Polish language series: Rdz 34, gwałt Diny

The thirty-fourth chapter of the book of Genesis tells of: gwałt Diny (the violation of Dinah).

The first-time visitor to this site ought to begin his study of the Polish language here.

Read Rdz 34

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Rdz 34. An archived version of the text is found here.

Wersety 1-7

  • popatrzeć (pf.), to cast a look
  • porwać (pf.), to steal away
  • gwałt (m.), violation
  • dzieweczka (f.), lass
  • zhańbić (pf.), to defile
  • wybrać się (pf.), to proceed
  • porozmawiać (pf.), to talk
  • czyn (m.), deed
  • zbrodnia (f.), crime
  • zgwałcić (pf.), to violate

Review: pewien (a certain), raz (m., one time), córka (f., daughter), urodzić (pf., to bear), wyjść (pf., to come forth), kobieta (f., woman), kraj (m., country), zobaczyć (pf., to see), syn (m., son), Chiwwita (m., Hivite), książę (m., prince), położyć się (pf., to lie oneself down), zadać (pf., to inflict), cały (entire), serce (n., heart), pokochać (pf., to take unto cherishing), czule (affectionately), przemawiać (impf., to address), prosić (impf., to entreat), ojciec (m., father), wziąć (pf., to take), żona (f., wife), dowiedzieć się (pf., to come to know), trzoda (f., stock), pastwisko (n., pasture), powiedzieć (pf., to say), czekać (impf., to await), wrócić (pf., to return), tymczasem (meanwhile), pole (n., field), ogarnąć (pf., to take hold of), smutek (m., sadness), zarazem (also), bardzo (very), rozgniewać się (pf., to become angered), popełnić (pf., to commit), Izraelita (m., Israelite), uchodzić (impf., to pass {for}), niegodziwość (f., wickedness).

Verse 1: Pewnego razu (a certain time) Dina, córka Jakuba (Dinah daughter of Jacob), którą urodziła mu Lea (whom Leah had borne unto him) wyszła, aby popatrzeć na kobiety tego kraju (came forth to cast a look upon the women of this country).

Verse 2: A gdy ją zobaczył Sychem, syn Chamora Chiwwity, księcia tego kraju (and when Shechem son of Hamor the Hivite, prince of this country, saw her), porwał ją (he stole her away) i położywszy się z nią (and in having lain himself down with her), zadał jej gwałt (he inflicted violation unto her).

Declension of książę (m.)

sing. pl.
nom. książę książęta
gen. księcia książąt
dat. księciu książętom
acc. księcia książąt
instr. księciem książętami
loc. księciu książętach
voc. książę książęta

Verse 3: I całym sercem pokochał Dinę, córkę Jakuba (and with {his} entire heart did he take unto cherishing Dinah daughter of Jacob), i czule do niej przemawiał (and affectionately would he address her).

Verse 4: Potem zaś Sychem prosił swego ojca Chamora (and then Shechem would entreat his father Hamor): weź tę dzieweczkę dla mnie za żonę (take this lass for me for wife).

Verse 5: Gdy Jakub dowiedział się (when Jacob came to know), że Sychem zhańbił jego córkę Dinę (that Shechem had defiled his daughter Dinah)synowie jego byli przy trzodach na pastwisku (his sons were alongside the stocks at pasture)nic nie powiedział (not a thing did he say), czekając, aż wrócą (in awaiting until they should return).

Verse 6: Chamor, ojciec Sychema (Hamor father of Shechem), wybrał się do Jakuba (proceeded unto Jacob), aby z nim porozmawiać (to talk with him).

Verse 7: Tymczasem synowie Jakuba wrócili z pola: meanwhile Jacob’s sons returned from the field. I gdy się dowiedzieli (and when they came to know), ogarnął ich smutek (sadness took hold of them), a zarazem bardzo się rozgniewali (and they also became very angered), że popełniono czyn (that one had committed a deed), który u Izraelitów uchodził za zbrodnię (which, with the Israelites, passed for a crime): zgwałcono córkę Jakuba (one had violated Jacob’s daughter), co było niegodziwością (which was a wickedness).

Wersety 8-12

  • przylgnąć (pf.), to cleave
  • spowinowacić się (pf.), to intermarry
  • osiedlać się (pf.), to settle oneself
  • swobodnie, unrestrainedly
  • nabywać (impf.), to acquire
  • zażądać (pf.), to demand
  • podarunek (m.), present
  • tyle, ile, so much as

Review: tak (so), mówić (impf., to speak), syn (m., son), cały (entire), serce (n., heart), dziewczyna (f., girl), dać (pf., to give), więc (therefore), żona (f., wife), córka (f., daughter), wziąć (pf., to take), mieszkać (impf., to dwell), kraj (m., country), poruszać się (impf., to move oneself about), ziemia (f., land), własność (f., possession), rzec (pf., to say), ojciec (m., father), brat (m., brother), darzyć (impf., to bestow), tylko (but), życzliwość (f., kindness), cokolwiek (whatsoever), wyznaczyć (pf., to mark forth), choćby (even), największy (greatest), zapłata (f., payment), gotów (prepared), powiedzieć (pf., to say), byle (so long as).

Verse 8: Chamor zaś tak do nich mówił (but Hamor so spoke unto them): Sychem, syn mój, całym sercem (my son Shechem with {his} entire heart) przylgnął do waszej dziewczyny (hath cleaved unto your girl). Dajcież mu ją więc za żonę: do therefore give her unto him for wife. — Of dać, learn or review the perfective future and imperative (1.ps = first-person singular; 1.pp = first-person plural, etc.): (perfective future) dam (1.ps); dasz (2.ps); da (3.ps); damy (1.pp); dacie (2.pp); dadzą (3.pp); (imperative) daj (2.ps); niech da (3.ps); dajmy (1.pp); dajcie (2.pp); niech dadzą (3.pp).

Verse 9: Spowinowaćcie się z nami (intermarry with us); córki wasze dacie nam za żony (your daughters will ye give us for wife), a córki nasze weźmiecie sobie (and our daughters will ye take unto yourselves).

Verse 10: Będziecie mieszkali z nami (ye will be dwelling with us) i kraj ten będzie dla was (and this country will be for you). Możecie w nim się osiedlać (ye may settle yourselves therein), poruszać się swobodnie (move yourselves about unrestrainedly) oraz nabywać sobie tę ziemię na własność (and acquire unto yourselves this land for a possession). — Of the imperfective być, learn or review the future (1.ps = first-person singular; 1.pp = first-person plural, etc.): będę (1.ps); będziesz (2.ps); będzie (3.ps); będziemy (1.pp); będziecie (2.pp); będą (3.pp). As for the imperfective móc, learn or review the present (1.ps = first-person singular; 1.pp = first-person plural, etc.): mogę (1.ps); możesz (2.ps); może (3.ps); możemy (1.pp); możecie (2.pp); mogą (3.pp).

Verse 11: Sychem rzekł też do ojca i braci Diny (Shechem also said unto Dinah’s father and brethren): darzcie mnie [tylko] życzliwością (bestow me with but kindness), a dam, czegokolwiek zażądacie ode mnie (and I shall give whatsoever ye will demand of me).

Verse 12: Wyznaczcie mi (mark forth unto me) choćby największą zapłatę i podarunek (even the greatest payment and present), a gotów jestem dać tyle, ile mi powiecie (and I am prepared to give so much as ye will say unto me), byleście tylko dali mi dziewczynę za żonę (but so long as ye give me the girl for wife).

wielkiwiększynajwiększy (masculine)
wielkawiększanajwiększa (feminine)
wielkiewiększenajwiększe (neuter)
greatgreatergreatest

Wersety 13-17

  • warunek (m.), condition

Review: wtedy (then), syn (m., son), odpowiadać (impf., to respond), podstępnie (guilefully), ojciec (m., father), mówić (impf., to speak), dlatego, że (given that), zhańbić (pf., to defile), siostra (f., sister), rzec (pf., to say), móc (impf., can), uczynić (pf., to do), wydać (pf., to give forth), człowiek (m., man), nieobrzezany (uncircumcised), bo (for), hańba (f., reproach), tylko (but), pod (under), zgodzić się (pf., to consent), prośba (f., request), jeśli (if), stać się (pf., to become), każdy (each), mężczyzna (m., man), zostać (pf., to get), obrzezany (circumcised), dać (pf., to give), córka (f., daughter), brać (impf., to take), żona (f., wife), zamieszkać (pf., to settle), razem z (together with), lud (m., people), usłuchać (pf., to hearken), poddać się (pf., to subject oneself), obrzezanie (n., circumcision), wziąć (pf., to take), dziewczyna (f., girl), odejść (pf., to depart).

Verses 13-14: Wtedy synowie Jakuba (then Jacob’s sons), odpowiadając podstępnie Sychemowi i jego ojcu Chamorowi (in responding guilefully unto Shechem and his father Hamor)mówili tak dlatego, że zhańbił ich siostrę Dinę (they spoke so given that he had defiled their sister Dinah)rzekli do nich (said unto them): nie możemy uczynić tego (we cannot do this), byśmy mieli wydać naszą siostrę za człowieka nieobrzezanego (that we were to give forth our sister for an uncircumcised man), bo byłoby to dla nas hańbą (for this would be for us a reproach).

Verse 15: Tylko pod tym warunkiem (but under this condition) zgodzimy się na waszą prośbę (do we consent unto your request), jeśli staniecie się takimi jak my (if ye will become such as are we): każdy z waszych mężczyzn zostanie obrzezany (each of your men shall be circumcised).

Verse 16: Wtedy tylko damy wam nasze córki (but then shall we give you our daughters) i córki wasze będziemy brali sobie za żony (and your daughters shall we be taking unto ourselves for wife), zamieszkamy razem z wami (shall we settle together with you) i staniemy się jednym ludem (and shall we become one people).

Verse 17: Jeśli zaś nie usłuchacie (but if ye will not hearken) i nie poddacie się obrzezaniu (and will not subject yourselves unto circumcision), weźmiemy naszą dziewczynę i odejdziemy (we shall take our girl and depart). — Perfective future of wziąć (1.ps = first-person singular; 1.pp = first-person plural, etc.): wezmę (1.ps); weźmiesz (2.ps); weźmie (3.ps); weźmiemy (1.pp); weźmiecie (2.pp); wezmą (3.pp). The same of odejść: odejdę (1.ps); odejdziesz (2.ps); odejdzie (3.ps); odejdziemy (1.pp); odejdziecie (2.pp); odejdą (3.pp).

Wersety 18-23

  • młodzieniec (m.), young man
  • wahać się (impf.), to hesitate
  • bezzwłocznie, without delay
  • szanowany, regarded
  • przyjaźnie, amicably
  • usposobić (pf.), to dispose
  • przestronny, spacious

Review: syn (m., son), podobać się (impf., to please), słowo (n., word), ów (that), uczynić (pf., to do), bo (for), bardzo (much), miłować (impf., to love), córka (f., daughter), najbardziej (most), wszystek (all), rodzina (f., family), ojciec (m., father), wejść (pf., to enter), brama (f., gate), miasto (n., city), przemówić (pf., to address), mieszkaniec (m., inhabitant), ludzie (pl., men), niech[aj] (let), mieszkać (impf., to dwell), kraj (m., country), poruszać się (impf., to move oneself about), swobodnie (unrestrainedly), przecież (after all), brać (impf., to take), żona (f., wife), oddawać (impf., to render), pod (under), jednak (but), warunek (m., condition), godzić się (impf., to agree), wśród (amongst), stawać się (impf., to become), lud (m., people), obrzezany (circumcised), każdy (each), mężczyzna (m., man), wtedy (then), stado (m., horde), dobytek (m., substance), bydło (n., cattle), należeć (impf., to belong), byle (so long as), przystać (pf., to conform), żądanie (n., stipulation), pozostać (pf., to remain).

Verse 18: Chamorowi i Sychemowi, jego synowi (unto Hamor and his son Shechem), podobały się te słowa (were these words pleasing).

Verse 19: Młodzieniec ów (that young man) nie wahał się tego uczynić bezzwłocznie (would not hesitate to do this without delay), bo bardzo miłował córkę Jakuba (for much would he love Jacob’s daughter); był zaś najbardziej szanowany ze wszystkich (now he was the most regarded of all) w rodzinie swego ojca (in the family of his father).

Verses 20-21: Wszedłszy więc do bramy miasta (in being therefore entered into the gate of the city), Chamor i jego syn Sychem tak przemówili do mieszkańców (Hamor and his son Shechem so addressed the inhabitants): ludzie ci są przyjaźnie do nas usposobieni (these men are amicably disposed towards us). Niechaj mieszkają w kraju (let them dwell in the country) i niech się w nim poruszają swobodnie (and let them move themselves about therein unrestrainedly). Przecież jest on dla nich przestronny: after all it is spacious for them. Córki ich będziemy brali sobie za żony (their daughters shall we be taking unto ourselves for wife), córki zaś nasze będziemy im oddawali (whereas our daughters shall we be rendering unto them).

Verse 22: Pod tym jednak warunkiem (but under this condition) godzą się oni mieszkać wśród nas (do they agree to dwell amongst us), stając się jednym ludem (in becoming one people), że będzie u nas obrzezany każdy mężczyzna (that each man with us shall be circumcised), tak jak oni są obrzezani (so as they are circumcised).

Verse 23: Czyż wtedy ich stada (will ever then their hordes), ich dobytek (their substance) i wszystko ich bydło (and all their cattle) nie będzie należało do nas? (not belong unto us?). Byleśmy tylko przystali na ich żądanie (but so long as we conform unto their stipulation), a wtedy pozostaną z nami (and then they will remain with us).

Wersety 24-31

  • wtargnąć (pf.), to irrupt
  • podejrzewać (impf.), to suspect
  • wymordować (pf.), to slay
  • pomordować (pf.), to massacre
  • obrabować (pf.), to plunder
  • zrabować (pf.), to loot
  • nienawiść (f.), hatred
  • liczebnie, numerically
  • wystąpić (pf.), to step forth
  • porażka (f.), defeat
  • nierządnica (f.), harlot

Review: usłuchać (pf., to hearken), syn (m., son), wszyscy (all), przechodzić (impf., to pass), brama (f., gate), miasto (n., city), każdy (each), zatem (therefore), mężczyzna (m., man), tam (there), poddać się (pf., to subject oneself), obrzezanie (n., circumcision), trzeci (third), dzień (m., day), doznawać (impf., to meet with), wielki (great), ból (m., pain), brat (m., brother), porwać (pf., to steal away), miecz (m., sword), zabić (pf., to kill), również (also), odejść (pf., to depart), pozostali (pl., the others), przyjść (pf., to come), zhańbić (pf., to defile), siostra (f., sister), zabrać (pf., to take along), trzoda (f., stock), bydło (n., cattle), osioł (m., ass), wszystko (n., all), pole (n., field), mienie (n., havings), dziecko (n., child), kobieta (f., woman), uprowadzić (pf., to lead off), niewola (f., bondage), znaleźć (pf., to find), dom (m., house), rzec (pf., to say), sprowadzić (pf., to bring), nieszczęście (n., misfortune), mieszkaniec (m., inhabitant), kraj (m., country), przecież (after all), mały (little), plemię (n., clan), razem (together), przeciwko (against), ponieść (pf., to suffer), zginąć (pf., to perish), rodzina (f., family), pozwolić (pf., to permit), obchodzić się (impf., to do with).

Verse 24: I usłuchali Chamora oraz jego syna Sychema wszyscy, którzy przechodzili przez bramę swego miasta: and all who would pass through the gate of his city hearkened unto Hamor and his son Shechem. Każdy zatem mężczyzna (each man therefore), który był tam (who was there), poddał się obrzezaniu (subjected himself unto circumcision).

Verse 25: A gdy na trzeci dzień (and when on the third day) doznawali wielkiego bólu (they would meet with great pain), dwaj synowie Jakuba, Symeon i Lewi, bracia Diny (two sons of Jacob, Simeon and Levi, brethren of Dinah), porwawszy za miecze (in having stolen away with swords), wtargnęli do miasta (irrupted into the city), które niczego nie podejrzewało (which not a thing would suspect), i wymordowali wszystkich mężczyzn (and slew all the men).

Verse 26: Zabili mieczem (they killed by sword) również Chamora i jego syna Sychema (also Hamor and his son Shechem) i odeszli (and departed).

Verse 27: Wtedy [pozostali] synowie Jakuba przyszli do pomordowanych (then the other sons of Jacob came upon the massacred) i obrabowali miasto za to (and plundered the city for this), że zhańbiono ich siostrę (that one had defiled their sister).

Verse 28: Zabrali trzody, bydło i osły (they took along stocks, cattle and asses)wszystko, co było w mieście i na polu (all that which was in the city and in the field).

Verse 29: Całe ich mienie (their entire havings), wszystkie dzieci i kobiety uprowadzili w niewolę (all children and women did they lead off into bondage), zrabowawszy wszystko, co znaleźli w domach (in having looted all that which they had found in the houses). — Of the perfective znaleźć, study the masculine and feminine of the past tense (1.ps = first-person singular; 1.pp = first-person plural, etc.): (masculine) znalazłem (1.ps); znalazłeś (2.ps); znalazł (3.ps); znaleźliśmy (1.pp); znaleźliście (2.pp); znaleźli (3.pp); (feminine); znalazłam (1.ps); znalazłaś (2.ps); znalazła (3.ps); znalazłyśmy (1.pp); znalazłyście (2.pp); znalazły (3.pp).

Verse 30: Wtedy Jakub rzekł do Symeona i Lewiego (then Jacob said unto Simeon and Levi): sprowadziliście na mnie nieszczęście (ye have brought upon me misfortune), bo przez was będą mnie mieć w nienawiści mieszkańcy tego kraju (for by you will the inhabitants of this country have me in hatred), Kananejczycy i Peryzzyci (the Canaanites and the Perizzites). Jestem przecież małym liczebnie plemieniem (I am after all little numerically by clan) i jeżeli oni wystąpią razem przeciwko mnie (and if they will step forth together against me), poniosę porażkę (I shall suffer defeat)zginę ja i cała moja rodzina (I shall perish, I and my entire family).

Verse 31: A oni mu na to (and they unto him at this {said}): czyż [mieliśmy pozwolić na to (were we ever to permit this), by] się obchodzono z naszą siostrą (that one should be doing with our sister) jak z nierządnicą? (as with a harlot?).