Polish language series: Wj 7, plagi egipskie

With the seventh chapter of the book of Exodus, you begin to read about the plagues of Egypt. The Polish for plague is the feminine plaga; its nominative plural form is plagi (plagues). Plagi egipskie from the subject line of this chapter translates literally as Egyptian plagues; this can be taken as plagues of Egypt. In all, God brought ten plagues upon Egypt; you will read about them in this and the next five chapters. In this seventh chapter in particular, you will read about the first and second plagues: I., przemiana wód w krew (transformation of waters into blood); II., żaby (frogs).

If you are arriving on this site for the first time, begin your study of the Polish language here.

Read Wj 7

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Wj 7. An archived version of the text can be found here.

Wersety 1-5

  • ustępliwy, unyielding, uncompromising
  • pomnożyć (pf.), to multiply
  • pośród (+ gen.), amongst, amidst

Review: odpowiedzieć (pf., to respond), uczynić (pf., to make, to do), faraon (m., pharaoh), brat (m., brother), prorok (m., prophet), powiedzieć (pf., to say, to tell), rozkazać (pf., to order, to command), przemawiać (impf., to speak), wypuścić (pf., to release, to let go), Izraelita (m., Israelite), kraj (m., land, country), serce (n., heart), znak (m., sign), cudo (n., marvel, wonder), egipski (Egyptian), usłuchać (pf., to heed, to listen), toteż (and so, therefore), wyciągnąć (pf., to extend, to stretch out), ręka (f., hand), Egipt (m., Egypt), wywieść (pf., to lead/bring out), zastęp (m., array, rank), lud (m., people), syn (m., son), wśród (amongst), wielki (great, large), kara (f., punishment, chastisement), poznać (pf., to know, to recognise), Egipcjanin (m., Egyptian), przeciw (before, opposite), wyprowadzić (pf., to bring forth).

Verse 1: Pan odpowiedział Mojżeszowi (the Lord responded to Moses): oto Ja uczynię cię jakby Bogiem faraona (behold, I will make you like God to Pharaoh), a Aaron, brat twój, będzie twoim prorokiem (and your brother Aaron shall be your prophet).

Verse 2: Ty powiesz mu wszystko, co ci rozkażę (to him shall you say all that I command [will command] you), a Aaron, brat twój, będzie przemawiał do faraona (and your brother Aaron shall speak [shall be speaking] to Pharaoh), ażeby wypuścił Izraelitów ze swego kraju (that he may let the Israelites go from his land).

Verse 3: Ja zaś uczynię nieustępliwym serce faraona (I, for my part, will make Pharaoh’s heart unyielding) i pomnożę moje znaki i moje cuda w kraju egipskim (and will multiply my signs and my marvels in the land of Egypt [in the Egyptian land]). Polish often uses an adjective where English prefers a proper noun preceded by of: w kraju egipskim (in the land of Egypt [in the Egyptian land); plagi egipskie (plagues of Egypt [Egyptian plagues]); Bóg Jakubowy (God of Jacob [Jacobean God]); Duch Boży (spirit of God [Godly Spirit]); Anioł Pański (angel of the Lord [Lordly Angel]).

Verse 4: Faraon nie usłucha was (Pharaoh will not heed you), toteż wyciągnę rękę moją nad Egiptem (and so I will extend my hand over Egypt) i wywiodę z Egiptu moje zastępy, mój lud, synów Izraela (and will bring out of Egypt my ranks, my people the sons of Israel) z pośrodka nich (from their midst), wśród wielkich kar (with [amongst] great chastisements).

Verse 5: I poznają Egipcjanie (and the Egyptians shall know), że Ja jestem Pan (that I am the Lord), gdy wyciągnę rękę przeciw Egiptowi (when I extend [will extend] my hand against Egypt) i wyprowadzę z pośrodka nich Izraelitów (and bring [will bring] forth the Israelites from their midst).

Wersety 6-13

  • cud (m.), marvel, wonder
  • korzyść (f.), favour, advantage
  • przemienić się (pf.), to transform oneself
  • czarownik (m.), sorcerer
  • tajemny, secret, occult, esoteric
  • połknąć (pf.), to swallow

Review: uczynić (pf., to do, to make) nakazać (pf., to command, to order), liczyć (impf., to count, to number), rok (m., year), przemawiać (impf., to speak), faraon (m., pharaoh), powiedzieć (pf., to say), wziąć (pf., take), laska (f., rod, staff), rzucić (pf., to throw, to cast), przed (before, in front of), wąż (m., snake, serpent), przybyć (pf., to arrive, to come), sługa (m., servant), zamienić się (pf., to transform oneself), wówczas (then, at that time), kazać (impf., to order, to bid, to cause), przywołać (pf., to call, to summon), mędrzec (m., wise man), wróżbita (m., foreteller, diviner), egipski (Egyptian), dzięki (owing to, thanks to), wiedza (f., knowledge), każdy (each), jednak (however), mimo (despite), serce (n., heart), pozostać (pf., to remain), uparty (stubborn, obstinate), usłuchać (pf., to heed, to listen), zapowiedzieć (pf., to announce, to foretell).

Verse 6: Mojżesz i Aaron uczynili tak (thus did Moses and Aaron do), jak im Pan nakazał uczynić (as the Lord had commanded them).

Verse 7: Mojżesz liczył wtedy osiemdziesiąt lat (Moses was then eighty years old [was then counting eighty years]), a Aaron osiemdziesiąt trzy (and Aaron eighty-three), gdy przemawiali do faraona (when they spoke [were speaking] to Pharaoh). Review: How to count in Polish.

Verses 8-9: Pan tak powiedział do Mojżesza i Aarona (thus said the Lord to Moses and Aaron): jeśli faraon powie wam tak (if Pharaoh says [will say] to you thus): uczyńcie cud na waszą korzyść (perform [do] a marvel in your favour), wtedy powiesz Aaronowi (you shall then say to Aaron): weź laskę i rzuć ją przed faraonem (take your rod and cast it before Pharaoh), a przemieni się w węża (and it will turn into a snake). Review the perfective future of powiedzieć (1.ps = first-person singular; 1.pp = first-person plural, etc.): powiem (1.ps); powiesz (2.ps); powie (3.ps); powiemy (1.pp); powiecie (2.pp); powiedzą (3.pp).

Declension of wąż (m.)

sing. pl.
nom. wąż węże
gen. węża węży
wężów
dat. wężowi wężom
acc. węża węże
instr. wężem wężami
loc. wężu wężach
voc. wężu węże

Verse 10: Mojżesz i Aaron przybyli do faraona (Moses and Aaron came to Pharaoh) i uczynili tak, jak nakazał Pan (and thus did they do as the Lord had commanded). I rzucił Aaron laskę swoją przed faraonem i sługami jego (and Aaron cast his rod before Pharaoh as his servants), i zamieniła się w węża (and it turned into a snake).

Declension of laska (f.)

sing. pl.
nom. laska laski
gen. laski lasek
dat. lasce laskom
acc. laskę laski
instr. laską laskami
loc. lasce laskach
voc. lasko laski

Verse 11: Faraon wówczas kazał przywołać mędrców i czarowników (Pharaoh then bade [was bidding] call for the wise men and sorcerers), a wróżbici egipscy uczynili to samo (and the Egyptian diviners did the same) dzięki swej tajemnej wiedzy (owing to their secret knowledge). Tajemna wiedza (secret knowledge): esoteric words and movements.

Verse 12: I rzucił każdy z nich laskę (and each of them cast his rod), i zamieniły się w węże (and they turned into snakes). Jednak laska Aarona połknęła ich laski: but Aaron’s rod swallowed their rods.

Verse 13: Mimo to serce faraona pozostało uparte (Pharaoh’s heart remained obstinate nevertheless) i nie usłuchał ich (and he did not heed them), jak zapowiedział Pan (as the Lord had foretold).

Wersety 14-18

  • twardy, hardened
  • wzbraniać się (impf.), to refuse, to decline
  • pośpieszyć (pf.), to hasten
  • poginąć (pf.), to perish
  • wydawać (impf.), to emit
  • przykry, nasty, foul

Review: rzec (pf., to say), serce (n., heart), wypuścić (pf., to release, to let go), lud (m., people), iść (impf., to go), faraon (m., pharaoh), rano (in the morning), wyjść (pf., to go/come out, to exit), woda (f., water), spotkanie (n., meeting), brzeg (m., bank, shore), Nil (m., Nile), wziąć (pf., to take), ręka (f., hand), laska (f., rod, staff), zamienić się (pf., to transform oneself), wąż (m., snake, serpent), powiedzieć (pf., to say), Hebrajczyk (m., Hebrew), posłać (pf., to send), rozkaz (m., command, order), oddać (pf., to grant, to yield, to render), cześć (f., worship, veneration), pustynia (f., desert), dotąd (up to now, hitherto), posłuchać (pf., to listen, to heed), mówić (impf., to say, to speak), poznać (pf., to know, to recognise), uderzyć (pf., to strike), krew (f., blood), ryba (f., fish), woń (f., odour, smell), Egipcjanin (m., Egyptian), móc (impf., may, can, to be able), pić (impf., to drink).

Verse 14: To Moses the Lord says: serce faraona jest twarde (Pharaoh’s heart is hardened), wzbrania się wypuścić lud (he refuses to let the people go). You have now encountered a number of different descriptions of Pharaoh’s heart: serce twarde (hardened heart); serce uparte (obstinate heart); serce nieustępliwe (unyielding heart).

Verse 15: Idź do faraona rano (go to Pharaoh in the morning), gdy wyjdzie nad wodę (when he goes [will go] out to the water), pośpiesz mu na spotkanie na brzeg Nilu (hasten to meet him [hasten unto him in meeting] at the bank of the Nile). Weź do ręki laskę (take into your hand the rod), która zamieniła się w węża (which turned into a snake).

Verse 16: Powiedz mu (say to him): Pan, Bóg Hebrajczyków, posłał mnie do ciebie (the Lord, the God of the Hebrews, has sent me to you) z rozkazem (with the command): wypuść lud mój (let my people go), by Mi oddał cześć na pustyni (that they may worship me [that they may render worship unto me]) in the desert). Oto dotąd nie posłuchałeś Mnie: behold, you have not heeded me hitherto.

Verse 17: Tak mówi Pan (thus says the Lord): po tym poznasz, że Ja jestem Panem (by this shall you know that I am the Lord). Oto uderzę laską (behold, I will strike with the rod), którą mam w ręce (which I have in my hand), wody Nilu (the waters of the Nile), a zamienią się w krew (and they shall turn to blood).

Verse 18: Ryby Nilu poginą (the fish [fishes] of the Nile shall perish), a Nil wydawać będzie przykrą woń (and the Nile shall emit [shall be emitting] a foul odour), tak że Egipcjanie nie będą mogli pić wody z Nilu (so that the Egyptians shall not be able to drink water from the Nile).

Wersety 19-22

  • kanał (m.), canal
  • staw (m.), pond
  • naczynie (n.), vessel
  • drewniany, wooden

Review: powiedzieć (pf., to say), mówić (impf., to say), wziąć (pf., to take), laska (f., rod, staff), wyciągnąć (pf., to extend), ręka (f., hand), woda (f., water), rzeka (f., river), zbiorowisko (n., gathering), zamienić się (pf., to transform oneself), krew (f., blood), ziemia (f., land), egipski (Egyptian), kamienny (stonen, of stone), uczynić (pf., to do, to make), nakazać (pf., to command, to order), podnieść (pf., to raise), uderzyć (pf., to strike), oko (n., eye), faraon (m., pharaoh), sługa (m., servant), ryba (f., fish), wyginąć (pf., to perish), zacząć (pf., to start, to begin), wydawać (impf., to emit), przykry (foul, nasty), woń (f., odour, smell), Egipcjanin (m., Egyptian), móc (impf., may, can, to be able), pić (impf., to drink), cały (entire), kraj (m., land, country), czarownik (m., sorcerer), dzięki (owing to, thanks to), wiedza (f., knowledge), tajemny (secret, occult, esoteric), pozostać (pf., to remain), uparty (stubborn, obstinate), serce (n., heart), usłuchać (pf., to heed, to listen), zapowiedzieć (pf., to announce, to foretell).

Verse 19: To Moses the Lord says: mów do Aarona (say to Aaron): weź laskę swoją (take your rod) i wyciągnij rękę na wody Egiptu (and extend your hand over the waters of Egypt), na jego rzeki (over its rivers) i na jego kanały (and over its canals), i na jego stawy (and over its ponds), i na wszelkie jego zbiorowiska wód (and over all its gatherings of waters), a zamienią się w krew (and they shall turn to blood). I będzie krew w całej ziemi egipskiej (and there shall be blood in all the land of Egypt [in all the Egyptian land]), w naczyniach drewnianych i kamiennych (in wooden and stonen vessels).

Declension of zbiorowisko (n.)

sing. pl.
nom. zbiorowisko zbiorowiska
gen. zbiorowiska zbiorowisk
dat. zbiorowisku zbiorowiskom
acc. zbiorowisko zbiorowiska
instr. zbiorowiskiem zbiorowiskami
loc. zbiorowisku zbiorowiskach
voc. zbiorowisko zbiorowiska

Verse 20: Mojżesz i Aaron uczynili tak, jak nakazał Pan: thus did Moses and Aaron do as the Lord had commanded. Aaron podniósł laskę (Aaron raised his rod) i uderzył nią wody Nilu (and with it struck the waters of the Nile) na oczach faraona i sług jego (before the eyes of Pharaoh and his servants). Woda Nilu zamieniła się w krew: the water of the Nile turned to blood.

Verse 21: Ryby rzeki wyginęły (the fish [fishes] of the river perished), a Nil zaczął wydawać przykrą woń (and the Nile began emitting a foul odour), tak że Egipcjanie nie mogli pić wody z Nilu (so that the Egyptians were unable to drink water from the Nile). Krew była w całym kraju egipskim: there was blood in all the land of Egypt (in all the Egyptian land).

Verse 22: Lecz to samo uczynili czarownicy egipscy (but the same did the Egyptians sorcerers do) dzięki swej wiedzy tajemnej (owing to their secret knowledge). Pozostało więc uparte serce faraona (Pharaoh’s heart therefore remained obstinate), i nie usłuchał ich (and he did not heed them), jak to Pan zapowiedział (as the Lord had foretold).

Wersety 23-29

  • odwrócić się (pf.), to turn round
  • brać (impf.), to take
  • picie (n.), drinking
  • plaga (f.), plague
  • żaba (f.), frog
  • sypialnia (f.), bedroom, bedchamber
  • piec (m.), stove, oven
  • dzieża (f.), kneading bowl
  • wśliznąć się (pf.), to insinuate oneself

Review: faraon (m., pharaoh), pójść (pf., to go), dom (m., house), serce (n., heart), Egipcjanin (m., Egyptian), kopać (impf., to dig), pobliże (n., vicinity), szukać (impf., to look for, to seek), woda (f., water), pić (impf., to drink), móc (impf., may, can, to be able), upłynąć (pf., to go by, to elapse), siedem (seven), dzień (m., day), chwila (f., moment, instant), uderzyć (pf., to strike), rzec (pf., to say), iść (impf., to go), powiedzieć (pf., to say), mówić (impf., to say), wypuścić (pf., to release, to let go), lud (m., people), służyć (impf., to serve), jeżeli (if), dotknąć (pf., to afflict), cały (entire), kraj (m., land, country), zaroić się (pf., to teem), wejść (pf., to enter, to go/come in), pałac (m., palace), łoże (m., bed), sługa (m., servant).

Verse 23: Faraon odwrócił się (Pharaoh turned round) i poszedł do swego domu (and went into his house), nie biorąc sobie tego do serca (without taking this [not taking this unto him] to heart).

Verse 24: Wszyscy Egipcjanie kopali w pobliżu Nilu (all the Egyptians dug [were digging] round the Nile [in the vicinity of the Nile]), szukając wody do picia (looking for water to drink), bo nie mogli pić wody z Nilu (for they were unable to drink water from the Nile).

Verse 25: Upłynęło siedem dni (seven days went by) od chwili, gdy Pan uderzył Nil (from the time when the Lord had struck the Nile).

Verse 26: Wtedy rzekł Pan do Mojżesza (the Lord then said to Moses): idź do faraona i powiedz mu (go to Pharaoh and say to him): to mówi Pan (thus says the Lord [this says the Lord]): wypuść lud mój, aby Mi służył (let my people go that they may serve me).

Verse 27: A jeżeli ich nie wypuścisz (but if you will not let them go), to dotknę cały kraj twój plagą żab (then I will afflict your entire country with a plague of frogs).

Declension of żaba (f.)

sing. pl.
nom. żaba żaby
gen. żaby żab
dat. żabie żabom
acc. żabę żaby
instr. żabą żabami
loc. żabie żabach
voc. żabo żaby

Verse 28: Nil zaroi się od żab: the Nile shall teem with frogs. Wejdą do pałacu twego (they shall come into your palace), do sypialni twojej (into your bedchamber), do łoża twego (into your bed), do domów sług twoich i ludu twego (into the houses of your servants and of your people), jak również do twoich pieców i do dzież twoich (as well as into your ovens and kneading bowls).

Verse 29: Żaby wślizną się i do ciebie, i do twego ludu oraz do twoich sług: the frogs shall make their way up on not only you but also on your people and on your servants.