Polish language series: Rdz 34, gwałt Diny

The thirty-fourth chapter of the book of Genesis tells of the rape of Dina: gwałt Diny.

If you are arriving on this site for the first time, begin your study of the Polish language here.

Read Rdz 34

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Rdz 34. An archived version of the text can be found here.

Wersety 1-7

  • popatrzeć (pf.), to have a look
  • porwać (pf.), to abduct, to take possession of
  • gwałt (m.), rape, violation
  • dzieweczka (f.), maiden, girl
  • zhańbić (pf.), to defile, to bring shame upon
  • wybrać się (pf.), to proceed to, to go out to
  • porozmawiać (pf.), to talk, to converse
  • czyn (m.), deed, act
  • zbrodnia (f.), crime
  • zgwałcić (pf.), to rape, to violate
  • niegodziwość (f.), foul deed, outrage

Review: pewien (a, certain, one), córka (f., daughter), urodzić (pf., to bear), wyjść (pf., to go out, to exit), kobieta (f., woman), kraj (m., land, country), zobaczyć (pf., to see), syn (m., son), książę (m., prince), położyć się (pf., to lie down), zadać (pf., to give, to inflict), cały (entire, all), serce (n., heart), pokochać (pf., to fall in love with), czule (affectionately, tenderly), przemawiać (impf., to speak, to appeal), prosić (impf., to ask, to entreat), ojciec (m., father), wziąć (pf., to take, to get), żona (f., wife), dowiedzieć się (pf., to find out, to learn), trzoda (f., flock), pastwisko (n., pasture), powiedzieć (pf., to say, to tell), czekać (pf., to wait), wrócić (pf., to return), tymczasem (meanwhile), pole (n., field), ogarnąć (pf., to seize, to grip), smutek (m., grief, anguish), zarazem (at the same time, also), bardzo (very), rozgniewać się (pf., to become angered), popełnić (pf., to commit, to perpetrate), uchodzić (impf., to pass).

Verse 1: Pewnego razu (one time; on one occasion) Dina, córka Jakuba, którą urodziła mu Lea wyszła (Jacob’s daughter Dina, whom Leah had borne to him, went out), aby popatrzeć na kobiety tego kraju (to look upon the women of the land [of this land]).

Verse 2: A gdy ją zobaczył Sychem, syn Chamora Chiwwity, księcia tego kraju (and when Shechem son of Hamor the Hivite, prince of the country [of the prince of this country] saw her), porwał ją (he took possession of her) i położywszy się z nią (and having lain with her), zadał jej gwałt (raped her [inflicted rape unto her]). The genitive księcia (of the prince [nominative książę]) aligns with the genitive Chamora Chiwwity (of Hamor the Hivite [nominative Chamor Chiwwita]).

Verse 3: I całym sercem (and with all his heart) pokochał Dinę, córkę Jakuba (did he conceive an affection for Dina daughter of Jacob), i czule do niej przemawiał (and tenderly would he speak with her).

Verse 4: Potem zaś Sychem prosił swego ojca Chamora (and Shechem then entreated his father): weź tę dzieweczkę dla mnie za żonę (get me this girl [take this girl for me] for wife).

Verse 5: Gdy Jakub dowiedział się (when Jacob learnt), że Sychem zhańbił jego córkę Dinę (that Shechem had defiled his daughter Dina)synowie jego byli przy trzodach na pastwisku (his sons were out to pasture with the flocks)nic nie powiedział, czekając, aż wrócą (he kept silent until they had returned [he said nothing, waiting until they had returned]).

Verse 6: Chamor, ojciec Sychema (Shechem’s father Hamor), wybrał się do Jakuba (went out to Jacob), aby z nim porozmawiać (so as to speak with him).

Verse 7: Tymczasem synowie Jakuba wrócili z pola: Jacob’s sons, in the meantime, returned from the field. I gdy się dowiedzieli (and when they learnt of the matter [and when they learnt; and when they found out]), ogarnął ich smutek (they were greatly anguished [anguish seized them]), a zarazem bardzo się rozgniewali (and were also very much incensed), że popełniono czyn (that one had committed an act), który u Izraelitów (which, amongst the Israelites) uchodził za zbrodnię (was considered a crime [was passing for a crime]): zgwałcono córkę Jakuba, co było niegodziwością (Jacob’s daughter had been raped [one had raped the daughter of Jacob], which was an outrage). Izraelita (m.): Israelite; (pl.), Izraelici. Perfective future of wrócić (1.ps = first-person singular; 1.pp = first-person plural, etc.): wrócę (1.ps); wrócisz (2.ps); wróci (3.ps); wrócimy (1.pp); wrócicie (2.pp); wrócą (3.pp).

Wersety 8-12

  • przylgnąć (pf.), to take a liking to
  • spowinowacić się (pf.), to intermarry
  • osiedlać się (pf.), to settle
  • swobodnie, freely
  • nabywać (impf.), to acquire, to buy
  • zażądać (pf.), to demand
  • podarunek (m.), gift

Review: mówić (impf., to say), syn (m., son), cały (entire, all), serce (n., heart), dziewczyna (f., maiden, girl), dać (pf., to give), więc (therefore, so), żona (f., wife), córka (f., daughter), wziąć (pf., to take), mieszkać (impf., to dwell), kraj (m., land, country), poruszać się (impf., to move about), ziemia (f., land), własność (f., possession, property), rzec (pf., to say), ojciec (m., father), brat (m., brother), darzyć (impf., to grant, to bestow), życzliwość (f., kindness, favour), cokolwiek (whatever, everything that), wyznaczyć (pf., to fix, to assign, to set), choćby (no matter how), największy (largest), zapłata (f., payment), gotów (willing, prepared), tyle (as much), ile (how much), powiedzieć (pf., to say, to tell), byle tylko (providing that, so long as).

Verse 8: Chamor zaś tak do nich mówił (and thus Hamor spoke [was speaking] with them): Sychem, syn mój (my son Shechem), całym sercem (with all his heart) przylgnął do waszej dziewczyny (has conceived a fondness for your daughter [for your girl; for your maiden]). Dajcież mu ją więc za żonę: do give her to him then for wife. Of dać, learn or review the perfective future and imperative (1.ps = first-person singular; 1.pp = first-person plural, etc.): (perfective future) dam (1.ps); dasz (2.ps); da (3.ps); damy (1.pp); dacie (2.pp); dadzą (3.pp); (imperative) daj (2.ps); niech da (3.ps); dajmy (1.pp); dajcie (2.pp); niech dadzą (3.pp).

Verse 9: Spowinowaćcie się z nami (intermarry with us); córki wasze dacie nam za żony (you will give us your daughters for wives), a córki nasze weźmiecie sobie (whereas our daughters you will take unto yourselves).

Verse 10: Będziecie mieszkali z nami (you will dwell amongst us [you will be dwelling with us]) i kraj ten będzie dla was (and this land will be yours [will be for you]). Możecie w nim się osiedlać (you may settle therein [you may settle in it]), poruszać się swobodnie (move about freely) oraz nabywać sobie tę ziemię na własność (and acquire this land for a possession). Of the imperfective być, learn or review the future (1.ps = first-person singular; 1.pp = first-person plural, etc.): będę (1.ps); będziesz (2.ps); będzie (3.ps); będziemy (1.pp); będziecie (2.pp); będą (3.pp). As for the imperfective móc, learn or review the present (1.ps = first-person singular; 1.pp = first-person plural, etc.): mogę (1.ps); możesz (2.ps); może (3.ps); możemy (1.pp); możecie (2.pp); mogą (3.pp).

Verse 11: Sychem rzekł też do ojca i braci Diny (to Dina’s father and brothers, Shechem also said): darzcie mnie [tylko] życzliwością (bestow me with but your favour), a dam, czegokolwiek zażądacie ode mnie (and I will give whatever you ask of me [whatever you will demand of me]).

Verse 12: Wyznaczcie mi choćby największą zapłatę i podarunek (ask of me any amount of payment and gift [set unto me no matter how great a payment and gift]), a gotów jestem dać tyle, ile mi powiecie (and I am prepared to give however much you tell me [will tell me]), byleście tylko dali mi dziewczynę za żonę (providing that you give me the maiden for wife). Byle tylko: providing that, so long as; byleście tylko: providing that you, so long as you (second-person plural). Study the following:

wielkiwiększynajwiększy (masculine)
wielkawiększanajwiększa (feminine)
wielkiewiększenajwiększe (neuter)
greatgreatergreatest

Wersety 13-17

  • podstępnie, deceitfully
  • by, should; byśmy, we should
  • warunek (m.), condition

Review: wtedy (then), syn (m., son), odpowiadać (pf., to respond), ojciec (m., father), mówić (impf., to speak), zhańbić (pf., to defile, to bring shame upon), siostra (f., sister), rzec (pf., to say), móc (impf., may, can, to be able), uczynić (pf., to do, to make), wydać (pf., to give away), człowiek (m., man), nieobrzezany (uncircumcised), hańba (f., shame, disgrace), tylko (only, but), pod (under), zgodzić się (pf., to agree, to consent), prośba (f., request), jeśli (if), stać się (pf., to become), każdy (each one), mężczyzna (m., man), zostać (pf., to become, to remain), obrzezany (circumcised), dać (pf., to give), córka (f., daughter), brać (impf., to take), żona (f., wife), zamieszkać (pf., to settle), razem z (along with), lud (m., people),  usłuchać (pf., to heed, to obey), poddać się (pf., to submit oneself), obrzezanie (n., circumcision), wziąć (pf., to take), dziewczyna (f., maiden, girl), odejść (pf., to leave, to depart).

Verses 13-14: Wtedy synowie Jakuba (then Jacob’s sons), odpowiadając podstępnie Sychemowi i jego ojcu Chamorowi (responding deceitfully to Shechem and his father Hamor)mówili tak dlatego, że zhańbił ich siostrę Dinę (speaking so because [they were speaking so because] he had defiled their sister Dina)rzekli do nich (said to them): nie możemy uczynić tego, byśmy mieli wydać naszą siostrę za człowieka nieobrzezanego (we cannot do this, whereby we should give away our daughter to an uncircumcised man), bo byłoby to dla nas hańbą (for it would be a disgrace to us).

Verse 15: Tylko pod tym warunkiem (only on this condition [under this condition]) zgodzimy się na waszą prośbę (will we consent to your request), jeśli staniecie się takimi jak my (that you become like us [if you will become like us]): każdy z waszych mężczyzn zostanie obrzezany ({in that} each one of your males is circumcised [will get circumcised]).

Verse 16: Wtedy tylko damy wam nasze córki (only then will we give our daughters to you) i córki wasze będziemy brali sobie za żony (and your daughters will we take [will we be taking] unto ourselves for wives), zamieszkamy razem z wami (will we dwell [will we be dwelling] amongst you) i staniemy się jednym ludem (and will we become one people).

Verse 17: Jeśli zaś nie usłuchacie i nie poddacie się obrzezaniu (but if you will not pay heed and undergo circumcision [but if you will not heed (listen) and will not submit yourselves to circumcision]), weźmiemy naszą dziewczynę i odejdziemy (we will take the girl [our girl; our maiden] and leave). Perfective future of wziąć (1.ps = first-person singular; 1.pp = first-person plural, etc.): wezmę (1.ps); weźmiesz (2.ps); weźmie (3.ps); weźmiemy (1.pp); weźmiecie (2.pp); wezmą (3.pp). The same of odejść: odejdę (1.ps); odejdziesz (2.ps); odejdzie (3.ps); odejdziemy (1.pp); odejdziecie (2.pp); odejdą (3.pp).

Wersety 18-23

  • młodzieniec (m.), young man
  • wahać się (impf.), to hesitate
  • bezzwłocznie, at once, without delay
  • szanowany, respected, esteemed
  • przyjaźnie, amicably
  • usposobić (pf.), to dispose
  • przestronny, spacious
  • żądanie (n.), stipulation, terms

Review: syn (m., son), podobać się (impf., to be pleasing), słowo (n., word), ów (that, the said), bardzo (very much), miłować (impf., to love), córka (f., daughter), najbardziej (the most), wszystek (all, every), rodzina (f., family), ojciec (m., father), wejść (pf., to go/come in), brama (f., gate), miasto (n., town, city), przemówić (pf., to address, to speak), mieszkaniec (m., inhabitant), ludzie (pl., men, people), niechaj, niech (may, let), mieszkać (impf., to dwell), kraj (m., land, country), poruszać się (impf., to move about), swobodnie (freely), przecież (for, after all), brać (impf., to take), żona (f., wife), oddawać (impf., to grant, to yield), pod (under), jednak (however), warunek (m., condition), godzić się (impf., to agree), wśród (amongst), stać się (pf., to become), lud (m., people), obrzezany (circumcised), wtedy (then), stado (m., herd, flock), dobytek (m., livestock, substance), bydło (n., cattle), należeć (impf., to belong), byle tylko (providing that, so long as), przystać (pf., to consent), pozostać (pf., to remain, to stay).

Verse 18: Chamorowi i Sychemowi, jego synowi, podobały się te słowa: these words pleased (were pleasing) to Hamor and his son Shechem.

Verse 19: Młodzieniec ów nie wahał się tego uczynić bezzwłocznie (the young man lost no time whatsoever in doing the thing [that young man did not hesitate to do this at once]), bo bardzo miłował córkę Jakuba (for he very much loved [was loving] Jacob’s daughter); był zaś najbardziej szanowany ze wszystkich w rodzinie swego ojca (and he was the most respected of all in his father’s family).

Verses 20-21: Wszedłszy więc do bramy miasta (and so having gone to [into] the gate of the town), Chamor i jego syn Sychem tak przemówili do mieszkańców (Hamor and his son Shechem thus addressed the townsmen [inhabitants]): ludzie ci są przyjaźnie do nas usposobieni (these people are amicably disposed towards us). Niechaj mieszkają w kraju (may they dwell in the land) i niech się w nim poruszają swobodnie (and let them move about freely in it). Przecież jest on dla nich przestronny: it is after all spacious {enough} for them. Córki ich będziemy brali sobie za żony, córki zaś nasze będziemy im oddawali: we will take (will be taking) their daughters unto ourselves for wives, whereas our daughters we will give (will be giving) to them.

Verse 22: Pod tym jednak warunkiem (on this condition [under this condition], however) godzą się oni mieszkać wśród nas (do they agree [are they agreeing] to dwell amongst us), stając się jednym ludem (becoming one people), że będzie u nas obrzezany każdy mężczyzna (that every male amongst us be circumcised [will be circumcised]), tak jak oni są obrzezani (just as they are circumcised). For clarity: but only on this condition have they agreed to dwell amongst us as one people: every male amongst us is to be circumcised just as they are circumcised.

Verse 23: Czyż wtedy ich stada, ich dobytek i wszystko ich bydło nie będzie należało do nas?: will their livestock (flocks; herds), their substance and all their cattle not then belong to us? Byleśmy tylko przystali na ich żądanie (so long as we consent to their terms), a wtedy pozostaną z nami (they will then remain with us).

Wersety 24-31

  • porwać (pf.), to grab, to take possession of
  • wtargnąć (pf.), to invade, to break into
  • podejrzewać (impf.), to suspect
  • wymordować (pf.), to slay, to kill
  • pomordować (pf.), to slay, to kill
  • obrabować (pf.), to plunder, to spoil
  • zrabować (pf.), to plunder, to spoil
  • nienawiść (f.), hatred
  • liczebnie, numerically
  • wystąpić (pf.), to come out
  • porażka (f.), defeat, failure
  • nierządnica (f.), harlot

Review: usłuchać (pf., to listen, to heed), wszyscy (all, everybody), przechodzić (impf., to pass, to traverse), brama (f., gate), miasto (n., town, city), każdy (each one), zatem (and so, therefore), mężczyzna (m., man), poddać się (pf., to submit oneself), obrzezanie (n., circumcision), trzeci (third), dzień (m., day), doznawać (impf., to experience, to meet with), ból (m., pain, ache, soreness), miecz (m., sword), zabić (pf., to kill), odejść (pf., to leave, to depart), pozostały (remaining), przyjść (pf., to arrive, to come), zhańbić (pf., to defile, to bring shame upon), zabrać (pf., to take away), trzoda (f., flock), bydło (n., cattle), osioł (m., ass, donkey), pole (n., field), mienie (n., possessions, substance), dziecko (n., child), kobieta (f., woman), uprowadzić (pf., to take away), niewola (f., captivity), znaleźć (pf., to find), dom (m., house), sprowadzić (pf., to bring), nieszczęście (n., misfortune, trouble), mieszkaniec (m., inhabitant), mały (small), plemię (n., tribe, band), razem (together, simultaneously), przeciwko (against), ponieść (pf., to suffer), zginąć (pf., to perish), rodzina (f., family), pozwolić (pf., to permit, to let), obchodzić się (impf., to treat, to deal).

Verse 24: I usłuchali Chamora oraz jego syna Sychema wszyscy, którzy przechodzili przez bramę swego miasta: all who passed (were passing) through the gate of the town heeded Hamor and his son Shechem. Każdy zatem mężczyzna, który był tam, poddał się obrzezaniu: and so every man who was there underwent circumcision (submitted himself to circumcision).

Verse 25: A gdy na trzeci dzień doznawali wielkiego bólu (and when, on the third day, they met with great pain), dwaj synowie Jakuba, Symeon i Lewi, bracia Diny (Simeon and Levi, two of Jacob’s sons, brothers of Dina), porwawszy za miecze (having taken up their swords), wtargnęli do miasta, które niczego nie podejrzewało (irrupted into the town unheeded [into the town which was suspecting nothing]), i wymordowali wszystkich mężczyzn (and slew all the men).

Verse 26: Zabili mieczem również Chamora i jego syna Sychema (they also killed by the sword Hamor and his son Shechem) i odeszli (and left).

Verse 27: Wtedy [pozostali] synowie Jakuba (the other [remaining] sons of Jacob) przyszli do pomordowanych (came upon the slain) i obrabowali miasto za to, że zhańbiono ich siostrę (and plundered the town because their sister had been defiled [one had defiled their sister]).

Verse 28: Zabrali trzody, bydło i osły (they made off with [took away] flocks, cattle and asses)wszystko, co było w mieście i na polu (all that was in the town and field).

Verse 29: Całe ich mienie (all their possessions), wszystkie dzieci i kobiety uprowadzili w niewolę (all their children and women they took captive [into captivity]), zrabowawszy wszystko, co znaleźli w domach (having plundered everything that they found in the houses). For clarity: having plundered everything that they found in the houses, they took all their possessions as booty and all their children and women as captives. Of the perfective znaleźć, study the masculine and feminine of the past tense (1.ps = first-person singular; 1.pp = first-person plural, etc.): (masculine) znalazłem (1.ps); znalazłeś (2.ps); znalazł (3.ps); znaleźliśmy (1.pp); znaleźliście (2.pp); znaleźli (3.pp); (feminine); znalazłam (1.ps); znalazłaś (2.ps); znalazła (3.ps); znalazłyśmy (1.pp); znalazłyście (2.pp); znalazły (3.pp).

Verse 30: Wtedy Jakub rzekł do Symeona i Lewiego (Jacob then said to Simeon and Levi): sprowadziliście na mnie nieszczęście (you have brought trouble upon me), bo przez was (for on account of you [through you]) będą mnie mieć w nienawiści mieszkańcy tego kraju, Kananejczycy i Peryzzyci (the inhabitants of this land, the Canaanites and the Perizzites, will hate me [have me in hatred]). Jestem przecież małym liczebnie plemieniem (I am after all numerically small by band) i jeżeli oni wystąpią razem przeciwko mnie (and if they unite against me [and if they will come out together against me]), poniosę porażkę (I shall suffer a defeat)zginę ja i cała moja rodzina (I and all my family shall perish). Kananejczyk (m.): Canaanite; (pl.), Kananejczycy. Peryzzyta (m.): Perizzite; (pl.), Peryzzyci.

Verse 31: A oni mu na to (in response to which they said to him [and they unto him at this]): czyż [mieliśmy pozwolić na to, by] się obchodzono z naszą siostrą jak z nierządnicą? (were we really to tolerate that one should deal with our sister as with a harlot?).