Polish language series: Wj 17, wyprowadzenie wody

In the seventeenth chapter of the book of Exodus, the Israelites thirst for water in the desert; Moses brings forth to drink by the stroke of his staff. From the subject headings: wyprowadzenie wody ze skały (bringing forth of water from the rock); zwycięstwo nad Amalekitami (victory over the Amalekites).

If you are arriving on this site for the first time, begin your study of the Polish language here.

Read Wj 17

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Wj 17. An archived version of the text is found here.

Wersety 1-3

  • przebyć (pf.), to cover (a distance)
  • etap (m.), stage
  • wystawiać (impf.), to put forth

Review: cały (entire), zgromadzenie (n., congregation), Izraelita (m., Israelite), wyruszyć (pf., to set forth), rozkaz (m., order), pustynia (f., desert), dalszy (continued), potem (then), rozbić (pf., to pitch), obóz (m., camp), gdzie (where), lud (m., people), mieć (impf., to have), woda (f., water), picie (n., drinking), kłócić się (impf., to altercate), mówić (impf., to speak), dać (pf., to give), odpowiedzieć (pf., to respond), czemu (why), próba (f., proof), pragnąć (impf., to thirst {for}), tam (there), dlatego (therefore), szemrać (impf., to repine), przeciw (against), wyprowadzić (pf., to bring forth), dziecko (n., child), bydło (n., cattle), wydać (pf., to give forth), śmierć (f., death), pragnienie (n., thirst).

Verse 1: Całe zgromadzenie Izraelitów wyruszyło (the entire congregation of the Israelites set forth) na rozkaz Pana (at the order of the Lord) z pustyni Sin (from the desert {of} Sin), aby przebyć dalsze etapy (to cover continued stages). Potem rozbili obóz w Refidim (then they pitched camp in Rephidim), gdzie lud nie miał wody do picia (where the people had not water for drinking).

Verse 2: I kłócił się lud z Mojżeszem mówiąc (the people would altercate with Moses in speaking): daj nam wody do picia (give to us water for drinking). Mojżesz odpowiedział im (Moses responded to them): czemu kłócicie się ze mną? (why altercate you with me?). I czemu wystawiacie Pana (and why put you forth the Lord) na próbę? (to the proof?).

Verse 3: Ale lud pragnął tam wody (but the people would thirst there for water) i dlatego szemrał przeciw Mojżeszowi i mówił (and therefore they would repine against Moses and spoke): czy po to wyprowadziłeś nas z Egiptu (was it for this that you have brought us forth from Egypt), aby nas, nasze dzieci i nasze bydło wydać na śmierć z pragnienia? (to give forth us, our children and our cattle to death from thirst?).

Wersety 4-7

  • skała (f.), rock
  • wypłynąć (pf.), to flow forth
  • zaspokoić (pf.), to slake

Review: wołać (impf., to cry forth), wtedy (then), mówić (impf., to speak), mieć (impf., to have), uczynić (pf., to do), lud (m., people), niewiele (little), brakować (impf., to lack), ukamienować (pf., to stone), odpowiedzieć (pf., to respond), wyjść (pf., to come forth), przed (before), wziąć (pf., to take), kilka (a few), starszy (m., elder), ręka (f., hand), laska (f., staff), uderzyć (pf., to strike), iść (impf., to go), stanąć (pf., to come to a stand), woda (f., water), pragnienie (n., thirst), tak (so), oko (n., eye), starszyzna (f., eldership), izraelski (Israelite), nazwać (pf., to name), miejsce (n., place), ponieważ (for), tutaj (here), kłócić się (impf., to altercate), wystawiać (impf., to put out), próba (f., proof), rzeczywiście (indeed), wśród (amidst), czy też nie (or not).

Verse 4: Mojżesz wołał wtedy do Pana i mówił (Moses then cried forth to the Lord and spoke): co mam uczynić z tym ludem? (what have I to do with this people?). Niewiele brakuje, a ukamienują mnie: *little is lacking*, and they will stone me. — *as in before long

Verse 5: Pan odpowiedział Mojżeszowi (the Lord responded to Moses): wyjdź przed lud (come forth before the people) i weź kilku ze starszych Izraela ze sobą (and take a few of the elders of Israel with yourself). Weź w rękę laskę (take into hand the staff), którą uderzyłeś Nil (wherewith you struck the Nile), i idź (and go).

Verse 6: Oto Ja stanę przed tobą na skale (so it is that I will come to a stand before you on the rock), na Horebie (in Horeb). Uderzysz w skałę (you shall strike into the rock), a wypłynie z niej woda (and water therefrom shall flow forth), i lud zaspokoi swe pragnienie (and the people shall slake their thirst). Mojżesz uczynił tak (Moses did so) na oczach starszyzny izraelskie (in the eyes of the Israelite eldership).

Declension of skała (f.)

sing. pl.
nom. skała skały
gen. skały skał
dat. skale skałom
acc. skałę skały
instr. skałą skałami
loc. skale skałach
voc. skało skały

Verse 7: I nazwał to miejsce Massa i Meriba (and he named this place Massah and Meribah), ponieważ tutaj kłócili się Izraelici (for here were the Israelites altercating) i wystawiali Pana na próbę (and putting forth the Lord to the proof), mówiąc (in speaking): czy też Pan jest rzeczywiście wśród nas, czy nie? (is the Lord indeed amidst us or not?).

Wersety 8-11

  • Amalekita (m.), Amalekite
  • do góry, upwards
  • przewaga (f.), advantage

Review: przybyć (pf., to come), walczyć (impf., to strive), Izraelita (m., Israelite), powiedzieć (pf., to say), wtedy (then), wybrać (pf., to select), mąż (m., man), wyruszyć (pf., to set forth), walka (f., strife), jutro (tomorrow), stanąć (pf., to come to a stand), szczyt (m., peak), góra (f., mountain), laska (f., staff), ręka (f., hand), spełnić (pf., to accomplish), polecenie (n., instruction), wyjść (pf., to come forth), jak długo (as long as), trzymać (impf., to hold), podnieść (pf., to lift), mieć (impf., to have), opuszczać (impf., to drop down).

Verse 8: Amalekici przybyli (the Amalekites came), aby walczyć z Izraelitami w Refidim (to strive with the Israelites in Rephidim).

Verse 9: Mojżesz powiedział wtedy do Jozuego (Moses then said to Joshua): wybierz sobie mężów (select men unto yourself) i wyruszysz z nimi na walkę z Amalekitami (and you shall set forth with them into strife with the Amalekites). Ja jutro stanę (I will come to a stand tomorrow) na szczycie góry (on the peak of the mountain) z laską Boga w ręku (with the staff of God in hand).

Verse 10: Jozue spełnił polecenie Mojżesza (Joshua accomplished the instruction of Moses) i wyruszył do walki z Amalekitami (and set forth into strife with the Amalekites). Mojżesz, Aaron i Chur wyszli (Moses, Aaron and Hur came forth) na szczyt góry (onto the peak of the mountain).

Verse 11: Jak długo Mojżesz trzymał ręce podniesione do góry (as long as Moses would hold {his} hands lifted upwards), Izrael miał przewagę (Israel would have the advantage). Gdy zaś ręce opuszczał (but when he would drop down {his} hands), miał przewagę Amalekita (the Amalekite would have the advantage).

Wersety 12-16

  • zdrętwieć (pf.), to grow stiff
  • podeprzeć (pf.), to stay up
  • zapisać (pf.), to inscribe
  • pamiątka (f.), memorial
  • księga (f.), book
  • wyryć (pf.), to engrave
  • pamięć (f.), memory

Review: ręka (f., hand), wziąć (pf., to take), kamień (m., stone), położyć (pf., to lay), usiąść (pf., to take one’s seat), jeden (one), drugi (other), tamten (that other), strona (f., side), sposób (m., manner), aż do (until), zachód (m., setting), słońce (n., sun), stale (continuously), wznieść (pf., to raise), wysoko (high), tak (so), zdołać (pf., to be able), pokonać (pf., to defeat), Amalekita (m., Amalekite), lud (m., people), ostrze (n., blade), miecz (m., sword), powiedzieć (pf., to say), wtedy (then), zgładzić (pf., to do away with), zupełnie (altogether), niebo (n., heaven), potem (then), zbudować (pf., to build), ołtarz (m., altar), nazwać (pf., to name), gdyż (for), mówić (impf., to speak), ponieważ (for), podnieść (pf., to lift), tron (m., throne), dlatego (wherefore), trwać (impf., to endure), wojna (f., war), pokolenie (n., generation).

Verse 12: Gdy ręce Mojżesza zdrętwiały (when the hands of Moses grew stiff), wzięli kamień i położyli pod niego (they took a stone and laid it under him), i usiadł na nim (and he took his seat thereon). Aaron zaś i Chur podparli jego ręce (as for Aaron and Hur, they stayed up his hands), jeden z tej, a drugi z tamtej strony (the one from this {side} and the other from that other side). W ten sposób aż do zachodu słońca (in this manner until the setting of the sun) były ręce jego stale wzniesione wysoko (were his hands continuously raised high).

Verse 13: I tak zdołał Jozue pokonać Amalekitów (and so was Joshua able to defeat the Amalekites) i ich lud (and their people) ostrzem miecza (by the blade of the sword).

Verse 14: Pan powiedział wtedy do Mojżesza (the Lord then said to Moses): zapisz to na pamiątkę w księgę (inscribe this for a memorial into a book) i wyryj to w pamięci Jozuego (and engrave this in Joshua’s memory), że zgładzę zupełnie pamięć o Amalekicie (that I will do away with altogether the memory of the Amalekite) pod niebem (under the heaven).

Verses 15-16: Potem Mojżesz zbudował ołtarz (then Moses built an altar), który nazwał Pan-Nissi (which he named Lord-Nissi), gdyż mówił (for he spoke): ponieważ podniósł rękę na tron Pana (for he lifted {his} hand against the throne of the Lord), dlatego trwa wojna Pana z Amalekitą (wherefore the war of the Lord with the Amalekite endures) z pokolenia w pokolenie (from generation into generation).