Polish language series: Rdz 28, drabina Jakuba

In the twenty-eighth chapter of the book of Genesis, Jacob has a dream in which he sees a ladder leading from earth to heaven. The feminine noun drabina is the Polish for ladder.

If you are arriving on this site for the first time, begin your study of the Polish language here.

Read Rdz 28

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Rdz 28. An archived version of the text can be found here.

Wersety 1-5

  • brać (impf.), to take
  • mieszkanka (f..), female inhabitant
  • wuj (m.), maternal uncle
  • wszechmocny, almighty, omnipotent
  • posiąść (pf.), to take possession, to acquire

Review: wtedy (then), zawołać (pf., to summon, to call for), pobłogosławić (pf., to bless), dać (pf., to take), rozkaz (m., order, command), żona (f., wife), spośród (from amongst), iść (impf., to go), rodzina (f., family), ojciec (m., father), matka (f., mother), wziąć (pf., to take), tam (there), córka (f., daughter), błogosławić (impf., to bless), uczynić (pf., to make, to do), płodny (fruitful, fertile), liczny (numerous), potomstwo (n., offspring), stać się (pf., to become), praojciec (m., forefather), wiele (many, a lot of), szczep (m., tribe), błogosławieństwo (n., blessing), otrzymać (pf., to receive), również (also, too), własność (f., possession, property), kraj (m., land, country), przebywać (impf., to sojourn), oddać (pf., to grant, to yield), niegdyś (in the past, previously), po czym (thereupon, after which), wyprawić (pf., to send off), droga (f., way, road), pójść (pf., to go), syn (m., son), brat (m., brother).

Verse 1: Wtedy Izaak zawołał Jakuba (Isaac then summoned Jacob), pobłogosławił go (blessed him) i dał mu taki rozkaz (and charged him thus [gave to him such order]): nie bierz sobie (do not take unto yourself) żony spośród mieszkanek Kanaanu (a wife [any wife] from amongst the women of Canaan [from amongst the female inhabitants of Canaan]).

Verse 2: Idź do Paddan-Aram (go to Paddan-Aram), do rodziny Betuela (to the family of Bethuel), ojca twej matki (your mother’s father [of the father of your mother]), i weź sobie tam za żonę (and from there take to wife [and take unto yourself there for wife]) jedną z córek Labana, twego wuja (one of the daughters of Laban, your mother’s brother [of your maternal uncle]).

Verse 3: A Bóg Wszechmocny będzie ci błogosławił: and God Almighty shall bless you (shall be blessing you). Uczyni cię płodnym (he shall make you fruitful) i da ci liczne potomstwo (and shall give to you numerous offspring), tak że staniesz się praojcem wielu szczepów (so that you become [will become] the forefather of many tribes).

Verse 4: Błogosławieństwo (the blessing), [otrzymane przez] Abrahama (received by Abraham), da również tobie i twojemu potomstwu (shall he also give to you and to your offspring), abyś posiadł na własność kraj (that you may take possession of the land), w którym przebywasz (where [in which] you are sojourning), a który Bóg oddał niegdyś Abrahamowi (and which God had granted to Abraham). It is not necessary to transfer niegdyś (previously) into the English because had granted already conveys the sense of it: Bóg oddał niegdyś (literally, God granted previously) = God had granted.

Verse 5: Aramejczyk (m.): Aramean. Po czym Izaak wyprawił Jakuba w drogę (Isaac thereupon sent Jacob on his way) i ten poszedł do Paddan-Aram (and he [this one] went to Paddan-Aram), do Labana, syna Betuela Aramejczyka, brata Rebeki (to Laban, the son of Bethuel the Aramean, the brother of Rebekah)matki Jakuba i Ezawa (the mother of Jacob and Esau). Reworded for clarity: (…) to Laban, who was Bethuel the Aramean’s son and Rebekah’s brother, Rebekah being the mother of Jacob and Esau. Like colours identify the same person: do Labana, syna Betuela Aramejczyka, brata Rebekimatki Jakuba i Ezawa (literally, to Laban, to the son of Bethuel the Aramean, to the brother of Rebekah, of the mother of Jacob and of Esau).

Wersety 6-13

  • trafić (pf.), to come across, to meet
  • podłożyć (pf.), to put under, to underprop
  • układać się (impf.), to lie down
  • drabina (f.), ladder
  • oprzeć (pf)., to rest, to set against
  • sięgać (impf.), to reach, to extend
  • wchodzić (impf.), to go up
  • góra (f.), top
  • w górę, upwards
  • schodzić (impf.), to go down
  • dół (m.), bottom
  • na dół, downwards

Review: zobaczyć (pf., to see), dać (pf., to say), błogosławieństwo (n., blessing), wysłać (pf., to send off), wybrać (pf., to choose), żona (f., wife), błogosławić (impf., to bless), rozkaz (m., order, command), brać (impf., to take), spośród (from amongst), mieszkanka (f., female inhabitant), usłuchać (pf., to heed, to obey), ojciec (m., father), matka (f., mother), udać się (pf., to go, to proceed), uznać (pf., to recognise, to acknowledge), podobać się (impf., to appeal, to be pleasing), pójść (pf., to go), oprócz (apart from), wziąć (pf., to take), córka (f., daughter), syn (m., son), siostra (f., sister), wyjść (pf., to go/come out, to exit), wędrować (impf., to journey), jakiś (a, some), miejsce (n., place), zatrzymać się (pf., to stay, to stop), nocleg (m., night’s lodging), słońce (n., sun), zajść (pf., to set), kamień (m., stone), głowa (f., head), sen (m., sleep, dream), właśnie (very, same), ujrzeć (pf., to see), ziemia (f., ground), wierzchołek (m., top, tip), niebo (n., heaven, sky), anioł (m., angel), boży (godly, divine), stać (impf., to stand), szczyt (m., top, tip), mówić (impf., to say), leżeć (impf., to lie), oddawać (impf., to grant, to yield), potomstwo (n., offspring).

Verses 6-7: A Ezaw zobaczył (and Esau saw), że Izaak dał błogosławieństwo Jakubowi (that Isaac had given Jacob his blessing) i wysłał go do Paddan-Aram (and had sent him off to Paddan-Aram), aby sobie tam wybrał żonę (that he might take a wife from there [take unto himself there a wife]) a błogosławiąc go dał mu rozkaz (and whilst blessing him had charged him thus [had given him the order]): nie bierz sobie żony spośród mieszkanek Kanaanu (do not take a wife [any wife] from amongst the women of Canaan [the female inhabitants of Canaan]), i że Jakub usłuchał ojca i matki (and that Isaac had obeyed his father and mother), i udał się do Paddan-Aram (and had gone to Paddan-Aram).

Verses 8-9: Gdy więc uznał (so when he recognised), że mieszkanki Kanaanu (that the Canaanite women [female inhabitants of Canaan]) nie podobają się jego ojcu, Izaakowi (were displeasing to his father Isaac), poszedł do Izmaelitów (he went to the Ishmaelites) i oprócz żon, które już miał (and, in addition to [apart from] the wives whom he already had [was having]), wziął sobie za żonę Machalat (took to wife Mahalath [took unto himself for wife Mahalath]), jedną z córek Izmaela (one of the daughters of Ishmael), syna Abrahama (son of Abraham), siostrę Nebajota (sister of Nebaioth). Like colours identify the same person: wziął sobie za żonę Machalat, jedną z córek Izmaela, syna Abrahama, siostrę Nebajota. Names in nominative form: Machalat; Izmael; Abraham; Nebajot. Izmaelita (m.): Ishmaelite; (pl.) Ismaelici.

Verses 10-11: Kiedy Jakub (when Jacob) wyszedłszy z Beer-Szeby (having gone forth from Beersheba) wędrował do Charanu (journeyed to Haran), trafił na jakieś miejsce (he came upon a certain place) i tam się zatrzymał na nocleg (and there stopped for the night), gdy słońce już zaszło (when the sun had already set). Wziął więc z tego miejsca kamień (so he took a stone from this place) i podłożył go sobie pod głowę (and put it under his head [and underpropped it unto himself under the head]), układając się do snu na tym właśnie miejscu (lying down to sleep in this very place).

Verse 12: We śnie (in a dream) ujrzał drabinę opartą na ziemi (he saw a ladder set on the ground), sięgającą swym wierzchołkiem nieba (extending with its top to the heaven), oraz aniołów Bożych (and angels of God [Godly angels]), którzy wchodzili w górę i schodzili na dół (who were going up and down). Oparty is formed from the perfective oprzeć. Aniołów Bożych is in accusative position; it follows on from ujrzał (as in, he saw angels of God). Of the imperfective wchodzić, study the masculine and feminine of the past tense (1.ps = first-person singular; 1.pp = first-person plural, etc.); (masculine) wchodziłem (1.ps); wchodziłeś (2.ps); wchodził (3.ps); wchodziliśmy (1.pp); wchodziliście (2.pp); wchodzili (3.pp); (feminine); wchodziłam (1.ps); wchodziłaś (2.ps); wchodziła (3.ps); wchodziłyśmy (1.pp); wchodziłyście (2.pp); wchodziły (3.pp). Of the imperfective schodzić, study the same: (masculine) schodziłem (1.ps); schodziłeś (2.ps); schodził (3.ps); schodziliśmy (1.pp); schodziliście (2.pp); schodzili (3.pp); (feminine) schodziłam (1.ps); schodziłaś (2.ps); schodziła (3.ps); schodziłyśmy (1.pp); schodziłyście (2.pp); schodziły (3.pp).

Verse 13: A oto Pan stał na jej szczycie (and there was the Lord who stood [was standing] at its top) i mówił (and said [was saying]): Ja jestem Pan, Bóg Abrahama i Bóg Izaaka (I am the Lord, the God of Abraham and the God of Isaac). Ziemię, na której leżysz (the ground upon which you lie), oddaję tobie i twemu potomstwu (I grant it to you and to your offspring).

Wersety 14-17

  • rozprzestrzenić się (pf.), to spread out
  • plemię (n.), tribe
  • strzec (impf.), to protect
  • gdziekolwiek, wherever
  • opuścić (pf.), to leave, to abandon
  • obiecywać (impf.), to promise
  • zbudzić się (pf.), to awaken
  • prawdziwie, truly, surely
  • zdjąć (pf.) to seize, to grip
  • trwoga (f.), fear, terror, dread
  • przejmować (impf.), to seize, to grip
  • groza (f.), awe, terror

Review: potomstwo (n., offspring), liczny (numerous), proch (m., dust), zachód (m., west), wschód (m., east), północ (f., north), południe (n., south), wszystek (all, every), ziemia (f., earth), otrzymać (pf., to receive), błogosławieństwo (n., blessing), przez (by, through), potomek (m., descendant), udać się (pf., to go, to proceed), potem (then), sprowadzić (pf., to bring, to lead), kraj (m., land), bo (for, because), dopóki (until), spełnić (pf., to fulfil, to accomplish), sen (m., sleep, dream), pomyśleć (pf., to think), miejsce (n., place), wiedzieć (impf., to know), dom (m., house), brama (f., gate), niebo (n., heaven, sky).

Verse 14: A potomstwo twe będzie tak liczne jak proch ziemi (and your offspring shall be as numerous as the dust of the earth), ty zaś rozprzestrzenisz się (and you, for your part, shall spread out) na zachód i na wschód (to the west and to the east), na północ i na południe (to the north and to the south); wszystkie plemiona ziemi (all the tribes of the earth) otrzymają błogosławieństwo przez ciebie (shall receive a blessing by you) i przez twych potomków (and by your descendants). Review the names of the cardinal points: północ (f., north); południe (n., south); wschód (m., east); zachód (m., west). Using the locative: na północy (in the north); na południu (in the south); na wschodzie (in the east); na zachodzie (in the west). Now, with the accusative, note the change of meaning: na północ (to the north); na południe (to the south); na wschód (to the east); na zachód (to the west). These can be followed by od, as in: na północ od (to the north of); na południe od (to the south of); na wschód od (to the east of); na zachód od (to the west of).

Verse 15: Ja jestem z tobą (I am with you) i będę cię strzegł (and I shall protect you [shall be protecting you]), gdziekolwiek się udasz (wherever you go [will go]); a potem sprowadzę cię do tego kraju (and then I shall bring you to this land). Bo nie opuszczę cię, dopóki nie spełnię tego, co ci obiecuję: for I shall not leave you until I have fulfilled that which I have promised you (that which I promise to you).

Verse 16: A gdy Jakub zbudził się ze snu (and when Jacob awoke from his sleep), pomyślał (he thought): prawdziwie Pan jest na tym miejscu (the Lord truly is in this place), a ja nie wiedziałem (and I did not know it [was not knowing]).

Verse 17: I zdjęty trwogą rzekł (and gripped with dread he said): O, jakże miejsce to przejmuje grozą (oh, how ever awesome is this place [oh, how ever does this place seize with awe]). Prawdziwie jest to dom Boga i brama nieba: this is none other than (truly this is) the house of God and the gate of heaven. Zdjęty is formed from the perfective zdjąć.

Wersety 18-22

  • stela (f.), stele
  • rozlać (pf.), to pour, to spill
  • wierzch (m.), top, surface
  • oliwa (f.), olive oil
  • pierwotny, original
  • ślub (m.), vow
  • ubranie (n.), clothes
  • okryć się (pf.), to cover oneself
  • szczęśliwie, successfully, safely
  • dziesięcina (f.), tithe

Review: wstać (pf., to arise, to get up), rano (in the morning), wziąć (pf., to take), ów (that, the aforementioned), kamień (m., stone), podłożyć (pf., to put under, to underprop), głowa (f., head), postawić (pf., to set up, to raise), dać (pf., to give), miejsce (n., place), nazwa (f., name), natomiast (whereas, however), po czym (thereupon, after which), złożyć (pf., to offer up), jeżeli (if), strzec (impf., to protect), droga (f., way, road), wyruszyć (pf., to leave, to set out), chleb (m., bread), jedzenie (n., eating, food), wrócić (pf., to return, to come/go back), dom (m., house), ojciec (m., father), wszystek (all, every), składać (impf., to put forth), ofiara (f., offering).

Verse 18: Wstawszy więc rano (so having arisen in the morning), wziął ów kamień (he took that stone), który podłożył sobie pod głowę (which he had put under his head), postawił go jako stelę (set it up as a pillar [stele]) i rozlał na jego wierzchu oliwę (and poured oil [olive oil] on its top).

Verse 19: I dał temu miejscu nazwę Betel: and he named that place Bethel (and he gave to this place the name Bethel). Natomiast pierwotna nazwa tego miejsca była Luz: however, the original name of this place had been Luz.

Verses 20-21: Po czym złożył taki ślub (thereupon he made this vow [offered such vow]): jeżeli Pan Bóg będzie ze mną (if the Lord God is with me [will be with me]), strzegąc mnie w drodze (protecting me on the way), w którą wyruszyłem (upon which I have set out), jeżeli da mi chleb do jedzenia (if he gives me bread to eat [if he will give me bread for the eating]) i ubranie do okrycia się (and clothes to wear [and clothes for the covering of myself]) i jeżeli wrócę szczęśliwie (and if I return safely) do domu ojca mojego (to the house of my father), Pan będzie moim Bogiem (the Lord shall be my God).

Verse 22: Ten zaś kamień (as for this stone), który postawiłem jako stelę (which I have set up as a pillar [stele]), będzie domem Boga (it shall be the house of God). Z wszystkiego, co mi dasz, będę Ci składał w ofierze dziesięcinę: of all that you give me (will give me), I shall offer you (shall be putting forth to you in the offering) a tithe.