Polish language series: Rdz 27, podstęp Rebeki i Jakuba

You have now reached Rdz 27; in this twenty-seventh chapter of the book of Genesis, you will study the Polish language as it relates to the following subjects: Jakub otrzymuje podstępnie błogosławieństwo (Jacob receives a blessing deceitfully) and wędrówka Jakuba do Charanu (Jacob’s journeying to Haran). From the preceding text, learn or review the following usages: otrzymywać (impf., to receive), podstęp (m., ruse), podstępnie (deceitfully), błogosławieństwo (n., blessing), wędrówka (f., wayfaring).

If you are arriving on this site for the first time, begin your study of the Polish language here (Rdz 1). In your study of Polish, you will use the Biblia Tysiąclecia as your source text. You can read the text of this Bible entirely online.

Before you begin your study of Rdz 27, you must access the verses on biblia.deon.pl below:

Consult text only

Consult text and audio

Should the above links ever become unavailable, you will find an archived version of the text here.

Wersety 1-4

  • słaby, weak
  • przybory (pl.), accessories, gear
  • myśliwski, hunting, hunter’s
  • kołczan (m.), quiver
  • łów (m.), hunt
  • coś, something
  • lubić (impf.), to like, to enjoy

Review: zestarzeć się (pf., to grow old, to age), oko (n., eye), widzieć (impf., to see), zawołać (pf., to summon), starszy (older, elder), odezwać się (pf., to speak), znać (impf., to know, to be acquainted), śmierć (f., death), wziąć (pf., to take), łuk (m., bow), iść (impf., to go, to walk), upolować (pf., to catch, to shoot [game]), przyrządzić (pf., to prepare), smaczny (savoury, delicious), potrawa (f., dish, meal), podać (pf., to serve), jeść (impf., to eat), pobłogosławić (pf., to bless), zanim (before), umrzeć (pf., to die).

In verse 1, you read that Isaac had grown old and could no longer see. About his eyes, understand the following: jego oczy stały się tak słabe (his eyes became so weak), że już nie mógł widzieć (that he could not see anymore). Using the wołacz (vocative), Isaac calls out to his older son Esau by saying: synu mój. In the verses ahead, you will also come across the vocative ojcze mój, used to call out to one’s father.

synu mój!
my son!
son of mine!

ojcze mój!
my father!
father of mine!

Review the following:

stary — starszy — najstarszy
oldolderoldest

In verse 2, after Isaac has called out to Esau, his son indicates his presence: jestem (literally, I am; to be understood as here I am). Also in verse 2, Isaac tells his son that he has grown old but does not know the day of his death (that is, he does not know when precisely his death will occur): nie znam dnia mojej śmierci.

Isaac gives Esau instructions in verse 3: weź więc teraz przybory myśliwskie (now therefore take your hunting gear), twój kołczan i łuk (your quiver and bow). Myśliwski is an adjective; recall that the Polish for hunter in noun form is the masculine myśliwy. Isaac then tells Esau to go hunting and bring back meat: idź na łowy (go off to the hunt) i upoluj coś dla mnie (and catch something for me). Note the use of łowy, in the accusative plural; idź na łowy can be understood literally as go into the hunts, go into the huntings.

Verse 4: przyrządź mi smaczną potrawę, jaką lubię (prepare me a savoury dish, such as I like); after this, Isaac tells Esau to serve him the food so that he may eat and bless him before his death.

Of the perfective zestarzeć się, observe the following masculine and feminine forms of the past tense:

(masculine)
zestarzałem się
(1.ps)
zestarzałeś się (2.ps)
zestarzał się (3.ps)
zestarzeliśmy się (1.pp)
zestarzeliście się (2.pp)
zestarzeli się (3.pp)

(feminine)
zestarzałam się (1.ps)
zestarzałaś się (2.ps)
zestarzała się (3.ps)
zestarzałyśmy się (1.pp)
zestarzałyście się (2.pp)
zestarzały się (3.pp)

1.ps = first-person singular
1.pp = first-person plural, etc.

Wersety 5-10

  • rozmawiać (impf.,), to speak, to talk
  • polowanie (n.), hunt
  • dorodny, healthy, robust
  • koźlę (n.), kid, young goat
  • zanieść (pf.), to take, to bring
  • udzielić (pf.), to grant

Review: słyszeć (impf., to hear), mówić (impf., to say), pójść (pf., to go), przynieść (pf., to bring), zwierzyna (f., game, wildlife; upolowana zwierzyna, hunted game), polecenie (n., instruction, order), zjeść (pf., to eat), posłuchać (pf., to listen), trzoda (f., herd), w zamian za (in exchange for), błogosławieństwo (n., blessing).

Verse 5: Rebeka słyszała to, co Izaak mówił (Rebekah was hearing that which Isaac was saying; that is, Rebekah heard what Isaac had said). Isaac’s blessing is intended for Esau, but Rebekah will attempt to secure it for her son Jacob.

Verse 6: you first encountered upolowana zwierzyna in Rdz 25:28.

Verse 7: wobec Pana przed śmiercią (before [in front of] the Lord before [earlier than] death); here, wobec (+ gen.) means before in the sense of in front of (position), whereas przed (+ instr.) means before in the sense of earlier than (time).

Verse 9: weź dla mnie z trzody dwa dorodne koźlęta (take [get] for me from the herd two robust kids). Also: ja zaś przyrządzę z nich smaczną potrawę dla twego ojca (I on the other hand shall prepare from them a savoury dish for your father), taką, jaką lubi (such as he likes).

Verse 10: mu zaniesiesz, on zje i w zamian za to […] (you will bring [it] to him, he will eat and in exchange for this […]).

Wersety 11-14

  • owłosiony, hairy, hirsute
  • gładki, smooth
  • ściągnąć (pf.), to collect, to attract
  • przekleństwo (n.), curse

Review: przecież (but, after all), dotknąć się (pf., to touch), wyglądać (impf., to look), jak gdyby (as though), żartować (impf., to jest, to joke), zamiast (instead of), spaść (pf., to fall).

Verse 11: przecież mój brat, Ezaw, jest owłosiony, ja zaś gładki (whereas my brother Esau is hairy, I on the other hand am smooth). Esau is about to receive a blessing from his father; because Isaac cannot see, the hairiness of Esau and the smooth skin of Jacob are used by the father to distinguish between his sons.

Verse 12: będzie wyglądało tak, jak gdybym z niego żartował (it will look as though I am jesting with him). Jacob has smooth skin; if Isaac realises that he is dealing with Jacob rather than with Esau (unto whom the blessing is meant to be bestowed), Isaac will detect the deceit, and Jacob will thus earn a curse instead of a (wrongly acquired) blessing: mogę ściągnąć na siebie przekleństwo (I could bring upon myself a curse).

Verse 13: niech na mnie spadnie to przekleństwo dla ciebie (may this curse fall upon me for you).

Verse 14: poszedł więc, wziął i przyniósł [je] swej matce (therefore he went, fetched and brought them to his mother). Also: ona zaś przyrządziła z nich smaczną potrawę (she [Rebekah] on the other hand prepared from them a savoury dish).

Wersety 15-19

  • najlepszy, best
  • ubrać (pf.), to dress, to clothe
  • skórka (f.), skin, pelt
  • owinąć (pf.), to wrap
  • nieowłosiony, unhairy, hairless
  • szyja (f.), neck
  • siąść (pf.), to sit down
  • przeze = przez

Review: szata (f., garment, vestment), młodszy (younger), ręka (f., hand), przygotować (pf., to prepare), chleb (m., bread), wejść do (pf., to come unto), pierworodny (firstborn), uczynić (pf., to make, to do), polecić (pf., to instruct, to command), podnieść się (pf., to arise).

Verse 15: Rebeka wzięła szaty Ezawa […] najlepsze (Rebekah took Esau’s best garments); she then dressed Jacob in them.

dobry — lepszy — najlepszy
goodbetterbest

młody — młodszy — najmłodszy
youngyoungeryoungest

Verse 16: skórkami koźląt (with the kid pelts; literally, with the pelts of the kids) owinęła mu ręce (she wrapped his hands; literally, she wrapped the hands unto him) i nieowłosioną szyję (and [his] hairless neck).

Verse 18: słyszę (I hear); któryś ty jest, synu mój? (which one are you, my son?). With słyszę, Issac indicates that he is present to the conversation. He does not know which one of his sons he is dealing with, however.

Verse 19: uczyniłem, jak mi poleciłeś (I did as you instructed me). Also: podnieś się, siądź (arise and sit); the sense of this is come and take a seat. Przeze is a form of przez only used with mnie; przeze mnie is to be understood here as by me. Pobłogosław mi means bless me.

Wersety 20-24

  • jakże, how on earth
  • zdarzyć (pf.) się, to happen, to occur
  • rozpoznać (pf.), to recognise, to discern

Review: szybko (quickly), sprawić (pf., to cause, to bring about), właśnie (just so), zbliżyć się (pf., to draw near), dotknąć (pf., to touch), upewnić się (pf., to ascertain), przybliżyć się (pf., to draw near), głos (m., voice), jednak (however), udzielić (pf., to grant), zapytać (pf., to ask).

Verse 20: Isaac is surprised by how quickly Esau (who is in fact Jacob) could have possibly undertaken what had been asked of him: jakże tak szybko mogłeś coś upolować, synu mój? (how ever were you able to catch something so quickly, my son?). Jacob says that it was God that caused it to happen: Pan, Bóg twój (the Lord, your God), sprawił, że tak mi się właśnie zdarzyło (brought about that it happened to me just so).

Verse 21: zbliż się (draw near), abym dotknąwszy ciebie mógł się upewnić (so that I, having touching you, can ascertain), czy to mój syn Ezaw, czy nie (whether you are my son Esau or not).

In verse 22, Isaac oberves: głos jest głosem Jakuba (the voice is the voice of Jacob), ale ręce — rękami Ezawa (but the hands [are] the hands of Esau). Note that in the second half of the sentence, the verb is not expressed; a dash stands in its place. Take note of how the narzędnik (instrumental) is used in this sentence.

Verse 23: gdyż jego ręce były owłosione jak ręce Ezawa (for his hands were hairy like the hands of Esau).

Of the imperfective móc, observe the following masculine and feminine forms of the past tense:

(masculine)
mogłem (1.ps)
mogłeś (2.ps)
mógł (3.ps)
mogliśmy (1.pp)
mogliście (2.pp)
mogli (3.pp)

(feminine)
mogłam (1.ps)
mogłaś (2.ps)
mogła (3.ps)
mogłyśmy (1.pp)
mogłyście (2.pp)
mogły (3.pp)

1.ps = first-person singular
1.pp = first-person plural, etc.

Wersety 25-28

  • pocałować (pf.), to kiss
  • woń (f.), odour, scent
  • użyczać (impf.), to give, to grant
  • rosa (f.), dew
  • żyzność (f.), fertility, fecundity
  • obfitość (f.), abundance
  • zboże (n.), grain, cereal
  • moszcz (m.), [grape] must
  • winny, of wine, of vine

Review: podać (pf., to serve), przynieść (pf., to bring), wino (n., wine), pić (impf., to drink), poczuć (pf., to smell), szata (f., garment, vestment), pole (n., field), niebiosa (pl., heavens).

Verse 26: pocałuj mnie (kiss me).

Verse 27: gdy Izaak poczuł woń jego szat (when Isaac smelled the odour of his garment). Also from this verse: oto woń mego syna jak woń pola (behold, the smell of my son is as the smell of the field), które pobłogosławił Pan (which the Lord has blessed).

Verse 28: moszcz winny (grape must). You read: niechaj tobie Bóg użycza rosy z niebios (may God give you the dew of the heavens) i żyzności ziemi (and the fertility of the earth), obfitości zboża (the abundance of grain) i moszczu winnego (and of grape must).

Of the perfective upolować, observe the following masculine and feminine forms of the past tense:

(masculine)
upolowałem (1.ps)
upolowałeś (2.ps)
upolował (3.ps)
upolowaliśmy (1.pp)
upolowaliście (2.pp)
upolowali (3.pp)

(feminine)
upolowałam (1.ps)
upolowałaś (2.ps)
upolowała (3.ps)
upolowałyśmy (1.pp)
upolowałyście (2.pp)
upolowały (3.pp)

1.ps = first-person singular
1.pp = first-person plural, etc.

Wersety 29-31

Review: służyć (impf., to serve), pokłon (m., bow, obeisance), naród (m., nation), złorzeczyć (impf., to curse), przeklęty (cursed, damned), błogosławiony (blessed), wypowiedzieć (pf., to express), odejść (pf., to leave, to depart), wrócić (pf., to return), łów (m., hunt), zanieść (pf., to take, to bring), udzielić (pf., to grant).

Verse 29: bądź panem twoich braci (be a lord unto your brothers) i niech ci pokłon oddają synowie twej matki (and may the sons of your mother pay you obeisance). Also in this verse, każdy, kto means whosoever. Understand: każdy, kto będzie ci złorzeczył (whosoever will curse you; anyone who curses you); każdy, kto będzie cię błogosławił (whosoever will bless you; anyone who blesses you).

Verse 30: wrócił z łowów (he came back from the hunt).

Wersety 32-36

  • zatrwożyć (pf.) się, to become alarmed
  • głośny, loud
  • pełen, full
  • gorycz (f.), bitterness, acrimony
  • lament (m.), lament
  • podstępnie, craftily, deceitfully
  • darmo, in vain
  • dwukrotnie, twice
  • podejść (pf.), to deceive
  • pozbawić (pf.), to deprive
  • odebrać (pf.), to take away

Review: otrzymać (pf., to receive), usłyszeć (pf., to hear), słowo (n., word), podnieść (pf., to raise, to lift), przyjść (pf., to arrive, to come), zabrać (pf., to take), przywilej (m., privilege), pierworodztwo (n., primordiality).

Isaac asks, in verse 32: kto ty jesteś? (who are you?). Esau responds: jam syn twój pierworodny (I am your firstborn son). Dismayed, Isaac also asks: kim więc był ten (who then was the one), który upolował zwierzynę (who caught game) i przyniósł mi (and brought [it] to me), a ja jadłem z niej (and I was eating of it), zanim ty wróciłeś (before you returned), i pobłogosławiłem mu? (and I blessed him?).

Verse 34: gdy Ezaw usłyszał te słowa swojego ojca (when Esau heard these words of his father); the text typically prefers swego to swojego, but here you have an example of where swojego has been used. You may wish to review the declension of Polish possessive pronouns. Also from this verse: pełen goryczy (embittered; literally, full of bitterness); podniósł głośny pełen goryczy lament (he raised a loud, embittered lament).

Verse 35: przyszedł podstępnie brat twój (your brother came deceitfully).

Verse 36: nie darmo dano mu imię Jakub (not in vain one named him Jacob; that is, it is not for nothing that he was named Jacob); the name Jacob comes from the Hebrew for one that takes by the heel; one that supplants (source). Recall that przywilej pierworodztwa means birthright (literally, privilege of primordiality; see Rdz 25:31); pozbawił mnie mego przywileju pierworodztwa (he deprived me of my birthright).

Of the imperfective jeść, observe the following masculine and feminine forms of the past tense:

(masculine)
jadłem (1.ps)
jadłeś (2.ps)
jadł (3.ps)
jedliśmy (1.pp)
jedliście (2.pp)
jedli (3.pp)

(feminine)
jadłam (1.ps)
jadłaś (2.ps)
jadła (3.ps)
jadłyśmy (1.pp)
jadłyście (2.pp)
jadły (3.pp)

1.ps = first-person singular
1.pp = first-person plural, etc.

Wersety 37-40

  • odrzec (pf.), to reply
  • zapewnić (pf.), to secure
  • rozpłakać się (pf.), to burst into tears
  • żyzny, fertile
  • miecz (m.), sword
  • wolność (f.), freedom, liberty
  • owładnąć (pf.), to seize
  • zrzucić (pf.), to cast off
  • jarzmo (n.), yoke

Review: skoro (given that), krewny (m., relative, kinsman), sługa (m., servant), obfitość (f., abundance), zboże (n., grain, cereal), moszcz (m., [grape] must), cóż (what, whatever), czyż (= czy), głos (m., voice), odpowiedź (f., response), kraj (m., land, country), zamieszkać (pf., to settle), rosa (f., dew), żyć (impf., to live), pragnienie (n., desire), szyja (f., neck).

Verse 37: skoro uczyniłem go twoim panem (given that I have made him your lord), wszystkich zaś jego krewnych — jego sługami ([and] all his brethren on the other hand [I have made] his servants). Also: to cóż mogę dla ciebie uczynić, mój synu? (what can I do for you, my son?).

In verse 38, Esau asks his father if he has only one blessing to give: czyż miałbyś tylko jedno błogosławieństwo, mój ojcze? (have you [literally, would you have] only one blessing?). Also: rozpłakał się w głos (he burst into tears; w głos, aloud).

Verse 39: na to Izaak taką dał mu odpowiedź ([in response] to this, Isaac gave him the following response). Isaac says: nie będzie żyzny kraj, w którym zamieszkasz (the land in which you will settle will not be fertile), bo nie będzie tam rosy z nieba (for there will not be any dew from the heaven there).

Verse 40: z miecza (by the sword); zrzucisz jego jarzmo z twej szyi (you will cast off his yoke from your neck).

Of the imperfective mieć, observe the following masculine and feminine forms of the conditional:

(masculine)
miałbym (1.ps)
miałbyś (2.ps)
miałby (3.ps)
mielibyśmy (1.pp)
mielibyście (2.pp)
mieliby (3.pp)

(feminine)
miałabym (1.ps)
miałabyś (2.ps)
miałaby (3.ps)
miałybyśmy (1.pp)
miałybyście (2.pp)
miałyby (3.pp)

1.ps = first-person singular
1.pp = first-person plural, etc.

Wersety 41-45

  • powziąć (pf.), to take (decision)
  • uśmierzyć (pf.) się, to quell oneself
  • gniew (m.), anger, wrath
  • zapomnieć (pf.), to forget
  • jednocześnie, simultaneously
  • stracić (pf.), to lose

Review: znienawidzić (pf., to come to hate), powód (m., cause, reason), otrzymać (pf., to receive), zamiar (m., intention), nadejść (pf., to approach, to come), żałoba (f., mourning), zabić (pf., to kill), dowiedzieć się (pf., to find out, to learn), kazać (impf., to order, to command), zawołać (pf., to summon), zamierzać (impf., to intend), przygotować się (pf., to prepare oneself), uchodzić (impf., to escape, to flee), pozostać (pf., to remain, to stay), jakiś (some), dopóki (until), przestać (pf., to stop, to desist), gniewać się (impf., to be angry), sprowadzić (pf., to bring, to fetch), czemu (why, wherefore), oba (both).

Verse 41: powziąć zamiar (to intend); zabiję mojego brata Jakuba (I shall kill my brother Jacob).

Verse 42: kazała zawołać Jakuba (she ordered to summon Jacob; that is, she sent for him, so that he would come to her and be told of the impending danger).

Verse 43: Rebekah tells her son to flee: uchodź do brata mego, Labana (flee to my brother, Laban).

Verse 44: przez jakiś czas (for some time, for a while); dopóki nie uśmierzy się gniew twego brata (until the anger of your brother will quell itself).

Verse 45: dać znać (to let know, to inform; literally, to give to know). Rebekah tells Jacob that she will let him know when Esau has stopped being angry with him and has forgotten what Jacob did to him; she will then have him brought back: sprowadzę cię stamtąd (I shall fetch you from there). She also says: czemu miałabym was obu jednocześnie stracić? (why should I have to lose you both at the same time?). Was obu is in the biernik (accusative).

Werset 46

  • sprzykrzyć (pf.) się, to pall
  • po co, what for

Review: Chetyta (m., Hittite), kobieta (f., woman).

Sprzykrzyło mi się życie (life has palled on me; that is, I am tired of life, I am sick of life). Rebekah says that she has grown weary of life on account of the Hittite wives of Esau. Weźmie (he will take) is the third-person singular of the perfective future of wziąć; recall that wziąć za żonę means to take as wife. To już nie będę miała po co żyć can be understood as meaning I shall no longer have anything to live for (if Jacob should also take a Hittite wife, as has done Esau).