (impf., to last, to endure), wojna (f., war, warfare), pokolenie (n., generation).

Verse 12: Gdy ręce Mojżesza zdrętwiały (when Moses’s hands grew stiff), wzięli kamień i położyli pod niego (they took a stone and laid it under him), i usiadł na nim (and he took his seat upon it). Aaron zaś i Chur podparli jego ręce (as for Aaron and Hur, they propped up his hands), jeden z tej, a drugi z tamtej strony (one on either side [the one on this {side} and the other on the other side]). W ten sposób aż do zachodu słońca były ręce jego stale wzniesione wysoko: in this manner until the setting of the sun were his hands continuously raised high.

Verse 13: I tak zdołał Jozue pokonać Amalekitów (and thus was Joshua able to defeat the Amalekites) i ich lud (and their people) ostrzem miecza (with the edge of the sword).

Verse 14: Pan powiedział wtedy do Mojżesza (then the Lord said to Moses): zapisz to na pamiątkę w księgę (write this as a memorial in a book) i wyryj to w pamięci Jozuego (and impress this upon Joshua’s memory), że zgładzę zupełnie pamięć o Amalekicie pod niebem (that I will utterly make away with the memory of the Amalekite under the heaven).

Verses 15-16: Potem Mojżesz zbudował ołtarz (Moses then built an altar), który nazwał Pan-Nissi (which he named Lord-Nissi), gdyż mówił (for he said): ponieważ podniósł rękę na tron Pana (for he* raised his hand against the throne of the Lord), dlatego trwa wojna Pana z Amalekitą (wherefore the war of the Lord against [with] the Amalekite endures) z pokolenia w pokolenie (from generation to generation). *Amalek.