Polish language series: Rdz 22, ofiara Izaaka

In the twenty-second chapter of the book of Genesis, Abraham is called upon by God to sacrifice his son Isaac. The feminine noun ofiara is the Polish for offering, sacrifice.

If you are arriving on this site for the first time, begin your study of the Polish language here.

Read Rdz 22

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Rdz 22. An archived version of the text can be found here.

Wersety 1-3

  • wystawić (pf.), to put out
  • próba (f.), test, trial
  • jedyny, only
  • miłować (impf.), to love, to cherish
  • pagórek (m.), hillock
  • wskazać (pf.), to indicate, to point out
  • osiodłać (pf.), to saddle
  • osioł (m.), ass, donkey
  • narąbać (pf.), to chop, to split
  • spalenie (n.), burning
  • ruszyć (pf.), to set off

Review: wydarzenie (n., occurrence, event, incident), rzec (pf., to say), odpowiedzieć (pf., to respond), powiedzieć (pf., to say), wziąć (pf., to take), syn (m., son), iść (impf., to go), kraj (m., land, country), tam (there), złożyć (pf., to offer up), ofiara (f., offering, sacrifice), nazajutrz rano (the following morning), zabrać (pf., to take along), człowiek (m., man; pl., ludzie), drzewo (n., wood), droga (f., way, road), miejscowość (f., place, spot).

Verses 1-2: A po tych wydarzeniach (and after these events) Bóg wystawił Abrahama na próbę (God put Abraham to the test). A po tych wydarzeniach indicates the passage of a certain amount of time following the birth of Isaac and the expulsion of Ishmael. Rzekł do niego (he said to him): Abrahamie (Abraham); Abrahamie is in vocative position. A gdy on odpowiedział (and when he responded): oto jestem (here I am)powiedział (he said): weź twego syna jedynego, którego miłujesz, Izaaka (take your only son, Isaac, whom you love), idź do kraju Moria (go to the land of Moriah) i tam (and there) złóż go w ofierze (offer him up in sacrifice) na jednym z pagórków (on one of the hillocks), jakie ci wskażę (that I shall point out to you).

Verse 3: Nazajutrz rano (the next morning) Abraham osiodłał swego osła (Abraham saddled his ass), zabrał z sobą dwóch swych ludzi i syna Izaaka (took with him two of his men and his son Isaac), narąbał drzewa do spalenia ofiary (split [pieces of] wood for the burnt offering [for the burning of the offering]) i ruszył w drogę (and set out on his way) do miejscowości (to the place), o której mu Bóg powiedział (about which God had spoken to him).

Wersety 4-6

  • z daleka, from afar
  • drwa (pl.), firewood
  • włożyć (pf.), to put, to place
  • nóż (m.), knife

Review: trzeci (third), dzień (m., day), spojrzeć (pf., to look), dostrzec (pf., to perceive, to detect), miejscowość (f., place, spot), wtedy (then), sługa (m., servant), zostać (pf., to remain, to stay), tu (here), osioł (m., ass, donkey), chłopiec (m., boy, lad), tam (there), pójść (pf., to go), oddać pokłon (pf., to bow down), potem (then), wrócić (pf., to return), zabrać (pf., to take along), drzewo (n., wood), spalenie (n., burning), ofiara (f., offering, sacrifice), syn (m., son), ręka (f., hand), ogień (m., fire), po czym (then, thereupon), obaj (both of them, the two of them), oddalić się (pf., to withdraw, to walk off).

Verse 4: Na trzeci dzień (on the third day) Abraham, spojrzawszy (Abraham, having looked up), dostrzegł z daleka ową miejscowość (saw that place from afar; made out that place from afar). Review: Polish ordinal numbers.

Verse 5: I wtedy rzekł do swych sług (he then said to his servants): zostańcie tu z osłem (stay here with the ass), ja zaś i chłopiec pójdziemy tam (I and the boy, for our part, shall go up there), aby oddać pokłon Bogu (so as to bow down to God), a potem wrócimy do was (and then we shall return to you). Zostańcie is the second-person plural imperative of the perfect zostać.

Verse 6: Abraham, zabrawszy drwa do spalenia ofiary (Abraham, having taken along the [pieces of] wood for the burnt offering [for the burning of the offering]), włożył je na syna swego Izaaka (placed them upon his son Isaac), wziął do ręki (took into his hand) ogień i nóż (the fire and knife), po czym obaj się oddalili (and then [after which] the two of them walked off).

Wersety 7-10

  • całopalenie (n.), burnt offering
  • obydwaj, both
  • związać (pf.), to tie, to bind
  • sięgnąć (pf.), to reach

Review: odezwać się (pf., to say, to address), ojciec (m., father), syn (m., son), zapytać (pf., to ask), ogień (m., fire), drzewo (n., wood), jagnię (n., lamb), odpowiedzieć (pf., to respond), upatrzyć (pf., to choose, to see to), iść (impf., to go, to walk), dalej (onwards), przyjść (pf., to arrive, to come), miejsce (n., place, spot), wskazać (pf., to indicate, to point out), zbudować (pf., to construct, to build), ołtarz (m., altar), ułożyć (pf., to place, to put), położyć (pf., to place, to set down, to lay), ręka (f., hand), nóż (m., knife), zabić (pf., to kill).

Verse 7: Vocative forms: ojcze mój ([O] my father); mój synu ([O] my son). Izaak odezwał się do swego ojca Abrahama (Isaac said to his father Abraham): ojcze mój (my father). A gdy ten rzekł: oto jestem, mój synu (and when he [this one] said: here I am, my son) zapytał (he asked): oto ogień i drwa (here is the fire and [pieces of] wood), a gdzież jest jagnię na całopalenie? (but where ever is the lamb for the burnt offering?). Gdzież (where ever, where on earth) is an emphatic form of gdzie (where).

Verse 8: Abraham responds: Bóg upatrzy sobie jagnię na całopalenie, synu mój (God will see to the lamb for himself, my son). I szli obydwaj dalej: and the two walked on (were walking on).

Verse 9: A gdy przyszli na to miejsce, które Bóg wskazał (and when they came to the place which God had pointed out) Abraham zbudował tam ołtarz (Abraham built an altar there), ułożył na nim drwa (placed the [pieces of] wood upon it) i związawszy syna swego Izaaka (and having bound his son Isaac) położył go na tych drwach na ołtarzu (laid him upon the [pieces of] wood on the altar).

Verse 10: Potem Abraham sięgnął ręką po nóż (Abraham then reached out with his hand for the knife), aby zabić swego syna (in order to kill his son).

Wersety 11-12

  • podnosić (pf.), to raise
  • złe (n.), ill, harm
  • odmówić (pf.), to refuse, to deny

Review: ale (but), wtedy (then), anioł (m., angel), pański (lordly, lord’s), zawołać (pf., to call out, to summon), niebo (n., heaven, sky), rzec (pf., to say), powiedzieć (pf., to say), ręka (f., hand), chłopiec (m., boy, lad), czynić (impf., to do, to make), poznać (pf., to recognise, to know), bać się (impf., to be afraid, to fear), nawet (even), jedyny (only), syn (m., son).

Verse 11: Ale wtedy Anioł Pański zawołał na niego z nieba (but then the angel of the Lord [Lordly Angel] called out to him from the heaven) i rzekł: Abrahamie, Abrahamie (and said: Abraham, Abraham). A on rzekł: oto jestem: and he said: here I am.

Verse 12: [Anioł] powiedział mu: (the angel said to him): nie podnoś ręki na chłopca (do not raise your hand against the boy) i nie czyń mu nic złego (and do him no harm). The angel continues: teraz poznałem (now I know [have known]), że boisz się Boga (that you fear God), bo nie odmówiłeś Mi nawet twego jedynego syna (for not even your only son have you denied me).

Wersety 13-14

  • poza siebie, behind himself
  • uwikłać (pf.) to entangle
  • róg (m.), horn
  • zarośla (pl.), thicket
  • całopalny, burnt offering
  • mówić się (impf.), to be said
  • dzisiaj, today
  • ukazywać się (impf.), to appear

Review: obejrzeć się (pf., to look round), spostrzec (pf., to notice, to see), baran (m., ram), pójść (pf., to go), więc (so, therefore), wziąć (pf., to take), złożyć (pf., to offer up), ofiara (f., offering, sacrifice), zamiast (instead of, in place of), syn (m., son), dać (pf., to give), miejsce (n., place), nazwa (f., name), widzieć (impf., to see), stąd (from here, whence), mówić się (impf., to be said), wzgórze (n., hill).

Verse 13: Abraham, obejrzawszy się poza siebie (Abraham, having looked round behind himself), spostrzegł barana (noticed a ram) uwikłanego rogami (entangled by its horns) w zaroślach (in the thickets). Uwikłany (entangled, caught) is formed from the perfective uwikłać, which takes its accusative form in spostrzegł barana uwikłanego. In verse 7, you encountered the neuter całopalenie, meaning burnt offering; in the current verse, you now find burnt offering expressed as ofiara całopalna, where całopalna is the feminine form of the adjective całopalny: poszedł więc (so he went), wziął barana (took the ram) i złożył w ofierze całopalnej (and offered it up as a burnt offering) zamiast swego syna (in place of his son).

Verse 14: I dał Abraham miejscu temu nazwę (and Abraham named the place [gave to the place the name]) “Pan widzi” (the Lord sees). Stąd to mówi się dzisiaj (whence it is said today): na wzgórzu Pan się ukazuje (on the hill the Lord appears).

Wersety 15-17

  • wyrocznia (f.) oracle
  • oszczędzić (pf.), to spare
  • piasek (m.), sand
  • warownia (f.), stronghold, fortress

Review: po czym (thereupon), anioł (m., angel), pański (lordly, lord’s), przemówić (pf., to address, to speak), głośno (loudly, in a loud voice), niebo (n., heaven, sky), raz (m., time), drugi (second), przysięgać (impf., to swear, to take an oath), ponieważ (because, given that), uczynić (pf., to do, to make), syn (m., son), jedyny (only), błogosławić (impf., to bless), dać (pf., to give), potomstwo (n., offspring), liczny (numerous), gwiazda (f., star), ziarnko (n., grain), wybrzeże (n., shore, coast), morze (n., sea), potomek (m., descendant), zdobyć (pf., to acquire, to capture), nieprzyjaciel (m., enemy, foe).

Verse 15: Po czym Anioł Pański (thereupon the angel of the Lord [Lordly Angel]) przemówił głośno (spoke loudly) z nieba (from the heaven) do Abrahama (to Abraham) po raz drugi (for the second time).

Verses 16-17: Przysięgam na siebie (I swear by [on] myself), wyrocznia Pana (oracle of the Lord), że ponieważ uczyniłeś to (that because you have done this), a nie oszczędziłeś syna twego jedynego (and have not spared your only son), będę ci błogosławił (I shall bless you [shall be blessing you]) i dam ci potomstwo tak liczne jak (and shall give you offspring as numerous as) gwiazdy na niebie (the stars in the heaven) i jak ziarnka piasku (and as the grains of sand) na wybrzeżu morza (on the seashore); potomkowie twoi zdobędą warownie swych nieprzyjaciół (your descendants shall capture the strongholds of their foes). Ziarnko piasku: grain of sand. Wybrzeże morza: seashore, seacoast; literally, shore of the sea; coast of the sea.

Wersety 18-19

  • życzyć (impf.), to wish
  • szczęście (n.), fortune, prosperity
  • udział (m.), lot
  • razem z, along with

Review: lud (m., people), ziemia (f., earth), potomstwo (n., offspring), dlatego że (because, given that), usłuchać (pf., to heed, to listen), rozkaz (m., command, order), wrócić (pf., to return), sługa (m., servant), wyruszyć (pf., to leave, to set out), droga (f., way, road), pójść (pf., to go), mieszkać (impf., to dwell), nadal (as before).

Verse 18: Wszystkie ludy ziemi będą sobie życzyć szczęścia [takiego, jakie jest udziałem] twego potomstwa (all the peoples of the earth shall wish [shall be wishing] for prosperity as it falls to the lot of your offspring) dlatego że usłuchałeś mego rozkazu (given that you heeded my command).

Verse 19: Abraham wrócił do swych sług (Abraham returned to his servants) i wyruszywszy razem z nimi w drogę (and having headed on his way along with them), poszedł do Beer-Szeby (went to Beersheba). I mieszkał Abraham nadal w Beer-Szebie: and Abraham dwelt (was dwelling) as before in Beersheba.

Wersety 20-24

  • donieść (pf.), to inform
  • drugorzędny, secondary

Review: wydarzenie (n., occurrence, event, incident), również (also), urodzić (pf., to bear), syn (m., son), brat (m., brother), pierworodny (firstborn), praojciec (m., forefather), osiem (eight), żona (f., wife), imię (n., name).

Verses 20-22: Po tych wydarzeniach (after these events) doniesiono Abrahamowi (Abraham was informed [one informed (unto) Abraham]): Milka również urodziła synów twemu bratu, Nachorowi (Milcah too has borne sons to your brother Nahor): Usa, syna pierworodnego (Uz, the firstborn son), Buza, jego brata (Buz, his brother), Kemuela, praojca Aramejczyków (Kemuel, forefather of the Arameans), Keseda, Chazo, Pildasza, Jidlafa oraz Betuela (Chesed, Hazo, Pildash, Jidlaph and Bethuel). Aramejczyk (m.): Aramean. All names in nominative position: Abraham, Milka, Nachor, Us, Buz, Kemuel, Kesed, Chazo, Pildasz, Jidlaf, Betuel.

Verse 23: Betuel zaś był ojcem Rebeki: as for Bethuel, he was the father of Rebekah. Ośmiu: accusative and masculine personal form of osiem (eight). Ośmiu synów urodziła Milka (Milcah bore eight sons) Nachorowi, bratu Abrahama (to Nahor, Abraham’s brother).

Verse 24: Również drugorzędna żona Nachora, imieniem Reuma, urodziła (Nahor’s concubine [secondary wife] too, named Reumah [by the name Reumah] bore) Tebacha, Gachama, Tachasza i Maakę (Tebah, Gaham, Tahash and Maacah). All names in nominative position: Nachor, Reuma, Tebach, Gacham, Tachasz, Maaka.