Polish language series: Rdz 6, zapowiedź potopu

In the sixth chapter of the book of Genesis, God announces the coming of the flood: zapowiedź potopu (the foretelling of the flood). The feminine zapowiedź means foretelling, whereas the Polish for flood is the masculine potop. Also from the subject headings: zepsucie moralne ludzkości (the moral corruption of mankind); Boże postanowienie zagłady (the godly resolution of annihilation).

The first-time visitor to this site ought to begin his study of the Polish language here.

Read Rdz 6

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Rdz 6. An archived version of the text is found here.

Wersety 1-4

  • człowieczy, human
  • piękny, fine
  • brać (impf.), to take
  • za (+ acc.), for
  • podobać się (impf.), to please
  • pozostawać (impf.), to remain
  • na zawsze, for ever
  • cielesny, carnal
  • gigant (m.), giant
  • później, later
  • zbliżać się (impf.), to draw near
  • mocarz (m.), mighty man
  • sława (f.), exalt
  • dawny, former

Review: kiedy (when), człowiek (m., man), ludzie (pl., men), zacząć (pf., to start), mnożyć się (impf., to breed oneself), ziemia (f., earth), rodzić się (impf., to be born), córka (f., daughter), syn (m., son), widzieć (impf., to behold), żona (f., wife), wszystek (all), tylko (but), wtedy (then), rzec (pf., to say), móc (impf., can), duch (m., spirit), gdyż (for), istota (f., creature), niechaj (let), więc (therefore), żyć (impf., to live), sto dwadzieścia (one hundred and twenty), rok (m., year), ów (that), czas (m., time), także (also), rodzić (impf., to bear), mieć (impf., to have).

Verse 1: A kiedy ludzie (and when men) zaczęli się mnożyć (started breeding themselves) *na ziemi* (on the earth), +rodziły im się córki+ (daughters would be born to them). — *See the notes at verses 17-18. +For rodzić się is an imperfective verb, it communicates ongoing action: rodziły się (they were being born; they would be born; they used to be born). Im: unto them. Note the position of im between rodziły and się.

Verse 2: Synowie Boga (the sons of God), widząc (in beholding), że córki człowiecze (that the human daughters) są piękne+ (were fine), brali* je sobie (would take them unto themselves) za żony (for wives), wszystkie, jakie im się tylko podobały* (but all whom unto them were pleasing). — *Zaczęli (verse 1) and brali (verse 2) are masculine plural forms, whereas rodziły (verse 1) and podobały (verse 2) are feminine plural forms. Observe the following: rodziły im się córki (daughters would be born to them); rodzili im się synowie (sons would be born to them). +The adjective piękny takes different forms, as is normal for Polish adjectives. In the nominative singular, its three forms are: piękny (masculine); piękna (feminine); piękne (neuter). In the plural, the two nominative forms are piękni (masculine personal) and piękne (other plural). Consider: córka piękna (fine daughter); córki piękne (fine daughters).

Verse 3: Wtedy Bóg rzekł (then God said): nie może* pozostawać duch mój (my spirit cannot remain) w człowieku (in man) na zawsze (for ever), gdyż człowiek jest +istotą cielesną+ (for man is a carnal creature): niechaj więc żyje (let him therefore live) tylko ¬sto dwadzieścia¬ lat (but one hundred and twenty years). — *Może is the third-person singular of the present tense of the imperfective móc. +Istota cielesna (carnal creature) is found here in its instrumental form istotą cielesną. ¬Review: Counting in Polish.

Verse 4: A w owych czasach (and in those times) byli na ziemi giganci (were there giants on the earth); a także później (and also later), gdy synowie Boga (when the sons of God) *zbliżali się* do córek człowieczych (would draw near to the human daughters), te+ im rodziły (these {latter} ones would bear to them). Byli to więc (it was therefore they) owi mocarze (those mighty men), mający sławę (having exalt) w owych dawnych czasach (in those former times). — *The imperfective zbliżać się (to draw near) is to be understood here in the sense of to lie with. +The feminine ta means this {one}; its plural form te means these {ones}: te, in te im rodziły, refers to the daughters of men: te (these ones) im (unto them) rodziły (would bear).

Declension of sława (f.)

sing. pl.
nom. sława sławy
gen. sławy sław
dat. sławie sławom
acc. sławę sławy
instr. sławą sławami
loc. sławie sławach
voc. sławo sławy

Wersety 5-8

  • niegodziwość (f.), wickedness
  • usposobienie (n.), disposition
  • wciąż, steadily
  • zły, wicked
  • żałować (impf.), to regret
  • zasmucić się (pf.), to be grieved
  • zgładzić (pf.), to do away with
  • żal (m.), sorrow
  • darzyć (impf.), to bestow
  • życzliwość (f.), kindness

Review: kiedy (when), widzieć (impf., to behold), wielki (great), człowiek (m., man), ziemia (f., earth), stworzyć (pf., to create), wreszcie (at the last), rzec (pf., to say), powierzchnia (f., face), bydło (n., cattle), zwierzę (n., animal), pełzać (impf., to creep), ptak (m., bird), powietrzny (air-), bo (for), tylko (but).

Verses 5-6: Kiedy zaś Pan widział (but when the Lord beheld), że wielka* jest+ niegodziwość ludzi na ziemi (that the wickedness of men on the earth was great) i że usposobienie ich jest+ wciąż złe* (and that their disposition was steadily wicked) żałował, że stworzył ludzi na ziemi (he would regret that he had created men on the earth), i zasmucił się (and was grieved). — *Of the adjective wielki, the masculine, feminine and neuter forms of the nominative singular are: wielki, wielka, wielkie. Of zły, the same are: zły, zła, złe. +Note the past tense sense of both instances of jest.

Verse 7: Wreszcie Pan rzekł (at the last the Lord said): zgładzę ludzi (I will do away with the men), których stworzyłem (whom I have created), z powierzchni ziemi (from the face of the earth): ludzi (men), bydło (cattle), zwierzęta pełzające (creeping animals) i ptaki powietrzne (and air birds), bo żal mi (for sorrow {is} unto me), że ich stworzyłem (that I created them).

Verse 8: [Tylko] Noego Pan darzył życzliwością: but Noah would the Lord bestow with kindness. — In the nominative, the Polish for Noah is Noe; his name is found in the text of this verse as the accusative Noego.

Declension of życzliwość (f.)

nom. życzliwość
gen. życzliwości
dat. życzliwości
acc. życzliwość
instr. życzliwością
loc. życzliwości
voc. życzliwości

Wersety 9-13

  • prawy, righteous
  • wyróżniać się (impf.), to distinguish oneself
  • nieskazitelność (f.), uprightness
  • współczesny, contemporary
  • skazić (pf.), to corrupt
  • niegodziwie, wickedly
  • postanowić (pf.), to resolve
  • położyć (pf.), to lay
  • kres (m.), end
  • pełny, full
  • wykroczenie (n.), transgression
  • przeciw (+ dat.), against
  • zniszczyć (pf.), to destroy
  • wraz z, together with (+ instr.)

Review: oto (this is), dzieje (pl., history), człowiek (m., man), wśród (amongst), przyjaźń (f., amity), żyć (impf., to live), ojciec (m., father), trzy (three), syn (m., son), ziemia (f., earth), zostać (pf., to become), oko (n., eye), widzieć (impf., to behold), wszystek (all), postępować (impf., to deal), rzec (pf., to say), istnienie (n., existence), bo (for), zatem (therefore).

Verse 9: Oto dzieje Noego: this is the history of Noah. Noe, człowiek prawy (Noah, a righteous man), wyróżniał się nieskazitelnością (would distinguish himself by his uprightness) wśród współczesnych sobie ludzi (amongst the men contemporary to himself); w przyjaźni z Bogiem żył Noe (in amity with God lived Noah).

Declension of przyjaźń (f.)

sing. pl.
nom. przyjaźń przyjaźnie
gen. przyjaźni przyjaźni
dat. przyjaźni przyjaźniom
acc. przyjaźń przyjaźnie
instr. przyjaźnią przyjaźniami
loc. przyjaźni przyjaźniach
voc. przyjaźni przyjaźnie

Verse 10: A Noe był ojcem trzech synów (and Noah was the father of three sons): Sema, Chama i Jafeta (of Shem, Ham and Japheth). — For trzech synów (of three sons) is genitive in form, so too then are the names of the sons. Consider: Sem; Sema (Shem; of Shem); Cham; Chama (Ham; of Ham); Jafet; Jafeta (Japheth; of Japheth).

Verse 11: Ziemia została skażona (the earth had become corrupted) w oczach Boga (in the eyes of God).Skażony (corrupted) is formed from the perfective skazić.

Verses 12-13: Gdy Bóg widział (when God beheld), iż ziemia jest skażona (that the earth was corrupted), że wszyscy ludzie (that all men) postępują na ziemi niegodziwie (would deal wickedly on the earth), rzekł do Noego (he said to Noah): postanowiłem (I have resolved) położyć kres (to lay end) istnieniu (to the existence) wszystkich ludzi (of all men), bo ziemia jest pełna wykroczeń (for the earth is full of transgressions) przeciw mnie (against me); zatem zniszczę ich (therefore I will destroy them) wraz z ziemią (together with the earth).

Declension of kres (m.)

sing. pl.
nom. kres kresy
gen. kresu kresów
dat. kresowi kresom
acc. kres kresy
instr. kresem kresami
loc. kresie kresach
voc. kresie kresy

Werset 14-16

  • arka (f.), ark
  • żywiczny, resinous
  • przegroda (f.), compartment
  • powlec (pf.), to coat
  • smoła (f.), pitch
  • wewnątrz, inside
  • zewnątrz, outside
  • długość (f.), length
  • łokieć (m.), cubit
  • szerokość (f.), breadth
  • wysokość (f.), height
  • nakrycie (n.), covering
  • przepuszczać (impf.) to let pass
  • światło (n.), light
  • wysoki, high
  • wejście (n.), entrance
  • boczny, side-
  • ściana (f.), wall
  • dolny, lower

Review: zbudować (pf., to build), drzewo (n., wood), uczynić (pf., to make), oto (this is), mieć (impf., to have), wykonać (pf., to execute), trzysta (three hundred), pięćdziesiąt (fifty), trzydzieści (thirty), sporządzić (pf., to fabricate), zrobić (pf., to make), drugi (second), trzeci (third).

Verse 14: Ty zaś (as for thee) zbuduj* sobie arkę (build thyself an ark) z drzewa żywicznego (from resinous wood), uczyń* w arce+ przegrody (make compartments in the ark) i powlecz* ją smołą (and coat it with pitch) wewnątrz i zewnątrz (inside and out). — *Three second-person singular imperatives are employed: zbuduj, uczyń, powlecz. +With the noun arka, note the change of consonant from k to c in the locative arce.

Verse 15: A oto, jak masz* ją wykonać (and this is how thou art to execute it): długość arkitrzysta łokci+ (the length of the ark {shall be} three hundred cubits), pięćdziesiąt łokcijej szerokość (fifty cubits {shall be} its breadth) i wysokość jejtrzydzieści łokci (and its height {shall be} thirty cubits). — *Masz (thou hast) is the second-person singular of the imperfective mieć; followed by an infinitive, mieć conveys the sense of obligation. +Following trzysta, pięćdziesiąt and trzydzieści, the genitive plural is used, wherefore łokieć (cubit) becomes łokci.

Verse 16: Nakrycie arki (the covering of the ark), przepuszczające światło (letting light pass), sporządzisz (shalt thou fabricate) na łokieć wysokie (to a cubit high) i zrobisz wejście do arki (and thou shalt make the entrance into the ark) w jej bocznej ścianie (in its side wall); uczyń przegrody (make compartments): dolną, drugą i trzecią (lower, second and third).

Declension of ściana (f.)

sing. pl.
nom. ściana ściany
gen. ściany ścian
dat. ścianie ścianom
acc. ścianę ściany
instr. ścianą ścianami
loc. ścianie ścianach
voc. ściano ściany

Wersety 17-19

  • sprowadzić (pf.), to bring
  • potop (m.), flood
  • istnieć (impf.), to exist
  • wyginąć (pf.), to die out
  • zawrzeć (pf.), to establish
  • przymierze (n.), covenant
  • wejść (pf.), to enter
  • przeto, therefore
  • spośród (+ gen.), from amongst
  • wprowadzić (pf.), to bring in
  • para (f.), pair
  • samiec (m.), male
  • samica (f.), female
  • ocaleć (pf.), to escape
  • zagłada (f.), annihilation

Review: ziemia (f., earth), zniszczyć (pf., to destroy), wszelki (every), istota (f., creature), pod (under), niebo (n., heaven), tchnienie (n., breath), życie (n., life), wszystko (n., all), ale (but), arka (f., ark), syn (m., son), żona (f., wife), wszystek (all), żyć (impf., to live), wraz z (together with).

Verses 17-18: Ja zaś (for my part) sprowadzę *na ziemię* potop (I will bring the flood onto the earth), aby zniszczyć (to destroy) wszelką istotę (every creature) pod niebem (under the heaven), w której jest tchnienie życia (wherein there is breath of life); wszystko, co istnieje *na ziemi* (all that which exists on the earth), wyginie (shall die out), ale z tobą zawrę przymierze (but with thee will I establish my covenant). Wejdź przeto do arki (enter therefore into the ark) z synami twymi (with thy sons), z żoną (with thy wife) i z żonami twych synów (and with the wives of thy sons). — *Conveyed by na ziemię is movement, for ziemia has taken the accusative after na to become ziemię. The meaning of na ziemię, to be clear, is onto the earth (movement); its meaning is not one of location, as is the case farther along in this portion of text, where the locative na ziemi (on the earth) is employed: wszystko, co istnieje na ziemi (all that which exists on the earth).

Verse 19: Spośród wszystkich istot żyjących (from amongst all living creatures) wprowadź do arki (bring into the ark) po parze (by the pair), samca i samicę (a male and a female), aby ocalały wraz z tobą od zagłady (that they may escape together with thee from annihilation).

Declension of zagłada (f.)

nom. zagłada
gen. zagłady
dat. zagładzie
acc. zagładę
instr. zagładą
loc. zagładzie
voc. zagłado

Wersety 20-22

  • nabrać (pf.), to draw in
  • żywność (f.), victual
  • zgromadzić (pf.), to gather
  • u (+ gen.), at
  • pasza (f.), provender
  • polecić (pf.), to instruct

Review: każdy (each), gatunek (m., kind), ptactwo (n., fowl), bydło (n., cattle), zwierzę (n., animal), pełzać (impf., to creep), ziemia (f., earth), para (f., pair), niechaj (let), wejść (pf., to enter), wyginąć (pf., to die out), wszelki (all, every), nadawać się (impf., to lend oneself), jedzenie (n., eating), pokarm (m., nourishment), wykonać (pf., to execute), uczynić (pf., to do).

Verse 20: Z każdego gatunku (from each kind) ptactwa (of fowl), bydła (of cattle) i zwierząt pełzających po ziemi (and of animals creeping along the earth) po parze (by the pair); niechaj wejdą do ciebie (let them enter in unto thee), aby nie wyginęły (that they may not die out).

Declension of para (f.)

sing. pl.
nom. para pary
gen. pary par
dat. parze parom
acc. parę pary
instr. parą parami
loc. parze parach
voc. paro pary

Verse 21: A ty (as for thee) nabierz sobie wszelkiej żywności (draw in unto thyself of every victual)wszystkiego, co nadaje się do jedzenia (of all that which lends itself to eating)i zgromadź u siebie (and gather {it} unto thee), aby była na pokarm dla ciebie (that it may be as nourishment for thee) i na paszę dla zwierząt (and as provender for the animals).

Verse 22: I Noe wykonał wszystko tak (and Noah so executed all), jak Bóg polecił mu* uczynić (as God had instructed him to do). — *Mu: unto him.