Polish language series: Rdz 12, Bóg powołuje Abrama

The twelfth chapter of the book of Genesis tells of the following: Bóg powołuje Abrama (God appoints Abram); Abram w Egipcie (Abram in Egypt). The imperfective powoływać means to appoint; the Polish for Egypt is the masculine noun Egipt.

If you are arriving on this site for the first time, begin your study of the Polish language here.

Read Rdz 12

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Rdz 12. An archived version of the text can be found here.

Wersety 1-3

  • rodzinny, family, domestic
  • dom (m.), house, home
  • ukazać (pf.), to show
  • rozsławić (pf.), to cover with glory
  • błogosławieństwo (n.), blessing
  • otrzymywać (impf.), to receive

Review: rzec (pf., to say), wyjść (pf., to go/come out), ziemia (f., land, earth), ojciec (m., father), kraj (m., land, country), uczynić (pf., to make, to do), bowiem (for, because), wielki (great, large, big), naród (m., nation), błogosławić (impf., to bless), imię (n., name), stać się (pf., to become), złorzeczyć (impf., to curse), lud (m., people), cały (entire).

Verse 1: Pan rzekł do Abrama: the Lord said to Abram. Ziemia rodzinna (literally, family land) is to be taken as homeland, native land. The Lord says: wyjdź z twojej ziemi rodzinnej (go forth from your native land) i z domu twego ojca (and from your father’s house) do kraju, który ci ukażę (to the land which I will show you).

Verse 2: The Lord continues: uczynię bowiem z ciebie (for I will make of you) wielki naród (a great nation), będę ci błogosławił (I will bless [will be blessing] you) i twoje imię rozsławię (and your name will I cover in glory): staniesz się błogosławieństwem (you shall become a blessing). Błogosławieństwem is the instrumental form of the neuter błogosławieństwo.

Verse 3: Będę błogosławił tym (I will bless [will be blessing] those), którzy ciebie błogosławić będą (who bless you [will be blessing] you), a tym, którzy tobie będą złorzeczyli (whereas those who curse [will be cursing] you), i ja będę złorzeczył (will I also curse [be cursing]). Przez ciebie będą otrzymywały błogosławieństwo ludy całej ziemi: through you the peoples of the entire earth shall receive (shall be receiving) a blessing.

Wersety 4-6

  • pójść (pf.), to go
  • bratanek (m.), fraternal nephew
  • dobytek (m.), livestock, substance
  • oba, both
  • posiadać (impf.), to own, to possess
  • służba (f.,), servants, domestic staff
  • nabyć (pf.), to acquire, to buy
  • przybyć (pf.), to arrive, to come
  • przejść (pf.), to traverse, to pass (through)
  • pewien, a, one, a certain
  • miejscowość (f.), place, site
  • koło (+ gen.), near, not far from
  • dąb (m.), oak
  • wówczas, then, at that time

Review: udać się (pf., to go, to proceed), droga (f., way, road), jak (as), rozkazać (pf., to command, to order), z (with), mieć (impf., to have), siedemdziesiąt pięć (seventy-five), rok (m., year; pl., lat), wyjść (pf., to go/come out), zabrać (pf., to take along), żona (f., wife), cały (all, entire), oraz (also), wyruszyć (pf., to leave, to set out), kraj (m., land, country), aż do (as far as), mieszkać (impf., to dwell), Kananejczyk (m., Canaanite).

Verse 4: Abram udał się w drogę (Abram went on his way), jak mu Pan rozkazał (as the Lord had commanded him [commanded unto him]), a z nim poszedł i Lot (and Lot also went with him). Note the use of the imperfective mieć in telling one’s age: Abram miał siedemdziesiąt pięć lat (Abram was seventy-five years old [was having seventy-five years]), gdy wyszedł (when he went forth) z Charanu (from Haran).

Verse 5: I zabrał Abram z sobą (and Abram took with him) swoją żonę Saraj (his wife Sarai), swego bratanka Lota (his brother’s son Lot [his fraternal nephew Lot]) i cały dobytek (and all the substance), jaki obaj posiadali (that both possessed [were possessing]), oraz służbę, którą nabyli w Charanie (as well as the servants whom they had acquired in Haran), i wyruszyli, aby się udać do Kanaanu (and they set out for Canaan [and they set out so as to go to Canaan]). Gdy zaś przybyli do Kanaanu: and when they came to Canaan. Obaj is in masculine personal form; it means both {of them}. Learn the following related vocabulary: bratanek (m., fraternal nephew); bratanica (f., fraternal niece); siostrzeniec (m., sororal nephew); siostrzenica (f., sororal niece).

Verse 6: Abram przeszedł przez ten kraj (Abram passed through this land) aż do pewnej miejscowości (as far as a certain site) koło Sychem (near Shechem), do dębu More (to the oak of Moreh). The masculine Kananejczyk refers to a Canaanite; its plural form is Kananejczycy. You read that the Canaanites then dwelt in the land: a w kraju tym (and in this land) mieszkali (were dwelling) wówczas (at that time) Kananejczycy (the Canaanites).

Wersety 7-8

  • oddawać (impf.), to grant, to yield
  • przenieść się (pf.), to move, to go over
  • wzgórze (n.), hill
  • rozbić (pf.), to pitch
  • zachód (m.), west

Review: ukazać się (pf., to appear), rzec (pf., to say), potomstwo (n., offspring), właśnie (precisely), ziemia (f., land), zbudować (pf., to build, to construct), ołtarz (m., altar), stamtąd (from there), wschód (m., east), namiot (m., tent), pomiędzy (between), również (also), wzywać (impf., to call upon), imię (n., name).

Verse 7: Pan, ukazawszy się Abramowi, rzekł: the Lord, having appeared to Abram, said. The Lord says: twojemu potomstwu (to your offspring) oddaję właśnie tę ziemię (I grant this very land). Abram zbudował tam ołtarz dla Pana, który mu się ukazał: Abram built an altar there to the Lord, who had appeared to him.

Verse 8: Stamtąd zaś przeniósł się na wzgórze (and from there he moved to a hill) na wschód od Betel (to the east of Bethel) i rozbił swój namiot (and pitched his tent) pomiędzy Betel od zachodu (between Bethel on the west) i Aj od wschodu (and Ai on the east). Tam również zbudował ołtarz dla Pana i wzywał imienia Jego: there too he built an altar to the Lord and called upon his name. Names of all four cardinal points: północ (f., north); południe (n., south); wschód (m., east); zachód (m., west). In the following, the cardinal points are in locative position: na północy (in the north); na południu (in the south); na wschodzie (in the east); na zachodzie (in the west). In the following, the cardinal points are now in the accusative: na północ (to the north); na południe (to the south); na wschód (to the east); na zachód (to the west). These can be followed by od, as in: na północ od (to the north of); na południe od (to the south of); na wschód od (to the east of); na zachód od (to the west of). The adjective północny means northern; południowy means southern. Learn also the following: północny wschód (north-east); północny zachód (north-west); południowy wschód (south-east); południowy zachód (south-west). These translate literally from the Polish as northern east, northern west, southern east, southern west.

Wersety 9-13

  • zwinąć (pf.), to fold up, to pack up
  • strona (f.), side, way
  • głód (m.), famine, hunger
  • powędrować (pf.), to journey
  • Egipt (m.), Egypt
  • pewien, certain, some
  • ciężki, grievous, bad
  • urodziwy, attractive, comely
  • kobieta (f.), woman
  • skoro, so soon as
  • Egipcjanin (m.), Egyptian
  • zostawić (pf.), to leave
  • wieść się (impf.), to fare
  • dzięki (+ dat.), thanks to
  • utrzymać (pf.), to remain, to persist

Review: namiot (m., tent), wędrować (impf., to journey), miejsce (n., place), nastać (pf., to come about), ów (that, the aforementioned), kraj (m., land, country), tam (there), czas (m., time), pozostać (pf., to remain, to stay), bowiem (for, because), zbliżać się (impf., to draw near), żona (f., wife), wiedzieć (impf., to know), powiedzieć (pf., to say), ujrzeć (pf., to see, to behold), zabić (pf., to kill), życie (n., life), mówić (impf., to say), więc (so, therefore), siostra (f., sister), dobrze (well, right), wzgląd (m., account, consideration).

Verse 9: Zwinąć namioty (literally, to pack up the tents; to fold up the tents) can be understood as referring to the breaking of camp; that is, of setting out. You read: zwinąwszy namioty (having packed up the tents), Abram wędrował (Abram journeyed) z miejsca na miejsce (from place to place) w stronę Negebu (towards the Negev). Negeb: Negev.

Verse 10: Kiedy zaś nastał głód w owym kraju (but when a famine came about in that land), Abram powędrował do Egiptu (Abram journeyed to Egypt), aby tam przez pewien czas pozostać (so as to stay there for some time); był bowiem ciężki głód w Kanaanie (for there was a grievous famine in Canaan).

Verses 11-13: A gdy się już zbliżał do Egiptu (and as he was yet drawing near to Egypt), rzekł do swojej żony, Saraj (he said to his wife Sarai). Abram says: wiem, że jesteś urodziwą kobietą (I know that you are a comely woman); skoro cię ujrzą Egipcjanie (so soon as the Egyptians see [will see] you), powiedzą (they will say): to jego żona (that is his wife); i zabiją mnie (and they will kill me), a ciebie zostawią przy życiu (and you they will spare [will leave with life]). An Egyptian man is an Egipcjanin, whereas an Egyptian woman is an Egipcjanka; the plural of these is Egipcjanie (Egyptians; Egyptian men) and Egipcjanki (Egyptian women). Przy is followed by the locative: przy życiu, to be taken as meaning alive, spared, let to live. Abram continues: mów więc, że jesteś moją siostrą (say therefore that you are my sister), aby mi się dobrze wiodło (that it may fare well for me) ze względu na ciebie (on account of you) i abym (and that I) dzięki tobie (thanks to you) utrzymał się przy życiu (may remain alive).

Wersety 14-16

  • przybyć (pf.), to come, to arrive
  • zauważyć (pf.), to notice, to observe
  • dostojnik (m.), dignitary
  • faraon (m.), pharaoh
  • chwalić (impf.), to praise
  • toteż, and so, therefore
  • dwór (m.), court
  • wynagrodzić (pf.), to reward, to recompense
  • sowicie, generously
  • owca (f.), sheep
  • wół (m.), ox
  • niewolnik (m.), slave; manslave
  • niewolnica (f.), slavewoman
  • oślica (f.), she-ass
  • wielbłąd (m.), camel

Review: piękny (beautiful, fine), kobieta (f., woman), ujrzeć (pf., to see, to behold), także (also, likewise), przed (before, in front of), zabrać (pf., to take along), otrzymać (pf., to receive), bowiem (for, because), oraz (as well as).

Verse 14: Gdy Abram przybył do Egiptu (when Abram arrived in Egypt), zauważyli Egipcjanie, że Saraj jest bardzo piękną kobietą (the Egyptians took note that Sarai was [is] a very beautiful woman).

Verse 15: Ujrzawszy ją dostojnicy faraona (the dignitaries of Pharaoh having seen her), chwalili ją także przed faraonem (they likewise praised her before Pharaoh). Toteż zabrano Saraj na dwór faraona: and so Sarai was taken along into Pharaoh’s court (and so one took Sarai along into the court of the pharaoh).

Verse 16: Abramowi zaś wynagrodzono za nią sowicie: as for Abram, he was rewarded generously because of her (whereas one rewarded Abram generously because of her). Abram acquires great substance: otrzymał bowiem (for he received) owce i woły (sheep and oxen), niewolników i niewolnice (male and female slaves) oraz oślice i wielbłądy (as well as she-asses and camels).

Wersety 17-20

  • dotknąć (impf.), to afflict
  • otoczenie (n.), attendants
  • kara (f.), punishment
  • wezwać (pf.) to summon, to call for
  • czemu, why
  • iść (impf.), to go
  • dworzanin (m.), courtier
  • żeby, in order that
  • odprowadzić (pf.), to march off, to escort

Review: jednak (however), faraon (m., pharaoh), wielki (great, large, big), zabrać (pf., to take along), żony (f., wife), rzec (pf., to say), cóż (what, what ever), uczynić (pf., to do, to make), powiedzieć (pf., to say), dlaczego (why), mówić (impf., to say), wziąć (pf., to take), teraz (now), dać (pf., to give), rozkaz (m., command, order), cały (all, entire), dobytek (m., substance, livestock) granica (f., border).

Verse 17: Pan jednak (the Lord, however) dotknął faraona (afflicted Pharaoh) i jego otoczenie (and his attendants) wielkimi karami (with great punishments) za zabranie Saraj (on account of having taken Sarai [for the taking along of Sarai]), żony Abrama (wife of Abram). The neuter zabranie is formed from the perfective zabrać.

Verse 18: Wezwał więc faraon Abrama: so Pharaoh summoned Abram. Pharaoh asks: cóżeś mi uczynił? (what ever have you done to me?). Czemu mi nie powiedziałeś, że ona jest twoją żoną?: why did you not tell me that she was your wife?

Verse 19: Pharaoh continues: dlaczego mówiłeś (why did you say [why were you saying]): że to moja siostra (that she was your sister [that ‘that is my sister’]), tak że wziąłem ją sobie za żonę? (so that I took her for wife?). A teraz — oto twoja żona; zabierz ją i idź: and now, here is your wife; take her and go.

Verse 20: Dał też faraon rozkaz dworzanom (Pharaoh also gave the order to his courtiers), żeby Abrama i jego żonę (that Abram and his wife), i cały jego dobytek (and all his substance) odprowadzili [do granicy] (they march off to the border). For clarity: Pharaoh also ordered his courtiers to march Abram and his wife, along with all his substance, off to the border.