Polish language series: Rdz 48, Efraim i Manasses

You will now study the Polish text of Rdz 48, or the forty-eighth chapter of the book of Genesis, where you read about Ephraim and Manasseh, whose names in Polish are Efraim and Manasses.

If you are arriving on this site for the first time, begin your study of the Polish language here (Rdz 1). In your study of Polish, you will use the Biblia Tysiąclecia as your source text. You can read the text of this Bible entirely online.

Before you begin your study of Rdz 48, you must access the verses on biblia.deon.pl below:

Consult text only

Consult text and audio

Should the above links ever become unavailable, you will find an archived version of the text here.

Wersety 1-4

  • zachorować (pf.), to fall ill
  • wysiłek (m.), effort
  • rozrosnąć (pf.) się, to grow, to expand

Review: wydarzenie (n., event, incident), donieść (pf., to inform), ojciec (m., father), zabrać (pf., to take), syn (m., son), powiedzieć (pf., to say), przyjść (pf., to arrive, to come), usiąść (pf., to take a seat), łoże (m., bed), Bóg Wszechmogący (m., God Almighty), ukazać się (pf., to appear), kraj (m., land, country), błogosławić (impf., to bless), uczynić (pf., to make, to do), płodny (fruitful), dać (pf., to give), liczny (numerous), potomstwo (n., offspring), wielki (great, large), naród (m., nation), dawać (impf., to give), przyszły (future), własność (f., property, possession), na zawsze (forever).

Verse 1: po tych wydarzeniach (after these events); doniesiono Józefowi (one said to Joseph; it was said to Joseph); zabrał on z sobą dwóch swych synów (he took unto himself his two sons). Note the accusative forms Manassesa and Efraima, from their nominative forms Manasses (Manasseh) and Efraim (Ephraim).

Declension of dwa (plural only)

m. (pers.) m. (npers.),
n.
f.
nom.,
voc.
dwaj
dwóch
dwa dwie
gen. dwóch dwóch dwóch
dat. dwóm dwóm dwóm
acc. dwóch dwa dwie
instr. dwoma dwoma dwoma
dwiema
loc. dwóch dwóch dwóch

m. (pers.), masculine personal
m. (npers.), masculine non-personal

Declension of syn (m.)

sing. pl.
nom. syn synowie
gen. syna synów
dat. synowi synom
acc. syna synów
instr. synem synami
loc. synu synach
voc. synu synowie

Verse 2: gdy powiedziano Jakubowi (when one said to Jacob; when it was said to Jacob); przyszedł do ciebie (he has come to you). With effort, Israel sits up on the bed: Izrael, z wysiłkiem (Israel, with effort) usiadłszy na łożu (having sat [up] on the bed).

Verse 3: Bóg Wszechmogący ukazał mi się (God Almighty appeared unto me) w Luz (in Luz).

Verse 4: że rozrośniesz się w wielki naród (that you will grow into a great nation). Daję na własność is to be understood as I give as a possession. Note: dam (I shall give); daję (I give, I am giving).

Wersety 5-7

  • dziedziczny, hereditary
  • utracić (pf.), to lose (by death)

Review: zatem (therefore), urodzić się (pf., to be born), zanim (before), przybyć (pf., to come, to arrive), jednak (however), nazywać się (impf., to be called), imię (n., name), brat (m., brother), mieszkać (impf., to live, to dwell), własność (f., property, possession), wracać (impf., to return, to come back), droga (f., way, road), pozostawać (impf., to remain, to stay), pewien (a, certain, one), przestrzeń (f., distance, space), dojść (pf., to reach), musieć (impf., to have to, must), pochować (pf., to bury), czyli (that is to say).

Verse 5: dwaj twoi synowie (your two sons; see declension chart for dwa at verse 1); moimi (they are mine); będą mi jak (they shall be unto me as).

Verse 6: po nich (after them); będzie twoim (shall be yours); będzie się ono nazywało od imion swych braci (they shall be called [named] after the names of their brothers); [mieszkając] na swej dziedzicznej własności (living in their hereditary property).

Declension of imię (n.)

sing. pl.
nom. imię imiona
gen. imienia imion
dat. imieniu imionom
acc. imię imiona
instr. imieniem imionami
loc. imieniu imionach
voc. imię imiona

Verse 7: utraciłem Rachelę (I lost Rachel; that is, she died); kiedy pozostawała mi jeszcze pewna przestrzeń (when a certain distance was yet remaining unto me), aby dojść do Efrata (in order to reach Ephrath; that is, before reaching Ephrath); musiałem ją pochować tam (I was obligated to bury her there; I was having [I had] to bury her there); w drodze do Efrata (on the way to Ephrath).

Wersety 8-13

  • tutaj, here
  • niedowidzieć (impf.), to be dim-sighted
  • uścisnąć (pf.), to embrace, to hug
  • sądzić (impf.), to think, to believe, to suppose

Review: spostrzec (pf., to notice, to see), zapytać (pf., to ask), odpowiedzieć (pf., to answer), właśnie (the very), przybliżyć (pf., to draw near, to bring near), pobłogosławić (pf., to bless), oko (n., eye; pl., oczy), stać się (pf., to become), słaby (weak), wskutek (+ gen., on account of), starość (f., old age), ucałować (pf., to kiss), twarz (f., face), oglądać (impf., to see, to look), pozwolić (pf., to permit, to let), ujrzeć (pf., to see), nawet (even), odsunąć (pf., to remove, to push away), kolano (n., knee), oddać pokłon (pf., to bow down), ziemia (f., earth), po czym (thereupon, after which), prawy (right), ręka (f., hand), lewy (left), strona (f., side).

Verse 8: spostrzegłszy (having noticed); kim są ci? (who are these ones?; that is, who are they?).

Verse 9: to są właśnie moi synowie (these are my very sons); przybliż ich do mnie (bring them near unto me).

Verse 10: stały się tak słabe (had become so weak) wskutek starości (on account of his old age); on ucałował ich i uścisnął (he kissed and hugged them).

Verse 11: nie sądziłem (I was not supposing; that is, I did not suppose; I did not think), że jeszcze będę twoją twarz oglądał (that yet I will see your face; that is, that I would see your face again), a oto Bóg pozwolił mi (and here God has allowed [unto] me) ujrzeć nawet twe potomstwo (to see even your offspring).

Verse 12: odsunąwszy swych synów od kolan ojca swego (having pulled away his sons from the knees of his father); Joseph’s sons stood between Jacob’s legs while being kissed and hugged by him; here, Joseph pulls them away so as to avoid burdening his aged father.

Verse 13: mając obu synów (having both sons)Efraima po prawej ręce (Ephraim on the right hand), czyli z lewej strony Izraela (that is to say, to [from] the left side of Israel), i Manassesa po lewej ręce (and Manasseh on the left hand), czyli z prawej strony Izraela (that is to say, to [from] the right side of Israel)przybliżył ich do ojca (he [Joseph] brought them near unto his father).

Declension of oba (plural only)

m. (pers.) m. (npers.),
n.
f.
nom.,
voc.
obaj oba obie
gen. obu obu obu
dat. obu obu obu
acc. obu
oba obie
instr. oboma oboma obiema
loc. obu obu obu

m. (pers.), masculine personal
m. (npers.), masculine non-personal

Wersety 14-16

  • umyślnie, intentionally, on purpose
  • wiernie, faithfully, loyally
  • szeroko, widely

Review: wyciągnąć (pf., to extend), prawa ręka (f., right hand), położyć (pf., to place, to set down), głowa (f., head), mimo że (despite the fact that), młodszy (younger), lewa ręka (f., left hand), bo przecież (for after all), pierworodny (firstborn), syn (m., son), błogosławić (impf., to bless), służyć (impf., to serve), przodek (m., forefather, ancestor), troszczyć się (pf., to care, to worry), życie (n., life), dzień (m., day), dzisiejszy (present), anioł (m., angel), bronić (impf., to defend, to guard), złe (n., evil), chłopiec (m., boy), imię (n., name), przetrwać (pf., to survive), rozmnożyć się (pf., to multiply oneself, to reproduce), ziemia (f., earth).

Israel wittingly crosses his right hand over to the other side and puts it on Ephraim’s head rather than on the firstborn Manasseh’s. From verse 14: wyciągnąwszy swoją prawą rękę (having extended his right hand), położył ją na głowie Efraima (he placed it on Ephraim’s head), mimo że ten był młodszy (depsite the fact that this one was younger), lewą zaś rękę — na głowie Manassesa (whereas the left hand — [he placed it] on Manasseh’s head).

Verse 15: Bóg, któremu wiernie służyli przodkowie moi (God, whom my forefathers served faithfully); który troszczył się o mnie (who cared for me); przez całe me życie aż do dnia dzisiejszego (for my entire life up to the present day).

Verse 16: który mnie bronił od wszelkiego złego (who was guarding me from every evil; who was defending me from all evil); niechaj błogosławi tym oto chłopcom (may he bless this very boy); niechaj moje imię […] w nich przetrwa (may my name survive in them).

Wersety 17-19

  • prawica (f.), right hand
  • wydać się (pf.), to appear, to seem
  • niewłaściwy, improper
  • ująć (pf.) to grasp, to catch hold of
  • objąć (pf.) to comprise, to include

Review: zobaczyć (pf., to see), położyć (pf., to place, to set down), głowa (f., head), ręka (f., hand), przenieść (pf., to move, to transfer), pierworodny (firstborn), zgodzić się (pf., to agree, to consent), wiedzieć (impf., to know), powstać (pf., to come into being, to arise), szczep (m., tribe), liczny (numerous), jednak (however), większy (greater, larger), potomstwo (n., offspring), wiele (many, a lot of).

Verse 17: wydało mu się to niewłaściwe (this seemed improper to him); ujął więc rękę ojca (so he grasped his father’s hand), aby ją przenieść (in order to move it) z głowy Efraima na głowę Manassesa (from Ephraim’s head to Manasseh’s head).

Verse 18: nie tak, mój ojcze (not thus, my father; not like that, my father); na głowie tego (onto the head of this one).

Verse 19: z niego też powstanie szczep (from him shall also arise a tribe); brat jego młodszy będzie większy od niego (his younger brother shall be greater than him), gdyż potomstwo jego obejmie wiele szczepów (for his offspring will comprise many tribes).

Declension of szczep (m.)

sing. pl.
nom. szczep szczepy
gen. szczepu szczepów
dat. szczepowi szczepom
acc. szczep szczepy
instr. szczepem szczepami
loc. szczepie szczepach
voc. szczepie szczepy

Wersety 20-22

Review: dzień (m., day), pobłogosławić (pf., to bless), słowo (n., word), imię (n., name), życzyć (impf., to wish), błogosławieństwo (n., blessing), mówić (impf., to say), uczynić (pf., to make, to do), pierwszeństwo (n., precedence), niebawem (soon, before long), umrzeć (pf., to die), czuwać (impf., to watch, to be on guard), sprawić (pf., to cause, to bring about), wrócić (pf., to return), kraj (m., land, country), przodek (m., forefather, ancestor), dawać (impf., to give), wyżyna (f., highland), więcej niż (more than), zdobyć (pf., to acquire), miecz (m., sword), łuk (m., bow).

Verse 20: w dniu owym (on that day); tymi słowami (by these words); twoim imieniem (by your name); niechaj ci Bóg tak uczyni (may God do unto you), jak Efraimowi i Manassesowi (as unto Ephraim and Manasseh); dał pierwszeństwo Efraimowi przed Manassesem (he gave precedence to Ephraim before Manasseh).

Verse 21: ja niebawem umrę (I shall soon die); nad wami (over you); wrócicie (you will return).

Verse 22: Amoryci are the Amorites; zdobyłem (I acquired); moim mieczem i łukiem (by my sword and bow). Where the Polish uses jedna wyżyna, the original Hebrew has shechem, which is not only the name of the town of Shechem but also the word for shoulder (of a hill).