Polish language series: Rdz 8, przymierze Boga z Noem

The eighth chapter of the book of Genesis continues to tell of the flood. It also treats of: przymierze Boga z Noem (God’s covenant with Noah).

If you are arriving on this site for the first time, begin your study of the Polish language here.

Read Rdz 8

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Rdz 8. An archived version of the text is found here.

Wersety 1-4

  • pamiętać (impf.), to remember
  • powiać (pf.), to blow
  • opadać (impf.), to subside
  • zbiornik (m.), reservoir
  • przestać (pf.), to cease
  • ustępować (impf.), to withdraw
  • powoli, slowly
  • lecz, but
  • nieustannie, unceasingly
  • upływ (m.), course
  • obniżyć się (pf.), to diminish
  • osiąść (pf.), to settle

Review: istota (f., creature), żywy (living), zwierzę (n., animal), arka (f., ark), sprawić (pf., to bring to pass), wiatr (m., wind), cały (entire), ziemia (f., earth), woda (f., water), zacząć (pf., to start), zamknąć się (pf., to close oneself), bowiem (for), wielki (great), otchłań (f., deep), deszcz (m., rain), padać (impf., to fall), niebo (n., heaven), po (after), sto pięćdziesiąt (one hundred and fifty), dzień (m., day), miesiąc (m., month), siódmy (seventh), siedemnasty (seventeenth), góra (f., mountain).

Verse 1: Ale Bóg (but God), pamiętając o* Noem (in remembering about Noah), o wszystkich istotach żywych (about all the living creatures) i o wszystkich zwierzętach (and about all the animals), które z nim były w arce (which were with him in the ark), sprawił, że powiał wiatr (brought to pass that a wind blew) nad całą ziemią (over the entire earth) i wody zaczęły opadać (and the waters started subsiding). — *Note the use here of o with the verb pamiętać, followed by the locative.

Declension of Noe (m.)

nom. Noe
gen. Noego
dat. Noemu
acc. Noego
instr. Noem
loc. Noem
voc. Noe

Verse 2: Zamknęły się bowiem zbiorniki Wielkiej Otchłani tak (for the reservoirs of the great deep had so closed themselves), że deszcz przestał padać z nieba (that the rain ceased falling from the heaven).

Verse 3: Wody ustępowały z ziemi (the waters would withdraw from the earth) powoli, lecz nieustannie (slowly but unceasingly), i po upływie (and after the course) *stu pięćdziesięciu* dni (of one hundred and fifty days) się obniżyły (they had diminished). — *Sto pięćdziesiąt (one hundred and fifty) is inflected here for the genitive as stu pięćdziesięciu. Review: Counting in Polish.

Verse 4: Miesiąca siódmego (in the seventh month), siedemnastego dnia miesiąca (on the seventeenth day of the month) arka osiadła na górach Ararat (the ark settled in the Ararat mountains). — Polish employs the genitive in miesiąca siódmego and siedemnastego dnia miesiąca to communicate that which English does with the prepositions in and on. Consider: miesiąc siódmy; miesiąca siódmego (seventh month; in the seventh month); siedemnasty dzień miesiąca; siedemnastego dnia miesiąca (seventeenth day of the month; on the seventeenth day of the month).

Wersety 5-7

  • aż do (+ gen.), until
  • dziesiąty, tenth
  • szczyt (m.), peak
  • okno (n.), window
  • przedtem, earlier
  • wypuścić (pf.), to let go forth
  • kruk (m.), raven
  • wylatywać (impf.), to fly forth
  • zaraz, forthwith
  • wracać (impf.), to return
  • dopóki, until
  • wyschnąć (pf.), to dry up

Review: woda (f., water), wciąż (steadily), opadać (impf., to subside), miesiąc (m., month), dziesiąty (tenth), pierwszy (first), dzień (m., day), ukazać się (pf., to appear), góra (f., mountain), po (after), czterdzieści (forty), otworzyć (pf., to open), arka (f., ark), uczynić (pf., to make), ziemia (f., earth).

Verse 5: Woda wciąż opadała (the water would subside steadily) aż do miesiąca dziesiątego (until the tenth month). W pierwszym dniu (on the first day) miesiąca dziesiątego (of the tenth month) ukazały się szczyty gór (the peaks of the mountains appeared).

Declension of szczyt (m.)

sing. pl.
nom. szczyt szczyty
gen. szczytu szczytów
dat. szczytowi szczytom
acc. szczyt szczyty
instr. szczytem szczytami
loc. szczycie szczytach
voc. szczycie szczyty

Verses 6-7: A po czterdziestu dniach (and after forty days) Noe, otworzywszy okno arki (Noah, having opened the window of the ark), które przedtem uczynił (which he had earlier made), wypuścił kruka (let the raven go forth); ale ten wylatywał i zaraz wracał (but this one would fly forth and return forthwith), dopóki nie wyschła woda na ziemi (until the waters had dried up on the earth). — Consider otworzywszy (having opened) alongside similar instances already encountered: uczyniwszy (having made), zasadziwszy (having planted); ulepiwszy (having formed); wygnawszy (having driven forth); przeżywszy (having lived).

Declension of kruk (m.)

sing. pl.
nom. kruk kruki
gen. kruka kruków
dat. krukowi krukom
acc. kruka kruki
instr. krukiem krukami
loc. kruku krukach
voc. kruku kruki

Wersety 8-12

  • gołębica (f.), dove
  • ustąpić (pf.), to withdraw
  • usiąść (pf.), to take one’s seat
  • wrócić (pf.), to return
  • schwytać (pf.), to capture
  • przeczekać (pf.), to stay for
  • znów, again
  • nieść (impf.), to carry
  • dziób (m.), beak
  • świeży, fresh
  • listek (m.), leaflet
  • oliwny, olive-
  • opaść (pf.), to subside
  • czekać (impf.), to await
  • powrócić (pf.), to return

Review: potem (then), wypuścić (pf., to let go forth), arka (f., ark), przekonać się (pf., to ascertain), cały (entire), powierzchnia (f., face), ziemia (f., earth), znaleźć (pf., to find), miejsce (n., place), gdzie (where), móc (impf., may), jeszcze (yet), woda (f., water), wyciągnąć (pf., to extend), ręka (f., hand), zabrać (pf., to take along), siedem (seven), dzień (m., day), wieczór (m., evening), drzewo (n., tree), poznać (pf., to recognise), więc (therefore), po czym (whereupon), ale (but), już nie (no more).

Verse 8: Potem wypuścił z arki gołębicę (then he let the dove go forth from the ark), aby się przekonać (to ascertain), czy ustąpiły wody (if the waters had withdrawn) z powierzchni ziemi (from the face of the earth).

Declension of gołębica (f.)

sing. pl.
nom. gołębica gołębice
gen. gołębicy gołębic
dat. gołębicy gołębicom
acc. gołębicę gołębice
instr. gołębicą gołębicami
loc. gołębicy gołębicach
voc. gołębico gołębice

Verse 9: Gołębica, *nie znalazłszy* miejsca (the dove, not having found a place), gdzie by mogła usiąść (where it might take its seat), wróciła do arki (returned to the ark), bo jeszcze była woda na całej powierzchni ziemi (for there was yet water on the entire face of the earth); Noe, wyciągnąwszy rękę (Noah, having extended his hand), schwytał ją i zabrał (captured it and took {it} along) do arki (into the ark). — *Nie znalazłszy: not having found. By replacing with wszy (after a vowel) or łszy (after a consonant) the final ł of the masculine, third-person singular of the past tense of a perfective verb, one obtains instances of this sort: uczynił: uczyniwszy (having made); ulepił: ulepiwszy (having formed); wygnał: wygnawszy (having driven forth); znalazł: znalazłszy (having found). Note moreover the use of the genitive miejsca following the negated nie znalazłszy.

Verses 10-11: Przeczekawszy zaś jeszcze siedem dni (now having stayed for yet seven days), znów wypuścił z arki gołębicę (he again let the dove go forth from the ark) i ta wróciła do niego pod wieczór (and this one returned to him towards evening), niosąc w dziobie (carrying in its beak) świeży listek* z drzewa oliwnego (a fresh leaflet from an olive tree). Poznał więc Noe (Noah therefore recognised), że woda na ziemi opadła+ (that the water on the earth had subsided). — *Listek is a diminutive of the masculine liść (leaf). +Opaść is the perfective equivalent of the imperfective opadać encountered in the first verse.

Declension of dziób (m.)

sing. pl.
nom. dziób dzioby
gen. dzioba dziobów
dat. dziobowi dziobom
acc. dziób dzioby
instr. dziobem dziobami
loc. dziobie dziobach
voc. dziobie dzioby

Verse 12: I czekał jeszcze siedem dni (and he awaited yet seven days), po czym wypuścił znów gołębicę (whereupon he again let the dove go forth), ale ona już nie powróciła do niego (but it returned to him no more).

Wersety 13-19

  • zdjąć (pf.), to remove
  • dach (m.), roof
  • zobaczyć (pf.), to see
  • prawie, all but
  • przemówić (pf.), to address
  • wyjść (pf.), to come forth
  • wyprowadzić (pf.), to bring forth
  • rozejść się (pf.), to disperse oneself

Review: sześćset pierwszy (six hundred and first), rok (m., year), miesiąc (m., month), pierwszy (first), dzień (m., day), woda (f., water), wyschnąć (pf., to dry up), ziemia (f., earth), arka (f., ark), powierzchnia (f., face), już (by then), suchy (dry), kiedy (when), drugi (second), dwudziesty siódmy (twenty-seventh), słowo (n., word), wraz z (together with), żona (f., wife), syn (m., son), też (also), wszystek (all), istota (f., creature), żywy (living), ptactwo (n., fowl), bydło (n., cattle), zwierzę (n., animal), pełzający (creeping), niech[aj] (let), płodny (fruitful), rozmnażać się (impf., to multiply oneself), więc (therefore), różny (various), gatunek (m., kind), poruszać się (impf., to move oneself about).

Verse 13: W sześćset pierwszym roku (in the six hundred and first year), w miesiącu pierwszym (in the first month), w pierwszym dniu miesiąca (on the first day of the month) wody wyschły na ziemi (the waters had dried up on the earth), i Noe, zdjąwszy dach arki (and Noah, having removed the roof of the ark), zobaczył, że powierzchnia ziemi (saw that the face of the earth) jest już prawie sucha (was by then all but dry).

Verses 14-16: A kiedy w miesiącu drugim (and when, in the second month), w dniu dwudziestym siódmym (on the twenty-seventh day) ziemia wyschła (the earth had dried up), Bóg przemówił do Noego tymi słowami (God addressed Noah with these words): wyjdź z arki (come forth from the ark) wraz z żoną, synami i z żonami twych synów (together with {your} wife, sons and the wives of your sons).

Verse 17: Wyprowadź też z sobą (bring forth with you also) wszystkie istoty żywe (all the living creatures): z ptactwa, bydła i zwierząt pełzających po ziemi (from the fowl, cattle and animals creeping along the earth); niechaj rozejdą się po ziemi (let them disperse themselves throughout the earth), niech będą płodne (let them be fruitful) i niech się rozmnażają (and let them multiply themselves).

Verse 18: Noe wyszedł więc z arki (Noah came forth therefore from the ark) wraz z synami, żoną i z żonami swych synów (together with {his} sons, wives and the wives of his sons).

Verse 19: Wyszły też z arki wszelkie zwierzęta (all the animals also came forth from the ark): różne gatunki (various kinds) zwierząt pełzających po ziemi (of animals creeping along the earth) i ptactwa (and of fowl), wszystko, co się porusza na ziemi (all that which moves itself about on the earth).

Declension of ptactwo (n.)

nom. ptactwo
gen. ptactwa
dat. ptactwu
acc. ptactwo
instr. ptactwem
loc. ptactwie
voc. ptactwo

Wersety 20-22

  • ołtarz (m.), altar
  • złożyć (pf.), to submit
  • całopalny, holocaust-
  • poczuć (pf.), to smell
  • woń (f.), scent
  • złorzeczyć (impf.), to curse
  • wzgląd (m.), account
  • już od, right from
  • młodość (f.), youth
  • nigdy, not ever
  • jak długo, as long as
  • siew (m.), sowing
  • żniwo (n.), harvest
  • mróz (m.), cold
  • upał (m.), heat
  • lato (n.), summer
  • zima (f.), winter

Review: zbudować (pf., to build), wziąć (pf., to take), wszystek (all), zwierzę (n., animal), czysty (clean), ptak (m., bird), ofiara (f., offering), miły (pleasant), rzec (pf., to say), nie więcej (no more), ziemia (f., earth), człowiek (m., man), bo (for), usposobienie (n., disposition), zły (wicked), przeto (therefore), zgładzić (pf., to do away with), żyć (impf., to live), uczynić (pf., to do), zatem (therefore), istnieć (impf., to exist), trwać (impf., to endure), dzień (m., day), noc (f., night).

Verse 20: Noe zbudował ołtarz dla Pana (Noah built an altar for the Lord) i wziąwszy ze wszystkich zwierząt czystych (and having taken from all the clean animals) i z ptaków czystych (and from the clean birds) złożył je w ofierze całopalnej (submitted them in a holocaust offering) na tym ołtarzu (on this altar).

Verse 21: Gdy Pan poczuł miłą woń (when the Lord smelt the pleasant scent), rzekł do siebie (he said to himself): nie będę już więcej złorzeczył ziemi (I will no more be cursing the earth) ze względu na ludzi (on account of men), bo usposobienie człowieka (for the disposition of man) jest złe (is wicked) już od młodości (right from youth). Przeto już nigdy nie zgładzę (therefore I will not ever again do away with) wszystkiego, co żyje (all that which lives), jak to uczyniłem (as I have done).

Declension of woń (f.)

sing. pl.
nom. woń wonie
gen. woni woni
dat. woni woniom
acc. woń wonie
instr. wonią woniami
loc. woni woniach
voc. woni wonie

Verse 22: Będą zatem istniały (they shall therefore exist), jak długo trwać będzie ziemia (as long as the earth endures [will endure]): siew i żniwo (sowing and harvest), mróz i upał (cold and heat), lato i zima (summer and winter), dzień i noc (day and night).