Polish language series: Rdz 25, śmierć Abrahama

In the twenty-fifth chapter of the book of Genesis, recounted is the death of Abraham: śmierć Abrahama.

If you are arriving on this site for the first time, begin your study of the Polish language here.

Read Rdz 25

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Rdz 25. An archived version of the text is found here.

Wersety 1-11

  • poślubić (pf.), to marry
  • obdarować (pf.), to endow
  • dożyć (pf.), to reach (an age)
  • szczęśliwy, fortunate
  • syty, sated
  • połączyć się (pf.), to be united
  • obok (+ gen.), by

Review: jeszcze (yet), drugi (second), kobieta (f., woman), imię (n., name), urodzić (pf., to bear), ojciec (m., father), syn (m., son), potomek (m., descendant), cały (entire), majętność (f., wealth), oddać (pf., to render), żona (f., wife), drugorzędny (secondary), kazać (impf., to bid), życie (n., life), odejść (pf., to depart), wschód (m., east), kraj (m., country), leżeć (impf., to lie), rok (m., year), sto siedemdziesiąt pięć (one hundred and seventy-five), zbliżyć się (pf., to draw near), kres (m., end), zemrzeć (pf., to die), późny (late), lecz (but), starość (f., old age), przodek (m., forebear), pochować (pf., to bury), pieczara (f., cave), pole (n., field), pobliże (n., vicinity), nabyć (pf., to acquire), Chetyta (m., Hittite), zostać (pf., to get), śmierć (f., death), błogosławić (impf., to bless), zamieszkać (pf., to settle), studnia (f., well).

Verse 1: Abraham poślubił jeszcze drugą kobietę (Abraham married yet a second wife), imieniem Ketura (by the name Keturah).

Verse 2: Ona to urodziła mu (it was she who bore to him) Zimrana, Jokszana, Medana, Midiana, Jiszbaka i Szuacha (Zimran, Jokshan, Medan, Midian, Ishbak and Shuah). — All names in nominative position: Zimran, Jokszan, Medan, Midian, Jiszbak, Szuach.

Verse 3: Jokszan był ojcem Saby i Dedana (Jokshan was the father of Sheba and Dedan); synami zaś Dedana byli (as for the sons of Dedan, they were): Aszszurim, Letuszim i Leummim (the Asshurim, the Letushim and the Leummim). — In nominative position: Saba, Dedan.

Verse 4: Synowie Midiana (sons of Midian): Efa, Efer, Henoch, Abida i Eldaa (Ephah, Epher, Enoch, Abida and Eldaah). Ci wszyscy byli potomkami Ketury: all these were the descendants of Keturah.

Verses 5-6: Abraham całą swą majętność oddał Izaakowi (Abraham rendered his entire wealth to Isaac), synów zaś, których miał z żon drugorzędnych (whereas the sons whom he had begotten from his secondary wives), obdarował (did he endow) i kazał im jeszcze za swego życia (and he bade them yet in his life) odejść od Izaaka ku wschodowi (to depart from Isaac towards the east), do kraju leżącego na wschód (to the country lying in the east).

Verse 7-8: A gdy Abraham dożył lat stu siedemdziesięciu pięciu (and when Abraham reached one hundred and seventy-five years), zbliżył się kres jego życia (the end of his life drew near) i zmarł w późnej, lecz szczęśliwej starości (and he died in late but fortunate old age), syt życia (sated of life), i połączył się ze swoimi przodkami (and was united with his forebears).

Verse 9: Izaak i Izmael, synowie Abrahama (Abraham’s sons Isaac and Ishmael), pochowali go w pieczarze Makpela (buried him in the cave {of} Machpelah) na polu Efrona, syna Sochara Chetyty (in the field of Ephron son of Zohar the Hittite), w pobliżu Mamre (in the vicinity of Mamre).

Verse 10: Na tym polu (in this field), które nabył Abraham od Chetytów (which Abraham had acquired from the Hittites), został on pochowany obok swej żony, Sary (was he buried by his wife Sarah).

Verse 11: Po śmierci Abrahama (after the death of Abraham) Bóg błogosławił jego synowi Izaakowi (God would bless his son Isaac). Izaak zamieszkał (Isaac settled) w pobliżu studni Lachaj-Roj (in the vicinity of the Lahai-Roi well).

Declension of śmierć (f.)

sing. pl.
nom. śmierć śmierci
gen. śmierci śmierci
dat. śmierci śmierciom
acc. śmierć śmierci
instr. śmiercią śmierciami
loc. śmierci śmierciach
voc. śmierci śmierci

Wersety 12-18

  • zarazem, also
  • naczelnik (m.), chief
  • sprzeciw (m.), opposition
  • spokrewniony, related

Review: oto (these are), potomek (m., descendant), syn (m., son), urodzić (pf., to bear), Egipcjanka (f., Egyptian woman), niewolnica (f., bondsmaid), imię (n., name), pochodzić (impf., to proceed), pierworodny (firstborn), nazwa (f., name), miejscowość (f., site), przebywać (impf., to sojourn), lub (or), osiedlić się (pf., to settle oneself), dwanaście (twelve), szczep (m., tribe), sto trzydzieści siedem (one hundred and thirty-seven), rok (m., year), dojść (pf., to reach), kres (m., end), życie (n., life), umrzeć (pf., to die), połączyć się (pf., to be united), przodek (m., forebear), mieszkać (impf., to dwell), aż do (as far as), leżeć (impf., to lie), naprzeciw (opposite), Egipt (m., Egypt), droga (f., way), tam (there), mimo (despite), strona (f., side).

Verse 12: Oto potomkowie Izmaela, syna Abrahama (these are the descendants of Ishmael son of Abraham), którego Abrahamowi urodziła Egipcjanka Hagar, niewolnica Sary (whom to Abraham did bear Hagar the Egyptian bondsmaid of Sarah).

Verses 13-15: Oto imiona synów Izmaela (these are the names of the sons of Ishmael), imiona pochodzących od nich potomków (the names of the descendants proceeding from them): Nebajot, pierworodny syn Izmaela (Nebaioth firstborn son of Ishmael), Kedar, Adbeel, Mibsam (Kedar, Adbeel, Mibsam), Miszma, Duma, Massa (Mishma, Dumah, Massa). Chadad, Tema, Jetur, Nafisz (Hadad, Tema, Jetur, Naphish) i Kedma (and Kedmah).

Verse 16: Oto synowie Izmaela (these are the sons of Ishmael) i takie są zarazem nazwy miejscowości (and such are also the names of the sites), w których oni przebywali lub się osiedlili (wherein they would sojourn or had settled themselves)dwunastu naczelników ich szczepów (twelve chiefs of their twelve tribes).

Verse 17: A Izmael, mając sto trzydzieści siedem lat (and Ishmael, in being [in having] one hundred and thirty-seven years {of age}), doszedł do kresu swego życia (reached the end of his life); umarł i połączył się ze swoimi przodkami (he died and was united with his forebears).

Verse 18: [Jego zaś potomkowie] (as for his descendants) mieszkali od Chawila aż do Szur (they would dwell from Havilah as far as Shur), leżącego naprzeciw Egiptu (lying before Egypt), na drodze do Aszszuru (on the way to Asshur). Osiedlili się tam (they had settled themselves there), mimo sprzeciwu (despite the opposition) ze strony spokrewnionych z nimi szczepów (from the side of the tribes related to [with] them).

Wersety 19-23

  • narodziny (pl.), birth
  • bywać (impf.), to be {habitually}
  • przytrafiać się (impf.), to befall
  • odrębny, distinct
  • wnętrzności (pl.), entrails
  • silniejszy, stronger
  • starszy, elder
  • młodszy, younger

Review: oto (this is), dzieje (pl., history), potomek (m., descendant), syn (m., son), ojciec (m., father), czterdzieści (forty), rok (m., year), wziąć (pf., to take), żona (f., wife), córka (f., daughter), Aramejczyk (m., Aramean), siostra (f., sister), modlić się (impf., to pray), gdyż (for), niepłodny (barren), wysłuchać (pf., to hear out), stać się (pf., to become), brzemienny (heavy), walczyć (impf., to strive), dziecko (n., child), łono (n., womb), pomyśleć (pf., to think), jeśli… to (if… then), czemu (why), pójść (pf., to go), więc (therefore), zapytać (pf., to ask), powiedzieć (pf., to say), dwa (two), naród (m., nation), lud (m., people), wyjść (pf., to come forth), drugi (other), sługa (m., servant).

Verse 19: Oto dzieje (this is the history) potomków Izaaka, syna Abrahama (of the descendants of Isaac son of Abraham). Abraham był ojcem Izaaka: Abraham was the father of Isaac.

Verse 20: Izaak miał czterdzieści lat (Isaac was forty years old [had forty years]), gdy wziął sobie za żonę (when he took unto himself for wife) Rebekę, córkę Betuela, Aramejczyka z Paddan-Aram (Rebekah daughter of Bethuel the Aramean from Paddan-Aram), siostrę Labana Aramejczyka (sister of Laban the Aramean).

Verse 21: Izaak modlił się do Pana za swą żonę (Isaac would pray to the Lord for his wife), gdyż była ona niepłodna (for she was barren). Pan wysłuchał go (the Lord heard him out), i Rebeka, żona Izaaka, stała się brzemienna (and Isaac’s wife Rebekah became heavy {with child}).

Verses 22-23: A gdy walczyły z sobą dzieci (but when the children would strive with one another) w jej łonie (in her womb), pomyślała (she thought): jeśli tak bywa (if it be so), to czemu mnie się to przytrafia? (then why befalls me this?). Poszła więc zapytać o to Pana (she therefore went to ask of this unto the Lord), a Pan jej powiedział (and the Lord said to her): dwa narody są w twym łonie (two nations are in your womb), dwa odrębne ludy wyjdą z twych wnętrzności (two distinct peoples shall come forth from your entrails); jeden będzie silniejszy od drugiego (the one shall be stronger than the other), starszy będzie sługą młodszego (the elder shall be servant of the younger).

silnysilniejszynajsilniejszy
strongstrongerstrongest

starystarszynajstarszy
oldeldereldest

młodymłodszynajmłodszy
youngyoungeryoungest

Wersety 24-28

  • poród (m.), delivery
  • okazać się (pf.), to prove to be
  • bliźnię (n.), twin
  • pokryć (pf.), to cover
  • owłosienie (n.), hairs
  • urosnąć (pf.), to grow
  • zręczny, skilled
  • spokojny, tranquil
  • przyrządzać (impf.), to prepare
  • ulubiony, favourite
  • potrawa (f.), concoction
  • upolować (pf.), to chase
  • zwierzyna (f.), game
  • natomiast, as for
  • kochać (impf.), to cherish

Review: kiedy (when), nadejść (pf., to draw nigh), czas (m., time), łono (n., womb), wyjść (pf., to come forth), pierwszy (first), syn (m., son), czerwony (red), jakby (as though), płaszcz (m., mantle), nazwać (pf., to name), więc (therefore), zaraz (forthwith), potem (then), ukazać się (pf., to appear), brat (m., brother), trzymać (impf., to hold), pięta (f., heel), dać (pf., to give), przeto (therefore), imię (n., name), rok (m., year), sześćdziesiąt (sixty), urodzić się (pf., to be born), chłopiec (m., lad), stać się (pf., to become), myśliwy (m., hunter), żyć (impf., to live), pole (n., field), człowiek (m., man), mieszkać (impf., to dwell), namiot (m., tent), miłować (impf., to love).

Verse 24: Kiedy nadszedł czas porodu (when the time of delivery drew nigh), okazało się (it proved to be), że w łonie jej były bliźnięta (that in her womb were twins).

Verse 25: I wyszedł pierwszy syn czerwony (and the first son came forth red), cały pokryty owłosieniem (all covered with hairs), jakby płaszczem (as though a mantle); *nazwano go więc Ezaw* (he was therefore named Esau). — *Or in the active voice: one therefore named him Esau.

Verse 26: Zaraz potem ukazał się brat jego (forthwith then appeared his brother), trzymający Ezawa za piętę (holding Esau by the heel); *dano mu przeto imię Jakub* (he was therefore given the name Jacob). Izaak miał lat sześćdziesiąt (Isaac was sixty years old [had sixty years]), gdy mu się oni urodzili (when they were born to him). — *Or in the active voice: one therefore gave to him the name Jacob.

Verse 27: A gdy chłopcy urośli (and when the lads had grown), Ezaw stał się zręcznym myśliwym (Esau became a skilled hunter), żyjącym w polu (living in the field). Jakub zaś (as for Jacob) był człowiekiem spokojnym (he was a tranquil man), mieszkającym w namiocie (dwelling in the tent).

Verse 28: Izaak miłował Ezawa (Isaac would love Esau), bo ten przyrządzał mu ulubione potrawy (for this one would prepare for him {his} favourite concoctions) z upolowanej zwierzyny (from chased game); Rebeka natomiast (as for Rebekah) kochała Jakuba (she would cherish Jacob).

Wersety 29-34

  • gotować (impf.), to boil
  • jakiś, some
  • znużony, weary
  • odstąpić (pf.), to give up
  • najprzód, first of all
  • przywilej (m.), privilege
  • pierworodztwo (n.), primogeniture
  • niemal, well-nigh
  • soczewica (f.), lentil
  • zlekceważyć (pf.), to disdain

Review: pewien (a certain), raz (m., one time), potrawa (f., concoction), nadejść (pf., to draw nigh), pole (n., field), bardzo (very), rzec (pf., to say), dać (pf., to give), choć (if only), trochę (a bit of), czerwony (red), bowiem (for), dlatego (therefore), nazwać (pf., to name), odpowiedzieć (pf., to respond), skoro (since), umierać (impf., to die), głód (m., hunger), zaraz (forthwith), przysięgnąć (pf., to swear), tak (so), wtedy (then), podać (pf., to serve), chleb (m., bread), najeść się (pf., to eat one’s fill), napić się (pf., to have a drink), wstać (pf., to arise), oddalić się (pf., to withdraw oneself).

Verses 29-30: Gdy pewnego razu Jakub gotował jakąś potrawę (when a certain time Jacob was boiling some concoction), nadszedł z pola Ezaw bardzo znużony (Esau drew nigh from the field very weary) i rzekł do Jakuba (and said to Jacob): daj mi choć trochę tej czerwonej potrawy (give to me if only a bit of this red concoction), jestem bowiem znużony (for I am weary). *Dlatego nazwano go Edom*: therefore he was named Edom. — *Or in the active voice: therefore one named him Edom.

Verse 31: Jakub odpowiedział (Jacob responded): odstąp mi najprzód (give up to me first of all) twój przywilej pierworodztwa (your privilege of primogeniture).

Verse 32: Rzekł Ezaw (Esau said): skoro niemal umieram [z głodu] (since I am well-nigh dying of hunger), cóż mi po pierworodztwie? (what ever is the primogeniture to me?).

Verse 33: Na to Jakub (to this Jacob {said}): zaraz mi przysięgnij (swear to me forthwith). Ezaw mu przysiągł (Esau swore to him) i tak odstąpił swe pierworodztwo Jakubowi (and so did he give up his primogeniture to Jacob).

Verse 34: Wtedy Jakub podał Ezawowi (then Jacob served to Esau) chleb i gotowaną soczewicę (bread and boiled lentils). Ezaw najadł się i napił (Esau ate his fill and had a drink), a potem wstał i oddalił się (and then arose and withdrew himself). Tak to Ezaw zlekceważył (so it was that Esau disdained) przywilej pierworodztwa (the privilege of primogeniture).