Polish language series: Rdz 27, podstęp Rebeki i Jakuba

The twenty-seventh chapter of the book of Genesis recounts such matter: Jakub otrzymuje podstępnie błogosławieństwo (Jacob receives the blessing guilefully); wędrówka Jakuba do Charanu (Jacob’s wayfaring to Haran).

The first-time visitor to this site ought to begin his study of the Polish language here.

Read Rdz 27

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Rdz 27. An archived version of the text is found here.

Wersety 1-10

  • słaby, weak
  • przybory (pl.), utensils
  • myśliwski, hunting-
  • kołczan (m.), quiver
  • łów (m.), hunt
  • coś, something
  • lubić (impf.), to like
  • rozmawiać (impf.), to talk
  • polowanie (n.), chase
  • dorodny, shapely
  • koźlę (n.), kid
  • zanieść (pf.), to convey
  • udzielić (pf.), to impart

Review: zestarzeć się (pf., to grow old), oko (n., eye), stać się (pf., to become), móc (impf., can), widzieć (impf., to behold), zawołać (pf., to call), starszy (elder), syn (m., son), odezwać się (pf., to make oneself heard), rzec (pf., to say), znać (impf., to know), dzień (m., day), śmierć (f., death), wziąć (pf., to take), więc (therefore), teraz (now), łuk (m., bow), iść (impf., to go), upolować (pf., to chase), potem (then), przyrządzić (pf., to prepare), smaczny (delicious), potrawa (f., concoction), podać (pf., to serve), jeść (impf., to eat), pobłogosławić (pf., to bless), zanim (before), umrzeć (pf., to die), słyszeć (impf., to hear), mówić (impf., to speak), pójść (pf., to go), gdy już (right when), przynieść (pf., to bring along), zwierzyna (f., game), ojciec (m., father), brat (m., brother), dać (pf., to give), polecenie (n., instruction), zjeść (pf., to eat), wobec (before), przed (before), posłuchać (pf., to hearken), trzoda (f., stock), dwa (two), w zamian za (in place of), błogosławieństwo (n., blessing).

Verse 1: Gdy Izaak zestarzał się (when Isaac had grown old) i jego oczy stały się tak słabe (and his eyes had become so weak), że już nie mógł widzieć (that he could behold no more), zawołał na Ezawa, swego starszego syna (he called to his elder son Esau): synu mój (my son). — Of the perfective zestarzeć się, study the masculine and feminine of the past tense (1.ps = first-person singular; 1.pp = first-person plural, etc.): (masculine) zestarzałem się (1.ps); zestarzałeś się (2.ps); zestarzał się (3.ps); zestarzeliśmy się (1.pp); zestarzeliście się (2.pp); zestarzeli się (3.pp); (feminine) zestarzałam się (1.ps); zestarzałaś się (2.ps); zestarzała się (3.ps); zestarzałyśmy się (1.pp); zestarzałyście się (2.pp); zestarzały się (3.pp).

Verse 2: A kiedy ten odezwał się (and when this one made himself heard): jestem ({here} I am), Izaak rzekł (Isaac said): oto zestarzałem się (so it is that I have grown old) i nie znam dnia mojej śmierci (and know not the day of my death).

Verse 3: Weź więc teraz przybory myśliwskie (now therefore take the hunting utensils), twój kołczan i łuk (thy quiver and bow), idź na łowy* (go to the hunts) i upoluj coś dla mnie (and chase something for me). — *The Polish speaks of going to the ‘hunts’, in the plural; I have reproduced this usage in my English renderings.

Declension of łów (m.)

sing. pl.
nom. łów łowy
gen. łowu łowów
dat. łowowi łowom
acc. łów łowy
instr. łowem łowami
loc. łowie łowach
voc. łowie łowy

Verse 4: Potem przyrządź mi smaczną potrawę (then prepare for me a delicious concoction), jaką lubię (as I like), podaj mi ją (serve it to me), abym jadł (that I may eat) i abym ci pobłogosławił, zanim umrę (and that I may bless thee before I die [will die]).

Verses 5-7: Rebeka słyszała (Rebekah would hear) to, co Izaak mówił do swego syna Ezawa (this which Isaac had spoken to his son Esau). Gdy więc Ezaw poszedł już na łowy (therefore right when Esau had gone to the hunts), aby przynieść coś z upolowanej zwierzyny (to bring along something from chased game), rzekła do swego syna Jakuba (she said to her son Jacob): słyszałam, jak ojciec rozmawiał z twoim bratem Ezawem (I would hear how {thy} father was talking with thy brother Esau) i dał mu takie polecenie (and gave to him such instruction): przynieś dla mnie coś z polowania (bring along for me something from the chase) i przyrządź smaczną potrawę (and prepare a delicious concoction), abym zjadł i pobłogosławił cię wobec Pana (that I may eat and bless thee before the Lord) przed śmiercią (before death).

Verse 8: Teraz więc, synu mój (now therefore, my son), posłuchaj mego polecenia (hearken unto my instruction), które ci dam (which I will give to thee).

Verse 9: Idź (go), weź dla mnie z trzody (take for me from the stock) dwa dorodne koźlęta (two shapely kids), ja zaś przyrządzę z nich (whereas I will prepare thereof) smaczną potrawę dla twego ojca (a delicious concoction for thy father), taką, jaką lubi (such as he likes).

Declension of koźlę (m.)

sing. pl.
nom. koźlę koźlęta
gen. koźlęcia koźląt
dat. koźlęciu koźlętom
acc. koźlę koźlęta
instr. koźlęciem koźlętami
loc. koźlęciu koźlętach
voc. koźlę koźlęta

Verse 10: Potem mu zaniesiesz (then thou shalt convey it to him), on zje (he shall eat) i w zamian za to (and in place of this) udzieli ci przed śmiercią błogosławieństwa (shall he impart to thee before death the blessing).

Wersety 11-19

  • owłosiony, hirsute
  • gładki, smooth
  • ściągnąć (pf.), to draw upon
  • przekleństwo (n.), curse
  • najlepszy, best
  • ubrać (pf.), to clothe
  • skórka (f.), pelt
  • owinąć (pf.), to wrap
  • nieowłosiony, hairless
  • szyja (f.), neck
  • siąść (pf.), to sit down

Review: rzec (pf., to say), matka (f., mother), przecież (yet), brat (m., brother), dotknąć się (pf., to touch), ojciec (m., father), wyglądać (impf., to look {as though}), jak gdyby (as though), żartować (impf., to jest), móc (impf., to may), zamiast (in place of), błogosławieństwo (n., blessing), niech (let), spaść (pf., to fall), tylko (only), posłuchać (pf., to hearken), iść (impf., to go), przynieść (pf., to bring along), koźlę (n., kid), pójść (pf., to go), więc (therefore), wziąć (pf., to take), przyrządzić (pf., to prepare), smaczny (delicious), potrawa (f., concoction), lubić (impf., to like), potem (then), szata (f., garment), starszy (elder), syn (m., son), młodszy (younger), ręka (f., hand), przygotować (pf., to prepare), po czym (thereupon), dać (pf., to give), chleb (m., bread), wejść (pf., to enter), słyszeć (impf., to hear), odpowiedzieć (pf., to respond), pierworodny (firstborn), uczynić (pf., to do), polecić (pf., to instruct), podnieść się (pf., to lift oneself), zjeść (pf., to eat), upolować (pf., to chase), zwierzyna (f., game), pobłogosławić (pf., to bless).

Verse 11: Ale Jakub rzekł do swej matki (but Jacob said to his mother): przecież mój brat, Ezaw, jest owłosiony (yet my brother Esau is hirsute), ja zaś gładki (whereas I {am} smooth).

Verse 12: Jeśli się mnie dotknie mój ojciec (if my father touches [will touch] me), będzie wyglądało tak, jak gdybym z niego żartował (it will so be looking as though I were jesting with him), i wtedy mogę ściągnąć na siebie (and then I may draw upon myself) przekleństwo zamiast błogosławieństwa (a curse in place of the blessing).

Verse 13: Rzekła mu matka ({his} mother said to him): niech na mnie spadnie to przekleństwo dla ciebie, mój synu (let this curse fall upon me for thee, my son). Tylko posłuchaj mnie (only hearken unto me), idź i przynieś mi [koźlęta] (go and bring along to me the kids).

Verse 14: Poszedł więc (he went therefore), wziął i przyniósł [je] swej matce (took {them} and brought them along to his mother); ona zaś przyrządziła z nich smaczną potrawę (she, for her part, prepared thereof a delicious concoction), taką, jaką lubił jego ojciec (such as his father would like).

Verses 15-16: Potem Rebeka wzięła szaty Ezawa, swego starszego syna (then Rebekah took her elder son Esau’s garments), najlepsze, jakie miała u siebie (the best which she had with herself), ubrała w nie Jakuba, swojego młodszego syna (clothed therein her younger son Jacob), i skórkami koźląt (and with the pelts of the kids) *owinęła mu ręce i nieowłosioną szyję* (wrapped his hands and hairless neck). — *Taken apart: owinęła (she wrapped) mu (unto him) ręce (the hands) i (and) nieowłosioną szyję (hairless neck).

dobrylepszynajlepszy
goodbetterbest

młodymłodszynajmłodszy
youngyoungeryoungest

Verse 17: Po czym dała Jakubowi ową smaczną potrawę (thereupon she gave to Jacob that delicious concoction), którą przygotowała (which she had prepared), i chleb (and bread).

Verse 18: Jakub (Jacob), wszedłszy do swego ojca (having entered unto his father), rzekł (said): ojcze mój (my father). A Izaak (and Isaac): słyszę; któryś ty jest, synu mój? (I hear; which art thou, my son?).

Verse 19: Odpowiedział Jakub ojcu (Jacob responded to {his} father): jestem Ezaw, twój syn pierworodny (I am Esau, thy firstborn son). Uczyniłem (I have done), jak mi poleciłeś (as thou hast instructed me). Podnieś się (lift thyself), siądź (sit down) i zjedz potrawę (and eat the concoction) z upolowanej przeze mnie zwierzyny (from game chased by me), i pobłogosław mi (and bless me).

Wersety 20-29

  • jakże, how ever
  • zdarzyć się (pf.), to happen
  • rozpoznać (pf.), to discern
  • pocałować (pf.), to kiss
  • woń (f.), scent
  • użyczać (impf.), to grant
  • rosa (f.), dew
  • żyzność (f.), fruitfulness
  • obfitość (f.), abundance
  • zboże (n.), grain
  • moszcz (m.), must
  • winny, wine-

Review: rzec (pf., to say), syn (m., son), szybko (promptly), móc (impf., to be able), upolować (pf., to chase), sprawić (pf., to bring to pass), właśnie (squarely), wtedy (then), zbliżyć się (pf., to draw near), dotknąć (pf., to touch), upewnić się (pf., to make certain), przybliżyć się (pf., to draw near), głos (m., voice), ręka (f., hand), jednak (but), owłosiony (hirsute), udzielić (pf., to impart), błogosławieństwo (n., blessing), zapytać (pf., to ask), jeszcze (yet), odpowiedzieć (pf., to respond), podać (pf., to serve), zjeść (pf., to eat), pobłogosławić (pf., to bless), jeść (impf., to eat), przynieść (pf., to bring along), wino (n., wine), pić (impf., to drink), poczuć (pf., to smell), szata (f., garment), dawać (impf., to give), mówić (impf., to speak), pole (n., field), niech[aj] (may, let), niebiosa (pl., heavens), ziemia (f., earth), służyć (impf., to serve), lud (m., people), oddawać (impf., to render), pokłon (m., obeisance), naród (m., nation), pan (m., master), brat (m., brother), matka (f., mother), każdy (each), złorzeczyć (impf., to curse), przeklęty (cursed), błogosławić (impf., to bless), błogosławiony (blessed).

Verse 20: Izaak rzekł do syna (Isaac said to {his} son): jakże tak szybko (how ever so promptly) mogłeś coś upolować, synu mój? (wast thou able to chase something, my son?). A Jakub na to (and Jacob to this {said}): Pan, Bóg twój, sprawił (the Lord thy God brought to pass), że tak mi się właśnie zdarzyło (that it happened to me squarely so). — Of the imperfective móc, study the masculine and feminine forms of the past tense: (1.ps = first-person singular; 1.pp = first-person plural, etc.): (masculine) mogłem (1.ps); mogłeś (2.ps); mógł (3.ps); mogliśmy (1.pp); mogliście (2.pp); mogli (3.pp); (feminine) mogłam (1.ps); mogłaś (2.ps); mogła (3.ps); mogłyśmy (1.pp); mogłyście (2.pp); mogły (3.pp).

Verse 21: Wtedy Izaak rzekł do Jakuba (then Isaac said to Jacob): zbliż się (draw near), abym dotknąwszy ciebie mógł się upewnić (that having touched thee I may be able to make certain), czy to mój syn Ezaw, czy nie (whether this {is} my son Esau or not).

Verse 22: Jakub przybliżył się do swego ojca Izaaka (Jacob drew near to his father Isaac), a ten dotknąwszy go rzekł (and this one having touched him said): głos jest głosem Jakuba (the voice is as the voice of Jacob), ale ręcerękami Ezawa (but the hands {are} as the hands of Esau).

Verses 23-24: Nie rozpoznał jednak Jakuba (but he discerned not Jacob), gdyż jego ręce były owłosione jak ręce Ezawa (for his hands were hirsute like the hands of Esau). A mając udzielić mu błogosławieństwa (and in having to impart to him the blessing), zapytał go jeszcze (he asked him yet): ty jesteś syn mój Ezaw? (art thou my son Esau?). Jakub odpowiedział (Jacob responded): ja jestem (I am).

Verse 25: Rzekł więc (he said therefore): podaj mi (serve me), abym zjadł to, co upolowałeś, synu mój (that I may eat this which thou hast chased, my son), i abym ci sam pobłogosławił (and that I may bless thee thyself). Jakub podał mu (Jacob served him) i on jadł (and he would eat). Przyniósł mu też i wina (he brought along to him also wine), a on pił (and he would drink). — Of the perfective upolować, study the masculine and feminine forms of the past tense (1.ps = first-person singular; 1.pp = first-person plural, etc.): (masculine) upolowałem (1.ps); upolowałeś (2.ps); upolował (3.ps); upolowaliśmy (1.pp); upolowaliście (2.pp); upolowali (3.pp); (feminine) upolowałam (1.ps); upolowałaś (2.ps); upolowała (3.ps); upolowałyśmy (1.pp); upolowałyście (2.pp); upolowały (3.pp).

Verse 26: A potem jego ojciec Izaak rzekł do niego (and then his father Isaac said to him): zbliż się i pocałuj mnie, mój synu (draw near and kiss me, my son).

Verse 27: Jakub zbliżył się (Jacob drew near) i pocałował go (and kissed him). Gdy Izaak poczuł woń jego szat (when Isaac smelt the scent of his garments), dając mu błogosławieństwo (in giving to him the blessing) mówił (he spoke): oto woń mego syna (so it is that the scent of my son) jak woń pola ({is} like the scent of the field), które pobłogosławił Pan (which the Lord has blessed).

Verse 28: Niechaj tobie Bóg użycza (may God grant thee) rosy z niebios i żyzności ziemi (dew from the heavens and fruitfulness of the earth), obfitości zboża i moszczu winnego (abundance of grain and wine must).

Verse 29: Niechaj ci służą ludy (let serve thee the peoples) i niech ci pokłon oddają narody (and let render obeisance to thee the nations). Bądź panem twoich braci (be master of thy brethren) i niech ci pokłon oddają synowie twej matki (and let render obeisance to thee the sons of thy mother). Każdy, kto będzie ci złorzeczył (each who is [will be] cursing thee), niech będzie przeklęty (let him be cursed). Każdy, kto będzie cię błogosławił (each who is [will be] blessing thee), niech będzie błogosławiony (let him be blessed).

Wersety 30-36

  • tylko co, scarcely
  • zatrwożyć się (pf.), to take alarm
  • głośny, loud
  • pełen, full
  • gorycz (f.), bitterness
  • lament (m.), lament
  • podstępnie, guilefully
  • darmo, for nought
  • dwukrotnie, twice
  • podejść (pf.), to take in
  • pozbawić (pf.), to deprive
  • odebrać (pf.), to take away

Review: wypowiedzieć (pf., to pronounce), błogosławieństwo (n., blessing), odejść (pf., to depart), wrócić (pf., to return), łów (m., hunt), brat (m., brother), przyrządzić (pf., to prepare), ulubiony (favourite), potrawa (f., concoction), ojciec (m., father), zanieść (pf., to convey), rzec (pf., to say), podnieść się (pf., to lift oneself), jeść (impf., to eat), upolować (pf., to chase), udzielić (pf., to impart), zapytać (pf., to ask), odpowiedzieć (pf., to respond), pierworodny (firstborn), bardzo (much), kim (who), więc (therefore), zwierzyna (f., game), przynieść (pf., to bring along), zanim (before), pobłogosławić (pf., to bless), przecież (after all), otrzymać (pf., to receive), usłyszeć (pf., to hear), słowo (n., word), podnieść (pf., to lift), dać (pf., to give), powiedzieć (pf., to say), przyjść (pf., to come), zabrać (pf., to take along), wtedy (then), imię (n., name), już (already), przywilej (m., privilege), pierworodztwo (n., primogeniture), teraz (now).

Verse 30: Gdy Izaak wypowiedział swe błogosławieństwo nad Jakubem (when Isaac had pronounced his blessing over Jacob) i gdy ten tylko co odszedł od niego (and when this one had scarcely departed from him), wrócił z łowów brat Jakuba, Ezaw (Jacob’s brother Esau returned from the hunts).

Verse 31: I on także przyrządził ulubioną potrawę ojca (and he, too, prepared his father’s favourite concoction), zaniósł mu ją (conveyed it to him) i rzekł do niego (and said to him): podnieś się mój ojcze (lift thyself, my father), i jedz to, co twój syn upolował (and eat this which thy son has chased), abyś mi udzielił błogosławieństwa (that thou mayest impart to me the blessing).

Verse 32: Izaak go zapytał (Isaac asked him): kto ty jesteś? (who art thou?). A on odpowiedział (and he responded): jam syn twój pierworodny, Ezaw (I am thy firstborn son Esau).

Verse 33: Izaak bardzo się zatrwożył i rzekł (Isaac took much alarm and said): kim więc był ten (who therefore was this one), który upolował zwierzynę i przyniósł mi (who chased game and brought {it} along to me), a ja jadłem z niej (and I would eat thereof), zanim ty wróciłeś (before thou didst return), i pobłogosławiłem mu? (and I blessed him?). Przecież to on otrzymał błogosławieństwo: it is after all he who has received the blessing. — Of the imperfective jeść, study the masculine and feminine forms of the past tense (1.ps = first-person singular; 1.pp = first-person plural, etc.): (masculine) jadłem (1.ps); jadłeś (2.ps); jadł (3.ps); jedliśmy (1.pp); jedliście (2.pp); jedli (3.pp); (feminine) jadłam (1.ps); jadłaś (2.ps); jadła (3.ps); jadłyśmy (1.pp); jadłyście (2.pp); jadły (3.pp).

Verse 34: Gdy Ezaw usłyszał te słowa swojego ojca (when Esau heard these his father’s words), podniósł głośny pełen goryczy lament (he lifted a loud lament full of bitterness), i rzekł do ojca (and said to {his} father): daj i mnie błogosławieństwo, mój ojcze (give also to me a blessing, my father).

Verse 35: Izaak powiedział (Isaac said): przyszedł podstępnie brat twój (thy brother came guilefully) i zabrał twoje błogosławieństwo (and has taken along thy blessing).

Verse 36: A wtedy Ezaw (and then Esau): *nie darmo dano mu imię Jakub* (not for nought was the name Jacob given to him). Dwukrotnie mnie już podszedł (twice has he already taken me in): pozbawił mnie mego przywileju pierworodztwa (he deprived me of my privilege of primogeniture), a teraz odebrał za mnie błogosławieństwo (and now he has taken away the blessing for me). — *Using instead the active voice: not for nought did one give to him the name Jacob.

Wersety 37-40

  • odrzec (pf.), to respond
  • zapewnić (pf.), to secure
  • rozpłakać się (pf.), to break into tears
  • żyzny, fertile
  • wolność (f.), freedom
  • owładnąć (pf.), to sweep over
  • zrzucić (pf.), to cast off
  • jarzmo (n.), yoke

Review: słowo (n., word), skoro (since), uczynić (pf., to make, to do), pan (m., master), krewny (m., kinsman), sługa (m., servant), obfitość (f., abundance), zboże (n., grain), moszcz (m., must), móc (impf., can), syn (m., son), lecz (but), ojciec (m., father), błogosławieństwo (n., blessing), pobłogosławić (pf., to bless), głos (m., voice), taki (such), odpowiedź (f., response), kraj (m., country), zamieszkać (pf., to settle), rosa (f., dew), niebo (n., heaven), miecz (m., sword), żyć (impf., to live), brat (m., brother), pragnienie (n., desire), szyja (f., neck).

Verse 37: Izaak na te słowa odrzekł Ezawowi (Isaac at these words responded to Esau): skoro uczyniłem go twoim panem (since I have made him thy master), wszystkich zaś jego krewnychjego sługami (whereas all his kinsmen as his servants), i zapewniłem mu obfitość zboża oraz moszczu (and have secured for him abundance of grain and must), to cóż mogę dla ciebie uczynić, mój synu? (then what ever can I do for thee, my son?).

Verse 38: Lecz Ezaw rzekł do ojca (but Esau said to {his} father): czyż miałbyś tylko jedno błogosławieństwo, mój ojcze? (wouldest thou ever have but the one blessing, my father?). Pobłogosław także i mnie, ojcze mój (bless also me, my father). I Ezaw rozpłakał się w głos: and Esau broke into tears with [into] voice. — Of the imperfective mieć, study the masculine and feminine forms of the conditional (1.ps = first-person singular; 1.pp = first-person plural, etc.: (masculine) miałbym (1.ps); miałbyś (2.ps); miałby (3.ps); mielibyśmy (1.pp); mielibyście (2.pp); mieliby (3.pp); (feminine); miałabym (1.ps); miałabyś (2.ps); miałaby (3.ps); miałybyśmy (1.pp); miałybyście (2.pp); miałyby (3.pp).

Verse 39: Na to Izaak taką dał mu odpowiedź (to this did Isaac give unto him such response): nie będzie żyzny kraj (fertile shall the country not be), w którym zamieszkasz (wherein thou shalt settle), bo nie będzie tam rosy z nieba (for dew from the heaven shall there not be).

Verse 40: Z miecza żyć będziesz (by [from] the sword shalt thou be living) i będziesz sługą twego brata (and thou shalt be servant of thy brother). A gdy pragnienie wolności owładnie tobą (and when the desire of freedom sweeps [will sweep] over thee), zrzucisz jego jarzmo z twej szyi (thou shalt cast off his yoke from thy neck).

Wersety 41-46

  • powziąć (pf.), to conceive
  • uśmierzyć się (pf.), to assuage oneself
  • gniew (m.), anger
  • zapomnieć (pf.), to forget
  • jednocześnie, at the one time
  • stracić (pf.), to lose
  • sprzykrzyć się (pf.), to pall
  • Chetytka (m.), Hittite woman

Review: znienawidzić (pf., to come to hate), powód (m., cause), błogosławieństwo (n., blessing), otrzymać (pf., to receive), ojciec (m., father), taki (such), zamiar (m., intention), nadejść (pf., to draw nigh), dzień (m., day), żałoba (f., mourning), zabić (pf., to kill), brat (m., brother), dowiedzieć się (pf., to come to know), mówić (impf., to speak), starszy (elder), syn (m., son), kazać (impf., to bid), zawołać (pf., to call), rzec (pf., to say), zamierzać (impf., to intend), posłuchać (pf., to hearken), więc (therefore), przygotować się (pf., to prepare oneself), uchodzić (impf., to withdraw), pozostać (pf., to remain), tam (there), jakiś (some), czas (m., time), dopóki (until), gdy już (right when), przestać (pf., to cease), gniewać się (impf., to be angered), uczynić (pf., to do), wtedy (then), dać (pf., to give), znać (impf., to know), sprowadzić (pf., to bring), stamtąd (thence), czemu (why), oba (both), życie (n., life), jeszcze (yet), wziąć (pf., to take), żona (f., wife), czyli (which is to say), kobieta (f., woman), kraj (m., country), żyć (impf., to live).

Verse 41: Ezaw znienawidził Jakuba z powodu błogosławieństwa (Esau came to hate Jacob because [from cause] of the blessing), które otrzymał od ojca (which he had received from {his} father), i taki powziął zamiar (and such intention did he conceive): gdy nadejdą dni żałoby po moim ojcu (when the days of mourning for my father draw [will draw] nigh), zabiję mojego brata Jakuba (I will kill my brother Jacob).

Verse 42: Kiedy Rebeka dowiedziała się (when Rebekah came to know) o tym, co mówił Ezaw, jej starszy syn (of this which had spoken her elder son Esau), kazała zawołać Jakuba (she bade call Jacob) i rzekła mu (and said to him): Ezaw, twój brat, zamierza cię zabić (thy brother Esau intends to kill thee).

Verse 43: Posłuchaj więc mnie, synu mój (hearken therefore unto me, my son): przygotuj się (prepare thyself) i uchodź do brata mego, Labana, do Charanu (and withdraw to my brother Laban, unto Haran).

Verse 44: Pozostań tam przez jakiś czas (remain there for some time), dopóki nie uśmierzy się gniew twego brata (until thy brother’s anger assuages [will assuage] itself).

Verse 45: A gdy już przestanie on gniewać się na ciebie (and right when he ceases [will cease] to be angered against thee) i zapomni, co mu uczyniłeś (and forgets [will forget] that which thou hast done to him), wtedy dam ci znać (then I will give thee to know) i sprowadzę cię stamtąd (and will bring thee thence). Czemu miałabym was obu jednocześnie stracić?: why ought I lose you both at the one time?

Verse 46: Rebeka mówiła do Izaaka (Rebekah spoke to Isaac): sprzykrzyło mi się życie z tymi Chetytkami (life has palled on me with these Hittite women). Jeżeli jeszcze Jakub weźmie sobie za żonę Chetytkę (if yet Jacob takes [will take] unto himself for wife a Hittite woman), czyli jedną z tych kobiet (which is to say, one of the these women), które są w tym kraju (which are in this country), to już nie będę miała po co żyć (then no more will I have wherefor to live).