Polish language series: Rdz 9, Noe przeklina Kanaana

The ninth chapter of the book of Genesis continues to tell of: przymierze Boga z Noem (God’s covenant with Noah). Also recounted is Noah’s anger in the episode of his drunkenness: Noe przeklina Kanaana, a błogosławi Sema (Noah curses Canaan and blesses Shem). The imperfective przeklinać means to curse, whereas the imperfective błogosławić means to bless.

If you are arriving on this site for the first time, begin your study of the Polish language here.

Read Rdz 9

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Rdz 9. An archived version of the text is found here.

Wersety 1-5

  • bać się (impf.), to fear
  • lękać się (impf.), to dread
  • oddać (pf.), to render
  • władanie (n.), charge
  • przeznaczyć (pf.), to assign
  • mięso (n.), flesh
  • upomnieć się (pf.), to lay claim

Review: po czym (thereupon), pobłogosławić (pf., to bless), syn (m., son), mówić (impf., to speak), płodny (fruitful), mnożyć się (impf., to breed oneself), zaludnić (pf., to people), ziemia (f., earth), wszelki (every, all), zwierzę (n., animal), ptactwo (n., fowl), powietrzny (air-), niechaj (let), wszystko (n., all), poruszać się (impf., to move oneself about), ryba (f., fish), morski (sea-), zostać (pf., to get), żyć (impf., to live), pokarm (m., nourishment), roślina (f., plant), zielony (green), dawać (impf., to give), nie wolno (it is not permitted), tylko (but), jeść (impf., to eat), krew (f., blood), życie (n., life), wzgląd (m., sake), każdy (each), też (also), człowiek (m., man), brat (m., brother).

Verse 1: Po czym Bóg pobłogosławił Noego i jego synów (thereupon God blessed Noah and his sons), mówiąc do nich (speaking to them): bądźcie płodni (be fruitful) i mnóżcie się (and breed yourselves), abyście zaludnili ziemię (that you may people the earth).

Verse 2: Wszelkie zaś zwierzę na ziemi (as for every animal on the earth) i wszelkie ptactwo powietrzne (and all air fowl) niechaj się was* boi i lęka (let them fear and dread you). Wszystko, co się porusza na ziemi (all that which moves itself about on the earth) i wszystkie ryby morskie (and all the sea fishes) zostały oddane+ wam* we władanie (were rendered unto you in charge). — *Was (accusative) and wam (dative) are declensions of wy (you; second-person plural). +Oddany is formed from the perfective oddać; for information, its masculine, feminine and neuter forms of the singular are: oddany (m.); oddana (f.); oddane (n.); in the plural: oddani (masculine personal) and oddane (other plural).

Declension of ryba (f.)

sing. pl.
nom. ryba ryby
gen. ryby ryb
dat. rybie rybom
acc. rybę ryby
instr. rybą rybami
loc. rybie rybach
voc. rybo ryby

Verse 3: Wszystko, co się porusza i żyje (all that which moves itself about and lives), jest przeznaczone dla was na pokarm (is assigned to you as nourishment), tak jak rośliny zielone (as with the green grasses), daję wam wszystko (I give all to you).

Verse 4: Nie wolno wam tylko jeść (but unto you it is not permitted to eat) mięsa* z krwią życia+ (flesh with its blood of life). — *Mięsa is genitive in form owing to the negation. +Using the genitive życia (of life), study the following: pierwiastek życia (element of life); tchnienie życia (breath of life); krew życia (blood of life).

Verse 5: Upomnę się o waszą krew (I will lay claim to your blood) przez wzgląd* na wasze życie (for the sake of your life)upomnę się o nią (I will lay claim to it) u każdego zwierzęcia (amongst each animal). Upomnę się też (I will also lay claim) u człowieka (amongst man) o życie człowieka (to the life of man) i u każdego (and amongst each)o życie brata (to the life of his brother). — *In my English translations, I render przez wzgląd na as for the sake of (or as for –’s sake), and ze względu na (see Rdz 8:21, for instance) as on account of, wherefore the masculine wzgląd is rendered in vocabulary lists as either sake or account.

Wersety 6-11

  • ludzki, human
  • zaludniać (impf.), to people
  • władza (f.), authority
  • zawierać (impf.), to establish
  • przymierze (n.), covenant
  • niszczyć (impf.), to destroy

Review: jeśli (if), kto (a one), przelać (pf., to shed), krew (f., blood), przez (by), człowiek (m., man), mieć (impf., to have), być (impf., to be), zostać (pf., to get), stworzyć (pf., to create), obraz (m., image), płodny (fruitful), mnożyć się (impf., to breed oneself), ziemia (f., earth), potem (then), tak (so), rzec (pf., to say), syn (m., son), potomstwo (n., offspring), wszelki (every), istota (f., creature), żywy (living), ptactwo (n., fowl), zwierzę (n., animal), domowy (domestic), polny (field-), przy (alongside), wszystko (n., all), wyjść (pf., to come forth), arka (f., ark), nigdy już (never again), zgładzić (pf., to make away with), woda (f., water), potop (m., flood), żaden (not any).

Verse 6: [Jeśli] kto przeleje krew ludzką (if a one sheds [will shed] human blood), przez ludzi ma być przelana krew jego (by men is his blood to be shed), bo człowiek został stworzony (for man was created) na obraz Boga (into the image of God).

Verse 7: Wy zaś bądźcie płodni i mnóżcie się (you, for your part, be fruitful and breed yourselves); zaludniajcie ziemię (people the earth) i miejcie nad nią władzę (and have authority over it).

Verses 8-10: Potem Bóg tak rzekł do Noego i do jego synów (then God so said to Noah and his sons): Ja (I), Ja zawieram przymierze z wami (I establish a covenant with you) i z waszym potomstwem (and with your offspring), które po was będzie (who after you will be); z wszelką istotą żywą (with every living creature), która jest z wami (which is with you): z ptactwem (with the fowl), ze zwierzętami domowymi i polnymi (with the domestic and field animals), jakie są przy was (which are alongside you), ze wszystkimi, które wyszły z arki (with all that which came forth from the ark), z wszelkim zwierzęciem na ziemi (with every animal on the earth).

Declension of potomstwo (n.)

nom. potomstwo
gen. potomstwa
dat. potomstwu
acc. potomstwo
instr. potomstwem
loc. potomstwie
voc. potomstwo

Verse 11: Zawieram z wami przymierze (I establish a covenant with you), tak iż nigdy już nie zostanie zgładzona (so that never again shall be made away with) wodami potopu (by the waters of a flood) żadna istota żywa (any living creature) i już nigdy nie będzie potopu niszczącego ziemię (and never again shall there be a flood destroying the earth).

Wersety 12-17

  • dodać (pf.), to add
  • znak (m.), sign
  • wieczny, eternal
  • łuk (m.), bow
  • kłaść (impf.), to set
  • obłok (m.), cloud
  • między (+ instr.), between
  • rozciągnąć (pf.), to extend
  • wspomnąć (pf.), to remember
  • zniszczenie (n.), destruction
  • patrzyć (impf.), to look

Review: po czym (thereupon), przymierze (n., covenant), zawierać (impf., to establish), każdy (each), istota (f., creature), żywy (living), czas (m., time), ziemia (f., earth), ukazać się (pf., to appear), wtedy (then), wszelki (every), człowiek (m., man), nigdy już (never again), woda (f., water), potop (m., flood), żaden (not any), jestestwo (n., living creature), zatem (therefore), żyć (impf., to live), ciało (n., flesh), ziemia (f., earth), rzec (pf., to say), zawrzeć (pf., to establish), wszystek (all).

Verses 12-13: Po czym Bóg dodał (thereupon God added): a to jest znak przymierza (and this is the sign of the covenant), które ja zawieram (which I establish) z wami i każdą istotą żywą (with you and each living creature), jaka jest z wami (which is with you), na wieczne czasy (for eternal times): łuk mój kładę na obłoki (I {hereby} set my bow into the clouds), aby był znakiem przymierza (that it may be a sign of the covenant) między Mną a ziemią (between me and the earth).

Declension of łuk (m.)

sing. pl.
nom. łuk łuki
gen. łuku łuków
dat. łukowi łukom
acc. łuk łuki
instr. łukiem łukami
loc. łuku łukach
voc. łuku łuki

Verses 14-15: A gdy rozciągnę obłoki nad ziemią (and when I extend [will extend] clouds over the earth) i gdy ukaże się ten łuk na obłokach (and when this bow appears [will appear] in the clouds), wtedy wspomnę na moje przymierze (then will I remember my covenant), które zawarłem (which I have established) z wami i z wszelką istotą żywą (with you and every living creature), z każdym człowiekiem (with each man); i nie będzie już nigdy wód potopu (and never again shall there be waters of a flood) na zniszczenie żadnego jestestwa (for the destruction of any living creature).

Verse 16: Gdy zatem będzie ten łuk na obłokach (therefore when this bow is [will be] in the clouds), patrząc na niego (in looking upon it), wspomnę na przymierze wieczne (I will remember the eternal covenant) między mną a wszelką istotą żyjącą w każdym ciele (between me and every living creature in each flesh), które jest na ziemi (which is on the earth).

Verse 17: Rzekł Bóg do Noego (God said to Noah): to jest znak przymierza (this is the sign of the covenant), które zawarłem (which I have established) między Mną a wszystkimi istotami (between me and all the creatures), jakie są na ziemi (which are on the earth).

Wersety 18-23

  • rolnik (m.), husbandman
  • winnica (f.), vineyard
  • napić się (pf.), to have a drink of
  • wino (n.), wine
  • odurzyć się (pf.), to become intoxicated
  • leżeć (impf.), to lie
  • ujrzeć (pf.), to see
  • nagość (f.), nakedness
  • poza (+ instr.), beyond
  • płaszcz (m.), mantle
  • trzymać (impf.), to hold
  • ramię (n.), shoulder
  • tyłem (m.), backwards
  • przykryć (pf.), to cover
  • odwracać (impf.), to turn round

Review: syn (m., son), wyjść (pf., to come forth), arka (f., ark), ojciec (m., father), trzy (three), zaludnić się (pf., to become peopled), cały (entire), ziemia (f., earth), pierwszy (first), zasadzić (pf., to plant), nagi (naked), namiot (m., tent), powiedzieć (pf., to tell), dwa (two), brat (m., brother), wtedy (then), wziąć (pf., to take), wejść (pf., to enter), twarz (f., face), widzieć (impf., to behold).

Verse 18: Synami Noego (the sons of Noah), którzy wyszli z arki (who came forth from the ark), byli Sem, Cham i Jafet (were Shem, Ham and Japheth). Cham był ojcem Kanaana: Ham was the father of Canaan.

Verse 19: Ci trzej (these three) byli synami Noego (were the sons of Noah) i od nich to zaludniła się cała ziemia (and it was from them that the entire earth became peopled).

Verse 20: Noe był rolnikiem (Noah was a husbandman) i on to pierwszy zasadził winnicę (and it was he who first planted a vineyard).

Verse 21: Gdy potem napił się wina (when he then had a drink of wine), odurzył się [nim] (he became intoxicated by it) i leżał nagi (and was lying naked) w swym namiocie (in his tent).

Verse 22: Cham, ojciec Kanaana (Ham, the father of Canaan), ujrzawszy nagość swego ojca (having seen his father’s nakedness), powiedział o tym dwu swym braciom (told of it to his two brethren), którzy byli poza namiotem (who were beyond the tent).

Verse 23: Wtedy Sem i Jafet wzięli płaszcz (then Shem and Japheth took a mantle) i trzymając go na ramionach (and in holding it on their shoulders) weszli tyłem do namiotu (entered backwards into the tent) i przykryli nagość swego ojca (and covered their father’s nakedness); twarzy zaś swych nie odwracali (and they would not turn their faces round), aby nie widzieć nagości swego ojca (that they should not behold their father’s nakedness).

Declension of tył (m.)

sing. pl.
nom. tył tyły
gen. tyłu tyłów
dat. tyłowi tyłom
acc. tył tyły
instr. tyłem tyłami
loc. tyle tyłach
voc. tyle tyły

Wersety 24-29

  • obudzić się (pf.), to awaken
  • odurzenie (n.), intoxication
  • dowiedzieć się (pf.), to come to know
  • młodszy, younger
  • najniższy, lowest
  • sługa (m.), servant
  • błogosławiony, blessed
  • przestrzeń (f.), space

Review: kiedy (when), wino (n., wine), uczynić (pf., to do), syn (m., son), rzec (pf., to say), niech (let, may), przeklęty (cursed), brat (m., brother), potem (then), dodać (pf., to add), dać (pf., to give), duży (great), zamieszkać (pf., to settle), namiot (m., tent), żyć (impf., to live), potop (m., flood), trzysta pięćdziesiąt (three hundred and fifty), rok (m., year), umrzeć (pf., to die), wiek (m., age), dziewięćset pięćdziesiąt (nine hundred and fifty).

Verses 24-25: Kiedy Noe obudził się (when Noah awakened) po odurzeniu winem (after the intoxication by wine) i dowiedział się (and came to know), co uczynił mu jego młodszy* syn (that which his younger son had done to him), rzekł (he said): niech będzie przeklęty Kanaan (let Canaan be cursed). Niech będzie najniższym* sługą (let him be the lowest servant) swych braci (of his brethren). — *Młodszy (younger) is the comparative form of młody (young). As for najniższy (lowest), this is the superlative form of niski (low).

młodymłodszynajmłodszy
youngyoungeryoungest

niskiniższynajniższy
lowlowerlowest

Declension of wino (n.)

sing. pl.
nom. wino wina
gen. wina win
dat. winu winom
acc. wino wina
instr. winem winami
loc. winie winach
voc. wino wina

Verse 26: A potem dodał (and then he added): niech będzie błogosławiony Pan (may the Lord be blessed), Bóg Sema (the God of Shem). Niech Kanaan będzie sługą Sema: let Canaan be the servant of Shem.

Verse 27: Niech Bóg da i Jafetowi dużą przestrzeń (may God also give great space to Japheth) i niech on zamieszka w namiotach Sema (and let him settle in the tents of Shem), a Kanaan niech będzie mu sługą (and let Canaan be a servant to him).

Verse 28: Noe żył po potopie (Noah lived after the flood) trzysta pięćdziesiąt lat (three hundred and fifty years).

Verse 29: I umarł Noe w wieku (and Noah died at [in] the age) lat dziewięciuset pięćdziesięciu (of nine hundred and fifty years). — Review: Counting in Polish.