Polish language series: Wj 6, drugi opis powołania Mojżesza

The sixth chapter of the book of Exodus recounts such matter: drugi opis powołania Mojżesza (second description of the appointment of Moses).

The first-time visitor to this site ought to begin his study of the Polish language here.

Read Wj 6

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Wj 6. An archived version of the text is found here.

Wersety 1-4

  • objawić (pf.), to manifest

Review: rzec (pf., to say), wtedy (then), teraz (now), ujrzeć (pf., to see), uczynić (pf., to do), faraon (m., pharaoh), zmusić (pf., to constrain), mocny (mighty), ręka (f., hand), wypuścić (pf., to let go forth), wypędzić (pf., to drive forth), kraj (m., country), rozmawiać (impf., to talk), powiedzieć (pf., to say), objawić się (pf., to manifest oneself), jako (as), wszechmocny (almighty), imię (n., name), ponadto (moreover), ustanowić (pf., to institute), przymierze (n., covenant), dać (pf., to give), wędrówka (f., wayfaring), przebywać (impf., to sojourn), przybysz (m., sojourner).

Verse 1: Pan rzekł wtedy do Mojżesza (the Lord then said unto Moses): teraz ujrzysz (thou wilt now see), co uczynię faraonowi (that which I shall do unto the pharaoh). [Zmuszony] mocną ręką (constrained by a mighty hand) wypuści ich (he will let them go forth) i mocną ręką wypędzi ich ze swego kraju (and by a mighty hand will he drive them forth from his country).

Verse 2: Bóg rozmawiał z Mojżeszem (God would talk with Moses) i powiedział mu (and said unto him): *Jam jest* Jahwe (I am Yahweh). — *Jam jest = ja jestem. With jam jest, it is ja which is marked for the first person of the singular rather than the verb.

Verse 3: Ja objawiłem się Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi (I manifested myself unto Abraham, Isaac and Jacob) jako Bóg Wszechmocny (as God Almighty), ale imienia mego, Jahwe, nie objawiłem im (but my name Yahweh did I not manifest unto them).

Verse 4: Ponadto ustanowiłem też przymierze moje z nimi (moreover I have also instituted my covenant with them), że im dam kraj Kanaan (that I would give them the country {of} Canaan), kraj ich wędrówek (the country of their wayfarings), gdzie przebywali jako przybysze (where they would sojourn as sojourners). — Of oni, the instrumental nimi and the dative im are found in the text of this verse. The declension of oni is presented below.

Declension of oni

nom. oni
gen. ich
nich
dat. im
acc. ich
nich
instr. nimi
loc. nich
voc.

Wersety 5-8

  • obciążyć (pf.), to burden
  • wybawić (pf.), to deliver
  • wyswobodzić (pf.), to redeem
  • surowy, severe
  • zaiste, verily

Review: także (also), usłyszeć (pf., to hear), jęk (m., moaning), Izraelita (m., Israelite), Egipcjanin (m., Egyptian), robota (f., labour), wspomnieć (pf., to remember), przymierze (n., covenant), przeto (therefore), powiedzieć (pf., to say), syn (m., son), izraelski (Israelite), uwolnić (pf., to free), jarzmo (n., yoke), egipski (Egyptian), niewola (f., bondage), wyciągnąć (pf., to extend), ramię (n., arm), kara (f., punishment), wziąć (pf., to take), lud (m., people), przekonać się (pf., to ascertain), spod (from under), potem (then), wprowadzić (pf., to bring in), ziemia (f., land), ręka (f., hand), podnieść (pf., to lift), przysięgnąć (pf., to swear), dać (pf., to give), własność (f., possession).

Verse 5: Ja także usłyszałem jęk Izraelitów (I have also heard the moaning of the Israelites), których Egipcjanie obciążyli robotami (whom the Egyptians have burdened with labours), i wspomniałem na moje przymierze (and I have remembered my covenant). — Found in this verse are the nouns Izraelita (m., Israelite) and Egipcjanin (m., Egyptian); their nominative plural forms are Izraelici (pl., Israelites) and Egipcjanie (pl., Egyptians). The declension of Egipcjanin is found in the list of declensions; as for the declension of Izraelita, it is now presented below. Consider the nouns Izraelita and Egipcjanin alongside the adjectives izraelski (Israelite) and egipski (Egyptian) found in verse 6 ahead.

Declension of Izraelita (m.)

sing. pl.
nom. Izraelita Izraelici
gen. Izraelity Izraelitów
dat. Izraelicie Izraelitom
acc. Izraelitę Izraelitów
instr. Izraelitą Izraelitami
loc. Izraelicie Izraelitach
voc. Izraelito Izraelici

Verse 6: Przeto powiedz synom izraelskim (therefore say unto the Israelite sons): Ja jestem Pan (I am the Lord). Uwolnię was od jarzma egipskiego (I shall free you from the Egyptian yoke) i wybawię was z niewoli (and shall deliver you from bondage), i wyswobodzę was (and I shall redeem you) wyciągniętym ramieniem (by an extended arm) i przez surowe kary (and through severe punishments).

Verse 7: I wezmę sobie was za mój lud (and I shall take you unto myself for my people), i będę wam Bogiem (and I shall be God unto you), i przekonacie się (and ye will ascertain), że Ja, Pan, Bóg wasz (that I, the Lord your God), uwolniłem was spod jarzma egipskiego (have freed you from under the Egyptian yoke).

Verse 8: Potem wprowadzę was do ziemi (then I shall bring you into the land), którą z ręką podniesioną przysiągłem dać (which, with lifted hand, I swore to give) Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi (unto Abraham, Isaac and Jacob). Dam ją wam (I shall give it you) na własność (for a possession). Zaiste (verily), Ja jestem Pan (I am the Lord).

Wersety 9-13

  • wymawiać się (impf.), to plead
  • mówienie (n.), speaking
  • trudność (f.), difficulty

Review: oznajmić (pf., to affirm), słowo (n., word), Izraelita (m., Israelite), chcieć (impf., to will), słuchać (impf., to hearken), powód (m., cause), z powodu (because of), udręka (f., torment), duch (m., spirit), ciężki (grievous), robota (f., labour), iść (impf., to go), powiedzieć (pf., to say), iść (impf., to go), faraon (m., pharaoh), król (m., king), egipski (Egyptian), wypuścić (pf., to let go forth), kraj (m., country), mówić (impf., to speak), sprawiać (impf., to cause), dać (pf., to give), rozkaz (m., order), pozwolić (pf., to permit), wyjść (pf., to come forth), ziemia (f., land).

Verse 9: Mojżesz oznajmił te słowa Izraelitom (Moses affirmed these words unto the Israelites), którzy nie chcieli ich słuchać (who willed not hearken unto him) z powodu udręki ducha (because of {their} torment of spirit) i z powodu ciężkich robót (and because of {their} grievous labours).

Verses 10-11: Pan powiedział do Mojżesza (the Lord said unto Moses): idź i powiedz faraonowi, królowi egipskiemu (go and say unto the pharaoh Egyptian king), aby wypuścił Izraelitów ze swego kraju (that he should let the Israelites go forth from his country).

Verse 12: Mojżesz wymawiał się przed Panem (Moses would plead before the Lord) mówiąc (in speaking): jeśli Izraelici nie chcą mię słuchać (if the Israelites will not hearken unto me), jakże faraon będzie słuchał mnie (how ever will the pharaoh be hearkening unto me), któremu mówienie sprawia trudność? (unto whom speaking causeth difficulty?).

Verse 13: Pan powiedział do Mojżesza i Aarona (the Lord spoke unto Moses and Aaron) i dał im rozkaz dla Izraelitów i dla faraona, króla egipskiego (and gave them an order for the Israelites and for the pharaoh Egyptian king), aby pozwolił wyjść Izraelitom z ziemi egipskiej (that he should permit the Israelites to come forth from the Egyptian land).

Wersety 14-30

  • ciotka (f.), aunt
  • Korachita (m.), Korahite
  • lewicki, Levite
  • tłumaczyć się (impf.), to explain oneself

Review: oto (these are), naczelnik (m., chief), ród (m., line), syn (m., son), pierworodny (firstborn), rodzina (f., family), Kananejka (f., Canaanite woman), imię (n., name), rok (m., year), życie (n., life), sto trzydzieści siedem (one hundred and thirty-seven), według (according unto), sto trzydzieści trzy (one hundred and thirty-three), rodowód (m., genealogy), wziąć (pf., to take), żona (f., wife), urodzić (pf., to bear), córka (f., daughter), siostra (f., sister), głowa (f., head), właśnie (squarely), rzec (pf., to say), wyprowadzić (pf., to bring forth), Egipt (m., Egypt), zastęp (m., array), przemawiać (impf., to address), faraon (m., pharaoh), król (m., king), egipski (Egyptian), ziemia (f., land), powiedzieć (pf., to say), wtedy (then), wszystko (n., all), tak (so), przed (before), mówienie (n., speaking), sprawiać (impf., to cause), trudność (f., difficulty), więc (therefore), zechcieć (pf., to have a mind), słuchać (impf., to hearken).

Verse 14: Oto naczelnicy rodów (these are the chiefs of lines): synowie Rubena, pierworodnego Izraela (the sons of Reuben firstborn of Israel): Henoch i Pallu, Chesron i Karmi (Enoch and Pallu, Hezron and Carmi); to są rodziny Rubena (these are the families of Reuben).

Declension of rodzina (f.)

sing. pl.
nom. rodzina rodziny
gen. rodziny rodzin
dat. rodzinie rodzinom
acc. rodzinę rodziny
instr. rodziną rodzinami
loc. rodzinie rodzinach
voc. rodzino rodziny

Verse 15: Synowie Symeona (the sons of Simeon): Jemuel, Jamin, Ohad, Jakin, Sochar (Jemuel, Jamin, Ohad, Jachin, Zohar) i Szaul, syn Kananejki (and Shaul son of a Canaanite woman); to są rodziny Symeona (these are the families of Simeon).

Verse 16: Oto imiona synów Lewiego z ich rodzinami (these are the names of the sons of Levi with their families): Gerszon, Kehat i Merari (Gershon, Kohath and Merari). Lat życia Lewiego (the years of Levi’s life) było sto trzydzieści siedem (were one hundred and thirty-seven). — Review: Counting in Polish.

Verse 17: Synowie Gerszona (the sons of Gershon): Libni i Szimei (Libni and Shimei), według ich rodzin (according unto their families).

Verse 18: Synowie Kehata (the sons of Kohath): Amram i Jishar (Amram and Izhar), Chebron i Uzzjel (Hebron and Uzziel). Lat życia Kehata (the years of Kohath’s life) było sto trzydzieści trzy (were one hundred and thirty-three).

Verse 19: Synowie Merariego (the sons of Merari): Machli i Muszi (Mahli and Mushi). Oto rodziny Lewiego (these are the families of Levi) według ich rodowodów (according unto their genealogies).

Verse 20: Amram wziął za żonę ciotkę swoją, Jokebed (Amram took for wife his aunt Jochebed), która mu urodziła Aarona i Mojżesza (who bore him Aaron and Moses). Lat życia Amrama (the years of Amram’s life) było sto trzydzieści siedem (were one hundred and thirty-seven).

Verse 21: Synowie Jishara (the sons of Izhar): Korah, Nefeg i Zikri (Korah, Nepheg and Zichri).

Verse 22: Synowie Uzzjela (the sons of Uzziel): Miszael, Elsafan i Sitri (Mishael, Elzaphan and Sithri).

Verse 23: Aaron wziął za żonę Elżbietę, córkę Aminadaba, siostrę Nachszona (Aaron took for wife Elisheba daughter of Amminadab {and} sister of Nahshon), która mu urodziła Nadaba, Abihu, Eleazara i Itamara (who bore him Nadab, Abihu, Eleazar and Ithamar).

Verse 24: Synowie Koracha (the sons of Korah): Assir, Elkana i Abiasaf (Assir, Elkanah and Abiasaph). Oto rody Korachitów: these are the lines of the Korahites.

Verse 25: Eleazar, syn Aarona, wziął za żonę jedną z córek Putiela (Eleazar son of Aaron took for wife one of Putiel’s daughters), i ona urodziła mu Pinchasa (and she bore him Phinehas). To są głowy rodów lewickich (these are the heads of the Levite lines) według ich rodzin (according unto their families).

Verse 26: Oto są ci, Aaron i Mojżesz, do których właśnie rzekł Pan (it is these, Aaron and Moses, squarely unto whom the Lord said): wyprowadźcie synów Izraela z Egiptu (bring forth the sons of Israel from Egypt) według ich zastępów (according unto their arrays).

Verse 27: To oni przemawiali do faraona, króla egipskiego (it is they who would address the pharaoh Egyptian king), i wyprowadzili Izraelitów z Egiptu (and who brought forth the Israelites from Egypt): oni, Mojżesz i Aaron (they, Moses and Aaron).

Verses 28-29: Gdy Pan przemawiał do Mojżesza w ziemi egipskiej (when the Lord was addressing Moses in the Egyptian land), powiedział mu wtedy Pan (the Lord then said unto him): Ja jestem Pan (I am the Lord). Powiedz faraonowi, królowi egipskiemu (say unto the pharaoh Egyptian king), wszystko, co ci powiedziałem (all that which I have said unto thee).

Verse 30: A Mojżesz tak się tłumaczył przed Panem (but Moses would so explain himself before the Lord): oto mówienie sprawia mi trudność (so it is that speaking causeth me difficulty). Jakże więc faraon zechce mię słuchać?: how ever therefore will the pharaoh have a mind to hearken unto me?