Polish language series: Rdz 22, ofiara Izaaka

In the twenty-second chapter of the book of Genesis, Abraham is called upon by God to sacrifice his son Isaac. The feminine noun ofiara is the Polish for offering.

If you are arriving on this site for the first time, begin your study of the Polish language here.

Read Rdz 22

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Rdz 22. An archived version of the text is found here.

Wersety 1-3

  • wystawić (pf.), to put forth
  • próba (f.), proof
  • jedyny, only
  • miłować (impf.), to love
  • pagórek (m.), hillock
  • wskazać (pf.), to indicate
  • osiodłać (pf.), to saddle
  • osioł (m.), ass
  • narąbać (pf.), to chop
  • spalenie (n.), burning
  • ruszyć (pf.), to set forth

Review: wydarzenie (n., occurrence), rzec (pf., to say), odpowiedzieć (pf., to respond), powiedzieć (pf., to say), wziąć (pf., to take), syn (m., son), iść (impf., to go), kraj (m., country), tam (there), złożyć (pf., to submit), ofiara (f., offering), nazajutrz (next day), rano (in the morning), zabrać (pf., to take along), człowiek (m., man), drzewo (n., wood), droga (f., way), miejscowość (f., site).

Verses 1-2: A po tych wydarzeniach (and after these occurrences) Bóg wystawił Abrahama na próbę (God put forth Abraham to the proof). Rzekł do niego (he said to him): Abrahamie* (Abraham). A gdy on odpowiedział (and when he responded): oto jestem (here I am), powiedział (he said): weź twego syna jedynego (take your only son), którego miłujesz, Izaaka (whom you love — Isaac), idź do kraju Moria (go to the country {of} Moriah) i tam złóż go w ofierze (and there submit him to me in an offering) na jednym z pagórków (on one of the hillocks), jakie ci wskażę (which I will indicate to you). — *vocative

Declension of próba (f.)

sing. pl.
nom. próba próby
gen. próby prób
dat. próbie próbom
acc. próbę próby
instr. próbą próbami
loc. próbie próbach
voc. próbo próby

Verse 3: Nazajutrz rano (next morning) Abraham osiodłał swego osła (Abraham saddled his ass), zabrał z sobą dwóch swych ludzi i syna Izaaka (took along with himself two of his men and his son Isaac), narąbał drzewa do spalenia ofiary (chopped wood for the burning of the offering) i ruszył w drogę do miejscowości (and set forth on [into] the way to the site), o której mu Bóg powiedział (whereof God had spoken to him).

Wersety 4-6

  • z daleka, from afar
  • drwa (pl.), firewood
  • włożyć (pf.), to put in
  • nóż (m.), knife

Review: trzeci (third), dzień (m., day), spojrzeć (pf., to look {up}), dostrzec (pf., to spot), ów (that), miejscowość (f., site), wtedy (then), rzec (pf., to say), sługa (m., servant), zostać (pf., to remain), tu (here), osioł (m., ass), chłopiec (m., lad), pójść (pf., to go), tam (thither), oddać (pf., to render), pokłon (m., obeisance), potem (then), wrócić (pf., to return), zabrać (pf., to take along), spalenie (n., burning), ofiara (f., offering), syn (m., son), wziąć (pf., to take), ręka (f., hand), ogień (m., fire), po czym (whereupon), oba (both), oddalić się (pf., to withdraw oneself).

Verse 4: Na trzeci dzień (on the third day) Abraham (Abraham), spojrzawszy (having looked up), dostrzegł z daleka ową miejscowość (spotted from afar that site). — Review: Polish ordinal numbers.

Verse 5: I wtedy rzekł do swych sług (and then he said to his servants): zostańcie tu z osłem (remain here with the ass), ja zaś i chłopiec pójdziemy tam (whereas I and the lad will go thither), aby oddać pokłon Bogu (to render obeisance to God), a potem wrócimy do was (and then we will return to you).

Verse 6: Abraham (Abraham), zabrawszy drwa do spalenia ofiary (having taken along firewood for the burning of the offering), włożył je* na syna swego Izaaka (put it upon his son Isaac), wziął do ręki ogień i nóż (took into hand fire and knife), po czym obaj się oddalili (whereupon both withdrew themselves). — *Je: literally them, for drwa is plural.

Wersety 7-10

  • całopalenie (n.), holocaust
  • obydwa, both
  • związać (pf.), to bind
  • sięgnąć (pf.), to reach

Review: odezwać się (pf., to make oneself heard), ojciec (m., father), rzec (pf., to say), syn (m., son), zapytać (pf., to ask), ogień (m., fire), drwa (pl., firewood), jagnię (n., lamb), odpowiedzieć (pf., to respond), upatrzyć (pf., to single out), iść (impf., to go), dalej (on), przyjść (pf., to come), miejsce (n., place), wskazać (pf., to indicate), zbudować (pf., to build), tam (there), ołtarz (m., altar), ułożyć (pf., to put down), położyć (pf., to lay), potem (then), ręka (f., hand), nóż (m., knife), zabić (pf., to kill).

Verse 7: Izaak odezwał się (Isaac made himself heard) do swego ojca Abrahama (unto his father Abraham): *ojcze mój* (my father). A gdy ten rzekł (and when this one said): oto jestem, *mój synu* (here I am, my son), zapytał (he asked): oto ogień i drwa (here is the fire and firewood), a gdzież jest jagnię na całopalenie? (but where ever is the lamb for the holocaust?). — *vocative

Verse 8: Abraham odpowiedział (Abraham responded): Bóg upatrzy sobie (God will single out for himself) jagnię na całopalenie, synu mój (the lamb for the holocaust, my son). I szli obydwaj dalej: and they both went on.

Verse 9: A gdy przyszli na to miejsce (and when they came to this place), które Bóg wskazał (which God had indicated), Abraham zbudował tam ołtarz (Abraham built there an altar), ułożył na nim drwa (put down thereon the firewood) i związawszy syna swego Izaaka (and having bound his son Isaac) położył go na tych drwach na ołtarzu (laid him upon this firewood on the altar).

Verse 10: Potem Abraham sięgnął ręką po nóż (then Abraham reached with his hand for the knife), aby zabić swego syna (to kill his son).

Declension of nóż (m.)

sing. pl.
nom. nóż noże
gen. noża noży
dat. nożowi nożom
acc. nóż noże
instr. nożem nożami
loc. nożu nożach
voc. nożu noże

Wersety 11-12

  • podnosić (impf.), to lift
  • złe (n.), ill
  • odmówić (pf.), to withhold

Review: ale (but), wtedy (then), anioł (m., angel), pański (lordly), zawołać (pf., to call), niebo (n., heaven), rzec (pf., to say), powiedzieć (pf., to say), ręka (f., hand), chłopiec (m., lad), czynić (impf., to do), nic (not any), teraz (now), poznać (pf., to recognise), bać się (impf., to fear), nawet (even), jedyny (only), syn (m., son).

Verse 11: Ale wtedy Anioł Pański zawołał na niego z nieba (but then the lordly angel called to him from the heaven) i rzekł (and said): Abrahamie, Abrahamie (Abraham, Abraham). A on rzekł (and he said): oto jestem (here I am).

Verse 12: [Anioł] powiedział mu (the angel said to him): nie podnoś ręki na chłopca (lift not hand against the lad) i nie czyń mu nic złego (and do him not any ill). Teraz poznałem (now I have recognised), że boisz się Boga (that you fear God), bo nie odmówiłeś Mi nawet twego jedynego syna (for you have not withheld from me even your only son).

Wersety 13-14

  • uwikłać (pf.) to entangle
  • róg (m.), horn
  • zarośla (pl.), thicket
  • mówić się (impf.), to be said
  • dzisiaj, today
  • ukazywać się (impf.), to appear

Review: obejrzeć się (pf., to look round oneself), poza (beyond), spostrzec (pf., to notice), baran (m., ram), pójść (pf., to go), więc (therefore), wziąć (pf., to take), złożyć (pf., to submit), ofiara (f., offering), całopalny (holocaust-), zamiast (in place of), syn (m., son), dać (pf., to give), miejsce (n., place), nazwa (f., name), widzieć (impf., to behold), stąd (hence), mówić się (impf., to be spoken), dzisiaj (today), wzgórze (n., hill).

Verse 13: Abraham (Abraham), obejrzawszy się poza siebie (having looked round beyond himself), spostrzegł barana uwikłanego rogami w zaroślach (noticed a ram entangled by the horns in the thickets). Poszedł więc (he therefore went), wziął barana (took the ram) i złożył w ofierze całopalnej (and submitted {it} in a holocaust offering) zamiast swego syna (in place of his son).

Verse 14: I dał Abraham miejscu temu (and Abraham gave to this place) nazwę “Pan widzi” (the name ‘God beholds’). Stąd to mówi się dzisiaj (hence it is that today it is spoken): «na wzgórzu Pan się ukazuje» (on the hill the Lord appears).

Declension of wzgórze (n.)

sing. pl.
nom. wzgórze wzgórza
gen. wzgórza wzgórz
dat. wzgórzu wzgórzom
acc. wzgórze wzgórza
instr. wzgórzem wzgórzami
loc. wzgórzu wzgórzach
voc. wzgórze wzgórza

Wersety 15-17

Po czym Anioł Pański (thereupon the lordly angel) przemówił głośno z nieba do Abrahama (addressed Abraham loudly from the heaven) po raz drugi (for the second time): przysięgam na siebie, wyrocznia Pana (I swear on myself, oracle of the Lord), że ponieważ uczyniłeś to (that for you have done this), a nie oszczędziłeś syna twego jedynego (and have not spared your only son), będę ci błogosławił (I will be blessing you) i dam ci potomstwo tak liczne (and will give to you offspring so numerous) jak gwiazdy na niebie (as the stars in the heaven) i jak ziarnka piasku na wybrzeżu morza (and as the grains of sand on the coast of the sea); potomkowie twoi zdobędą (your descendants shall attain) warownie swych nieprzyjaciół (the strongholds of their enemies).

  • wyrocznia (f.) oracle
  • oszczędzić (pf.), to spare
  • piasek (m.), sand
  • warownia (f.), stronghold

Review: po czym (thereupon), anioł (m., angel), pański (lordly), przemówić (pf., to address), głośno (loudly), niebo (n., heaven), raz (m., one time), drugi (second), przysięgać (impf., to swear), ponieważ (for), uczynić (pf., to do), syn (m., son), jedyny (only), błogosławić (impf., to bless), dać (pf., to give), potomstwo (n., offspring), liczny (numerous), gwiazda (f., star), ziarnko (n., grain), wybrzeże (n., coast), morze (n., sea), potomek (m., descendant), zdobyć (pf., to attain), nieprzyjaciel (m., enemy).

Declension of nieprzyjaciel (m.)

sing. pl.
nom. nieprzyjaciel nieprzyjaciele
gen. nieprzyjaciela nieprzyjaciół
dat. nieprzyjacielowi nieprzyjaciołom
acc. nieprzyjaciela nieprzyjaciół
instr. nieprzyjacielem nieprzyjaciółmi
loc. nieprzyjacielu nieprzyjaciołach
voc. nieprzyjacielu nieprzyjaciele

Wersety 18-19

  • życzyć (impf.), to wish
  • szczęście (n.), fortune
  • udział (m.), lot
  • razem z (+ instr.), together with

Review: wszystek (all), lud (m., people), ziemia (f., earth), potomstwo (n., offspring), dlatego że (given that), usłuchać (pf., to hearken), rozkaz (m., order), wrócić (pf., to return), sługa (m., servant), wyruszyć (pf., to set forth), droga (f., way), pójść (pf., to go), mieszkać (impf., to dwell), nadal (as heretofore).

Verse 18: Wszystkie ludy ziemi (all the peoples of the earth) będą sobie życzyć szczęścia [takiego, jakie jest udziałem] twego potomstwa (shall be wishing unto themselves for such fortune as is the lot of your offspring), dlatego że usłuchałeś mego rozkazu (given that you have hearkened unto my order).

Verse 19: Abraham wrócił do swych sług (Abraham returned to his servants) i wyruszywszy razem z nimi w drogę (and having set forth together with them on [into] the way), poszedł do Beer-Szeby (they went to Beer-Sheba). I mieszkał Abraham (and Abraham would dwell) nadal w Beer-Szebie (as heretofore in Beer-Sheba).

Wersety 20-24

  • Aramejczyk (m.), Aramean
  • drugorzędny, secondary

Review: wydarzenie (n., occurrence), donieść (pf., to report), również (also), urodzić (pf., to bear), syn (m., son), brat (m., brother), pierworodny (firstborn), praojciec (m., forefather), ojciec (m., father), osiem (eight), żona (f., wife), imię (n., name).

Verses 20-22: Po tych wydarzeniach (after these occurrences) doniesiono Abrahamowi (it was reported [one reported] to Abraham): Milka również urodziła synów (Milcah also has borne sons) twemu bratu, Nachorowi (to your brother Nahor): Usa, syna pierworodnego (Uz the firstborn son), Buza, jego brata (Buz his brother), Kemuela, praojca Aramejczyków (Kemuel forefather of the Arameans), Keseda, Chazo, Pildasza, Jidlafa oraz Betuela (Chesed, Hazo, Pildash, Jidlaph and Bethuel). — All names in nominative position: Abraham, Milka, Nachor, Us, Buz, Kemuel, Kesed, Chazo, Pildasz, Jidlaf, Betuel.

Verse 23: Betuel zaś (as for Bethuel) był ojcem Rebeki (he was the father of Rebekah). Ośmiu synów urodziła Milka (eight sons did Milcah bear) Nachorowi, bratu Abrahama (to Nahor brother of Abraham). — All names in nominative position: Betuel, Rebeka, Milka, Nachor, Abraham.

Verse 24: Również drugorzędna żona Nachora (also the secondary wife of Nahor), imieniem Reuma (by the name Reumah), urodziła Tebacha, Gachama, Tachasza i Maakę (bore Tebah, Gaham, Tahash and Maacah). — All names in nominative position: Nachor, Reuma, Tebach, Gacham, Tachasz, Maaka.