Polish language series: Rdz 9, Noe przeklina Kanaana

In the ninth chapter of the book of Genesis, you continue to read about: przymierze Boga z Noem (God’s covenant with Noah). You also read about Noah’s anger in the episode of his drunkenness: Noe przeklina Kanaana, a błogosławi Sema (Noah curses Canaan and blesses Shem). The imperfective verb przeklinać means to curse, whereas the imperfective błogosławić means to bless.

If you are arriving on this site for the first time, begin your study of the Polish language here.

Read Rdz 9

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Rdz 9. An archived version of the text can be found here.

Wersety 1-5

  • bać się (impf.), to fear, to dread
  • lękać się (impf.), to fear, to dread
  • oddać (pf.), to grant, to yield
  • władanie (n.), command, rule
  • przeznaczyć (pf.), to assign, to intend
  • mięso (n.), meat
  • upomnieć się (pf.), to lay claim

Review: po czym (thereupon, after which), pobłogosławić (pf., to bless), syn (m., son), mówić (impf., to say), płodny (fruitful, fertile), mnożyć się (impf., to multiply oneself), zaludnić (pf., to people), ziemia (f., earth), wszelki (every, all), zwierzę (n., animal), ptactwo (n., fowl), powietrzny (air, aerial), niechaj (may, let), poruszać się (impf., to move, to stir), ryba (f., fish), morski (marine, sea), zostać (pf., to become, to remain), żyć (impf., to live), pokarm (m., food), roślina (f., plant), zielony (green), dawać (impf., to give), nie wolno (it is not allowed), tylko (but, only), krew (f., blood), życie (n., life), wzgląd (m., account, consideration), też (also, too), człowiek (m., man), każdy (each), brat (m., brother).

Verse 1: Po czym Bóg pobłogosławił Noego i jego synów (thereupon God blessed Noah and his sons), mówiąc do nich (saying to them): bądźcie płodni (be fruitful) i mnóżcie się (and multiply), abyście zaludnili ziemię (that you may people the earth).

Verse 2: Wszelkie zaś zwierzę na ziemi (as for every animal on the earth) i wszelkie ptactwo powietrzne (and every fowl of the air [and every air fowl]) niechaj się was boi i lęka (may they fear and dread you). Wszystko, co się porusza na ziemi (all that stirs on the earth) i wszystkie ryby morskie (and all the fish of the sea [all the sea fishes]) zostały oddane wam we władanie (were put under your rule [were yielded unto you in rule]). Was (accusative) and wam (dative) are declensions of wy (you; second-person plural). As for oddany (yielded, granted), it is formed from the perfective oddać; its masculine, feminine and neuter forms of the singular are: oddany (m.); oddana (f.); oddane (n.); in the plural: oddani (masculine personal) and oddane (other).

Verse 3: Wszystko, co się porusza i żyje (everything that stirs and lives), jest przeznaczone dla was na pokarm (is assigned to you as food), tak jak rośliny zielone (as with the green grasses), daję wam wszystko (I give you all these things).

Verse 4: Nie wolno wam tylko jeść mięsa z krwią życia: but you may not eat (unto you it is not allowed to eat) meat with its life-blood in it (meat with its blood of life). Using the genitive życia, review the following: pierwiastek życia (element of life); tchnienie życia (breath of life); krew życia (blood of life).

Verse 5: Upomnę się o waszą krew (I shall lay claim to your blood) przez wzgląd na wasze życie (for the sake of your life)upomnę się o nią (I shall lay claim to it) u każdego zwierzęcia (amongst every animal). Upomnę się też (I shall also lay claim) u człowieka (amongst man) o życie człowieka (to the life of man) i u każdego (and amongst each)o życie brata (to the life of his brother).

Wersety 6-11

  • ludzki, human
  • zaludniać (impf.), to people
  • władza (f.), power, rule
  • zawierać (impf.), to establish, to conclude
  • przymierze (n.), covenant
  • domowy, domesticated
  • żaden, no, not any
  • niszczyć (impf.), to destroy

Review: jeśli (if, should), kto (anyone, someone), przelać (pf., to shed), krew (f., blood), przez (by, through), człowiek (m., man; ludzie), mieć (impf., to have), być (impf., to be), zostać (pf., to become, to remain), stworzyć (pf., to create), obraz (m., image, likeness), płodny (fruitful, fertile), mnożyć się (impf., to multiply oneself), ziemia (f., earth), potem (then), tak (thus, so), rzec (pf., to say), syn (m., son), potomstwo (n., offspring), wszelki (every, all), istota (f., creature), żywy (living), ptactwo (n., fowl), zwierzę (n., animal), polny (of the field, rural), wyjść (pf., to exit, to come/go out), arka (f., ark), nigdy już (never again), zgładzić (pf., to wipe out, to put to death), woda (f., water), potop (m., flood), żaden (no, not any).

Verse 6: [Jeśli] kto przeleje krew ludzką (whosoever sheds [if anyone will shed] the blood of man [human blood]), przez ludzi ma być przelana krew jego (by men is his blood to be shed), bo człowiek został stworzony (for man was created) na obraz Boga (in the image of God).

Verse 7: Wy zaś (for your part) bądźcie płodni i mnóżcie się (be fruitful and multiply); zaludniajcie ziemię (people the earth) i miejcie nad nią władzę (and have rule over it).

Verses 8-10: Potem Bóg tak rzekł do Noego i do jego synów (then God said thus to Noah and his sons): Ja (I), Ja zawieram przymierze z wami (I establish my covenant with you) i z waszym potomstwem (and with your offspring), które po was będzie (who after you shall be); z wszelką istotą żywą (with every living creature), która jest z wami (which is with you): z ptactwem (with the fowl), ze zwierzętami domowymi i polnymi (with the domesticated and wild [field] animals), jakie są przy was (that are with you [alongside you]), ze wszystkimi, które wyszły z arki (with all that came out of the ark), z wszelkim zwierzęciem na ziemi (with every animal on earth).

Verse 11: Zawieram z wami przymierze (I establish my covenant with you), tak iż nigdy już nie zostanie zgładzona (so that never again shall be wiped out) wodami potopu (by the waters of a flood) żadna istota żywa (any living creature) i już nigdy nie będzie potopu niszczącego ziemię (and never again shall there be a flood to destroy [destroying] the earth). Consider: została zgładzona (it/she was wiped out; got wiped out); zostanie zgładzona (it/she will be wiped out; will get wiped out).

Wersety 12-17

  • dodać (pf.), to add
  • znak (m.), sign
  • wieczny, eternal, everlasting
  • łuk (m.), bow, arc
  • kłaść (impf.), to put, to set
  • obłok (m.), cloud
  • między (+ instr.), between
  • rozciągnąć (pf.), to stretch, to spread out
  • wspomnąć (pf.), to remember
  • zawrzeć (pf.), to establish, to conclude
  • zniszczenie (n.), destruction
  • patrzyć (impf.), to look

Review: po czym (thereupon, after which), przymierze (n., covenant), zawierać (impf., to establish, to conclude), każdy (each), istota (f., creature), żywy (living), czas (m., time), ziemia (f., earth), ukazać się (pf., to appear), wtedy (then), wszelki (every, all), człowiek (m., man), nigdy już (never again), woda (f., water), potop (m., flood), żaden (no, not any), jestestwo (n., living creature), zatem (and so, therefore), żyć (impf., to live), ciało (n., flesh), ziemia (f., earth), rzec (pf., to say).

Verses 12-13: Po czym Bóg dodał (thereupon God added): a to jest znak przymierza (and this is the sign of the covenant), które ja zawieram (which I establish) z wami i każdą istotą żywą (with you and every living creature), jaka jest z wami (that is with you), na wieczne czasy (for all times [for everlasting times]): łuk mój kładę na obłoki (I set my bow in the clouds), aby był znakiem przymierza (that it may be as a sign of the covenant) między Mną a ziemią (between me and the earth).

Verses 14-15: A gdy rozciągnę obłoki nad ziemią (and when I spread [will spread] clouds over the earth) i gdy ukaże się ten łuk na obłokach (and when this bow appears [will appear] in the clouds), wtedy wspomnę na moje przymierze (then I shall remember my covenant), które zawarłem (which I have established) z wami i z wszelką istotą żywą (with you and every living creature), z każdym człowiekiem (with each man); i nie będzie już nigdy wód potopu (and never again shall there be waters of a flood) na zniszczenie żadnego jestestwa (to destroy any living creature [in the destruction of any living creature]).

Verse 16: Gdy zatem będzie ten łuk na obłokach (and so when this bow is [will be] in the clouds), patrząc na niego (whilst looking upon it), wspomnę na przymierze wieczne (I shall remember my everlasting covenant) między mną a wszelką istotą żyjącą (between me and every living creature) w każdym ciele (in every [each] flesh), które jest na ziemi (which is on the earth).

Verse 17: Rzekł Bóg do Noego (God said to Noah): to jest znak przymierza (this is the sign of the covenant), które zawarłem (which I have established) między Mną a wszystkimi istotami (between me and all creatures), jakie są na ziemi (that are on the earth).

Wersety 18-23

  • rolnik (m.), husbandman, farmer
  • winnica (f.), vineyard
  • napić się (pf.), to have a drink of
  • wino (n.), wine
  • odurzyć się (pf.), to get intoxicated
  • leżeć (impf.), to lie
  • ujrzeć (pf.), to see, to behold
  • nagość (f.), nakedness
  • poza (+ instr.), out(side)
  • płaszcz (m.), mantle
  • trzymać (impf.), to hold, to keep in place
  • ramię (n.), shoulder
  • tył (m.), back (of human body)
  • przykryć (pf.), to cover
  • odwracać (impf.) to turn round

Review: syn (m., son), wyjść (pf., to exit, to come/go out), arka (f., ark), ojciec (m., father), trzy (three), zaludnić się (pf., to become peopled), cały (entire), ziemia (f., earth), pierwszy (first), zasadzić (pf., to plant), nagi (naked), namiot (m., tent), powiedzieć (pf., to say, to tell), dwa (two), brat (m., brother), wtedy (then), wziąć (pf., to take), wejść (pf., to enter, to go/come in), twarz (f., face), widzieć (impf., to see).

Verse 18: Synami Noego (the sons of Noah), którzy wyszli z arki (who came out of the ark), byli Sem, Cham i Jafet (were Shem, Ham and Japheth). Cham był ojcem Kanaana: Ham was the father of Canaan.

Verse 19: Ci trzej (these three) byli synami Noego (were the sons of Noah) i od nich to zaludniła się cała ziemia (and it was from them that the entire earth became peopled).

Verse 20: Noe był rolnikiem i on to pierwszy zasadził winnicę: Noah was a husbandman and it was he who first planted a vineyard.

Verse 21: Gdy potem napił się wina (then when he had a drink of wine), odurzył się [nim] (he became intoxicated from it [with it]) i leżał nagi (and was lying naked) w swym namiocie (in his tent).

Verse 22: Cham, ojciec Kanaana (Ham, the father of Canaan), ujrzawszy nagość swego ojca (having seen his father’s nakedness), powiedział o tym dwu swym braciom, którzy byli poza namiotem (told his two brothers who were outside the tent about it [told about this to his two brothers who were outside the tent]).

Verse 23: Wtedy Sem i Jafet wzięli płaszcz (then Shem and Japheth took a mantle) i trzymając go na ramionach (and holding it on their shoulders) weszli tyłem do namiotu (walked backwards into the tent [went in with their back to the tent]) i przykryli nagość swego ojca (and covered their father’s nakedness); twarzy zaś swych nie odwracali (and they did not turn their faces round), aby nie widzieć nagości swego ojca (lest they see their father’s nakedness [so as not to be seeing the nakedness of their father]).

Wersety 24-29

  • obudzić się (pf.), to awaken
  • odurzenie (n.), intoxication
  • dowiedzieć się (pf.), to find out, to learn
  • młodszy, younger
  • najniższy, lowest
  • sługa (m.), servant
  • błogosławiony, blessed
  • i… i, both… and
  • przestrzeń (f.), space
  • zamieszkać (pf.), to settle

Review: kiedy (when), wino (n., wine), uczynić (pf., to do, to make), syn (m., son), rzec (pf., to say), niech (may, let), przeklęty (cursed, damned), brat (m., brother), potem (then), dodać (pf., to add), dać (pf., to give), duży (large, big), namiot (m., tent), żyć (impf., to live), potop (m., flood), trzysta pięćdziesiąt (three hundred and fifty), rok (m., year), umrzeć (pf., to die), wiek (m., age), dziewięćset pięćdziesiąt (nine hundred and fifty).

Verses 24-25: Kiedy Noe obudził się (when Noah awakened) po odurzeniu winem (following his intoxication by wine) i dowiedział się, co uczynił mu jego młodszy syn (and learnt what his younger son had done to him), rzekł (he said): niech będzie przeklęty Kanaan (cursed be Canaan). Niech będzie najniższym sługą swych braci: let him be the lowest of servants to his brothers (the lowest servant of his brothers). Młodszy (younger) is the comparative form of młody (young). As for najniższy (lowest), this is the superlative form of niski (low).

młodymłodszynajmłodszy
youngyoungeryoungest

niskiniższynajniższy
lowlowerlowest

Verse 26: A potem dodał (and then he added): niech będzie błogosławiony Pan (blessed be the Lord), Bóg Sema (the God of Shem). Niech Kanaan będzie sługą Sema: let Canaan be a servant to Shem (the servant of Shem).

Verse 27: Niech Bóg da i Jafetowi dużą przestrzeń (may God give ample space to Japheth) i niech on zamieszka w namiotach Sema (and let him settle in the tents of Shem), a Kanaan niech będzie mu sługą (and let Canaan be a servant to him).

Verse 28: Noe żył po potopie trzysta pięćdziesiąt lat: Noah lived (was living) after the flood three hundred and fifty years.

Verse 29: I umarł Noe w wieku lat dziewięciuset pięćdziesięciu: and Noah died at nine hundred and fifty years of age (at the age of nine hundred and fifty years). Review: How to count in Polish.