Polish language series: Rdz 2, stworzenie człowieka

The subjects of the second chapter of the book of Genesis are: stworzenie człowieka (the creation of man); pierwotny stan szczęścia (the original state of bliss). Learn: stworzenie (n., creation); człowiek (m., man); pierwotny (original); stan (m., state); szczęście (n., bliss).

If you are arriving on this site for the first time, begin your study of the Polish language here.

Read Rdz 2

To read the Polish text of the Bible associated with the notes below or listen to its audio, visit Biblia Tysiąclecia and consult Rdz 2. An archived version of the text is found here.

Werset 1

W ten sposób (in this manner) zostały ukończone niebo i ziemia (were the heaven and the earth finished) oraz wszystkie jej zastępy [stworzeń] (and all its arrays of creatures).

  • sposób (m.), manner
  • zostać (pf.), to get
  • ukończyć (pf.), to finish
  • zastęp (m.), array
  • stworzenie (n.), creature

Review: niebo (n., heaven), ziemia (f., earth), oraz (and), wszystek (all).

W ten sposób translates as in this manner; it may also be read more simply as so, thus.

Zostać may be used where English employs a passive construction with to get or to be. Zostały ukończone means were finished or got finished, wherefore zostały ukończone niebo i ziemia means the heaven and the earth were/got finished. Ukończone is formed from the perfective verb ukończyć, meaning to finish. Another such-like construction is encountered in verse 23, as well as many more instances in the chapters ahead.

Oraz wszystkie jej zastępy [stworzeń]: and all its arrays of creatures. Jej (her, its) is the genitive form of ona (she, it); the feminine jej is used here to refer back to ziemia, which is to say, all the arrays of creatures of the earth. Zastęp (plural zastępy) means array; its accusative forms are the same as its nominative ones: zastęp in the singular and zastępy in the plural. The Polish translators have added the genitive plural stworzeń for clarity: words which have been added by the Polish translators appear between square brackets. This is not to be confused with my own use of square brackets in the English, which are used to show a literal rendering of the Polish; where I have added a word for clarity, curly brackets are instead employed.

Declension of stworzenie (n.)

sing. pl.
nom. stworzenie stworzenia
gen. stworzenia stworzeń
dat. stworzeniu stworzeniom
acc. stworzenie stworzenia
instr. stworzeniem stworzeniami
loc. stworzeniu stworzeniach
voc. stworzenie stworzenia

Werset 2

A gdy Bóg ukończył w dniu szóstym swe dzieło (and when on [in] the sixth day God finished his undertaking), nad którym pracował (upon [over] which he had been working), odpoczął dnia siódmego (he rested on the seventh day) po całym swym trudzie (after all his labour), jaki podjął (which he had taken on).

  • dzieło (n.), undertaking
  • pracować (impf.), to work
  • odpocząć (pf.), to rest
  • siódmy, seventh
  • po (+ loc.), after
  • trud (m.), labour
  • jaki, which
  • podjąć (pf.), to take on

Review: gdy (when), ukończyć (pf., to finish), dzień (m., day), szósty (sixth), cały (all).

Dzień szósty, meaning the sixth day, is in locative form following w, as dniu szóstym. W dniu szóstym means on the sixth day; however, the locative w is rendered literally as in, wherefore w dniu szóstym more literally conveys in the sixth day. The Polish for the seventh day is dzień siódmy; rather than employ w as was done with on the sixth day, the text expresses on the seventh day using the genitive: dnia siódmego.

The Polish for one’s own, in masculine nominative form, is swój; its neuter form in the nominative is swoje, or the variant swe. In the text of this verse, swe dzieło is in accusative form. Consult: Declension of Polish possessive pronouns. Observe: swoje dzieło; swe dzieło (his undertaking); ukończył swoje dzieło; ukończył swe dzieło (he finished his undertaking). First portion of the verse taken apart: a gdy (and when) Bóg ukończył (God finished) w dniu szóstym (on [in] the sixth day) swe dzieło (his undertaking).

Nad którym pracował: upon [over] which he had been working. Taken literally, nad means over; in this context, it is read as upon. Który, following nad, is in the instrumental as którym. Pracować is an imperfective verb; pracował, then, conveys was working; had been working rather than did work; had worked. Nad którym pracował translates as upon which he was working or upon which he had been working; in the context of this verse, it is upon which he had been working which is called for.

Po całym swym trudzie: after all his labour. Following po, found is the locative case in całym swym trudzie. The masculine nominative swój becomes swoim in the locative, or, as you find in the text, the variant swym. Observe: cały swój trud (all his labour); po całym swoim trudzie; po całym swym trudzie (after all his labour).

Jaki podjął translates as either which he took on or which he had taken on; the latter is that which is called for in the context of this verse.

Werset 3

Wtedy Bóg pobłogosławił ów siódmy dzień (then God blessed that seventh day) i uczynił go świętym (and made it holy); w tym bowiem dniu (for on [in] that day) odpoczął po całej swej pracy (did he rest after all his work), którą wykonał stwarzając (which he had executed whilst creating).

  • ów (m.), that
  • święty, holy
  • bowiem, for
  • praca (f.), work
  • wykonać (pf.), to execute
  • stwarzać (impf.), to create

Review: wtedy (then), pobłogosławić (pf., to bless), siódmy (seventh), dzień (m., day), uczynić (pf., to make), go (it), odpocząć (pf., to rest), po (after), cały (all).

Ów siódmy dzień: that seventh day. For English has recourse to the definite article the, English may then also render ów siódmy dzień as the seventh day, with the understanding that it refers to the seventh day whereof mention had just been made (verse 2). Polish has no definite article the, wherefore recourse is made to ów, meaning that, the said, the aforementioned. Although the is possible here, I have nevertheless rendered ów as that in the translation.

Święty (holy), as part of uczynił go świętym, appears in instrumental form: uczynił (he made) go (it) świętym ({as} holy).

W tym bowiem dniu: taken apart, w (in) tym (this) bowiem (for) dniu (day), rendered in the translation as for on that day. Following w, both tym and dniu are in locative form.

In the nominative, the feminine of swój is swoja, or the variant swa. Observe: cała swoja praca; cała swa praca (all his work); po całej swojej pracy; po całej swej pracy (after all his work).

In Rdz 1:4, you encountered widząc ({in/whilst} seeing); in Rdz 1:28, on the other hand, you encountered mówiąc ({in/whilst} saying). In the current verse, now found is stwarzając, meaning {in/whilst} creating.

Declension of dzień (m.)

sing. pl.
nom. dzień dni
dnie
gen. dnia dni
dat. dniowi dniom
acc. dzień dni
dnie
instr. dniem dniami
loc. dniu dniach
voc. dniu dni
dnie

Werset 4

Oto są dzieje początków (this is the history of the beginnings) po stworzeniu nieba i ziemi (after the creation of the heaven and the earth). Gdy Pan Bóg uczynił ziemię i niebo (when the Lord God made the earth and the heaven),

  • dzieje (pl.), history
  • stworzenie (n.), creation
  • Pan Bóg (m.), the Lord God

Review: oto są (these are), początek (m., beginning), po (after), niebo (n., heaven), ziemia (f., earth), gdy (when), uczynić (pf., to make).

Oto są: these are; this is followed in the text by the plural noun dzieje. (are) is third-person plural. The plural dzieje is rendered in English as the singular history, wherefore oto są dzieje is translated as this is the history, using the third-person singular form of verb in English.

Początków (of the beginnings) is the genitive plural of początek (beginning). Observe these genitive plurals which you have now encountered: według ich gatunków; według ich rodzajów; dzieje początków. Observe also the following locative forms: na sklepieniu nieba; po stworzeniu nieba i ziemi.

Po stworzeniu nieba i ziemi: The nominative niebo means the heaven, whereas the genitive nieba means of the heaven; the nominative ziemia means the earth, whereas the genitive ziemi means of the earth: po stworzeniu (after the creation) nieba (of the heaven) i (and) ziemi (of the earth).

God is referred to here for the first time as Pan Bóg (the Lord God).

Werset 5

nie było jeszcze (there was not yet) żadnego krzewu polnego (any field bush) na ziemi (on the earth), ani żadna trawa polna (and no field grass) jeszcze nie wzeszła (had yet sprouted)bo Pan Bóg (for the Lord God) nie zsyłał deszczu (had not sent down rain) na ziemię (onto the earth) i nie było człowieka (and there was not man), który by uprawiał ziemię (who might till the earth)

  • nie, not
  • jeszcze, yet
  • żaden, not any
  • krzew (m.), bush
  • ani, and no
  • wzejść (pf.), to sprout
  • bo, for
  • zsyłać (impf.), to send down {from heaven}
  • deszcz (m.), rain
  • by = aby
  • uprawiać (impf.), to till

Review: ziemia (f., earth), trawa (f., grass), polny (field-), człowiek (m., man).

Note the use of the genitive following nie było (there was not). Observe: człowiek; nie było człowieka (man; there was not man); krzew; nie było jeszcze żadnego krzewu (bush; there was not yet any bush). Note also the use of the neuter było in these constructions.

Encountered in the text of this verse are both na ziemi and na ziemię. Na ziemi (on the earth) uses the locative, whereas na ziemię (onto the earth) uses the accusative. The first conveys location; the second conveys movement.

Nie zsyłał deszczu: Following the negation, deszcz (rain) takes its genitive form deszczu.

Declension of deszcz (m.)

sing. pl.
nom. deszcz deszcze
gen. deszczu deszczów
deszczy
dat. deszczowi deszczom
acc. deszcz deszcze
instr. deszczem deszczami
loc. deszczu deszczach
voc. deszczu deszcze

Werset 6

i rów kopał w ziemi (and he was sinking a ditch in the earth), aby w ten sposób nawadniać (as to in this manner water) całą powierzchnię gleby (the entire face of the soil)

  • rów (m.), ditch
  • kopać (impf.), to sink
  • nawadniać (impf.), to water
  • gleba (f.), soil

Review: ziemia (f., earth), aby ({in order} to), sposób (m., manner), cały (entire), powierzchnia (f., face).

I rów kopał w ziemi: In my printed version of this Bible (year 2012), so does this portion instead read: a nurt [wody] wypływał z ziemi, meaning and a stream of water was flowing forth from the earth, where the masculine nurt means stream, and the imperfective wypływać means to flow forth.

Declension of gleba (f.)

sing. pl.
nom. gleba gleby
gen. gleby gleb
dat. glebie glebom
acc. glebę gleby
instr. glebą glebami
loc. glebie glebach
voc. glebo gleby

Werset 7

wtedy to Pan Bóg ulepił człowieka (then it was that the Lord God formed man) z prochu ziemi (from the dust of the earth) i tchnął w jego nozdrza tchnienie życia (and breathed into his nostrils the breath of life), wskutek czego stał się człowiek istotą żywą (wherefore man became a living creature).

  • ulepić (pf.), to form
  • z (+ gen.), from
  • proch (m.), dust
  • tchnąć (pf.), to breathe
  • nozdrze (n.), nostril
  • tchnienie (n.), breath
  • wskutek czego, wherefore

Review: wtedy (then), człowiek (m., man), ziemia (f., earth), życie (n., life), stać się (pf., to become), istota (f., creature), żywy (living).

Pan Bóg ulepił człowieka: the Lord God formed man. The form taken by the accusative człowieka is the same as that of the genitive, seen in verse 5.

Z prochu ziemi: from the dust of the earth. Following z, you find the genitive prochu, and, following this, the genitive ziemi.

Tchnął w jego nozdrza: he breathed into his nostrils. Following w, you find the accusative plural nozdrza; the accusative following w conveys movement: into. See the declension of nozdrze below. As a perfective verb, the sense of tchnąć is one of to insufflate.

Declension of nozdrze (n.)

sing. pl.
nom. nozdrze nozdrza
gen. nozdrza nozdrzy
dat. nozdrzu nozdrzom
acc. nozdrze nozdrza
instr. nozdrzem nozdrzami
loc. nozdrzu nozdrzach
voc. nozdrze nozdrza

Werset 8

A zasadziwszy ogród w Eden (and having planted a garden in Eden) na wschodzie (in the east), Pan Bóg umieścił tam człowieka (the Lord God placed there the man), którego ulepił (whom he had formed).

  • zasadzić (pf.), to plant
  • ogród (m.), garden
  • wschód (m.), east
  • tam, there

Review: umieścić (pf., to place), ulepić (pf., to form).

In Rdz 1:7, encountered was uczyniwszy (having made); in the current verse, the similarly formed zasadziwszy means having planted. The locative case is employed in na wschodzie (in the east). Both człowieka (the man) and którego (whom) are in the accusative.

Werset 9

Na rozkaz Pana Boga (at the command of the Lord God) wyrosły z gleby (did grow forth from the soil) wszelkie drzewa miłe z wyglądu (every tree pleasant in appearance) i smaczny owoc rodzące (and bearing delicious fruit) oraz drzewo życia w środku tego ogrodu (as well as the tree of life in the middle of this garden) i drzewo poznania dobra i zła (and the tree of the knowledge of good and ill).

  • rozkaz (m.), command
  • wyrosnąć (pf.), to grow forth
  • miły, pleasant
  • wygląd (m.), appearance
  • smaczny, delicious
  • poznanie (n.), knowledge
  • dobro (n.), good
  • zło (n.), ill

Review: gleba (f., soil), wszelki (every), drzewo (n., tree), owoc (m., fruit), rodzić (impf., to bear), oraz (as well as), życie (n., life), środek (m., middle), ogród (m., garden).

Miłe z wyglądu: pleasant in appearance. The preposition z is read literally here as from.

The neuter rodzące (bearing) is formed from the imperfective rodzić, meaning to bear. It is in neuter form to agree with the neuter drzewo. (Its masculine equivalent is rodzący, wheras the feminine is rodząca.) Observe: drzewo (tree; nom.) / smaczny owoc (delicious fruit; acc.) / rodzące (bearing; nom.), which is to say, a tree bearing delicious fruit.

Declension of ogród (m.)

sing. pl.
nom. ogród ogrody
gen. ogrodu ogrodów
dat. ogrodowi ogrodom
acc. ogród ogrody
instr. ogrodem ogrodami
loc. ogrodzie ogrodach
voc. ogrodzie ogrody

Werset 10

Z Edenu zaś wypływała rzeka (now from Eden was a river flowing forth), aby nawadniać ów ogród (to water that garden), i stamtąd się rozdzielała (and thence it was dividing itself), dając początek czterem rzekom (giving rise [beginning] to four rivers).

  • wypływać (impf.), to flow forth
  • rzeka (f.), river
  • stamtąd, thence
  • rozdzielać się (impf.), to divide oneself
  • cztery, four

Review: zaś (now), nawadniać (impf., to water), ów (that), ogród (garden), dawać (impf., to give), początek (m., beginning).

Zaś: I have rendered this here as now, employed to direct the reader’s attention to this point in the narrative.

The masculine początek was first encountered in Rdz 1:1, at the start of God’s creation: na początku (in the beginning).

Dając, from the imperfective verb dawać, is similar in formation to widząc, mówiąc and stwarzając, already encountered. Czterem rzekom is in dative plural form.

Wersety 11-14

  • nazwa (f.), name
  • okrążać (impf.), to go round
  • kraj (m.), land
  • gdzie, where
  • znajdować się (impf.), to be found
  • złoto (n.), gold
  • kraina (f.), land
  • znakomity, exquisite
  • także, also
  • wonny, fragrant
  • żywica (f.), resin
  • kamień (m.), stone
  • czerwony, red
  • płynąć (impf.), to flow

Review: pierwszy (first), cały (entire), ów (that), tam (there), drugi (second), rzeka (f., river), trzeci (third), wschód (m., east), czwarty (fourth).

Verse 11: Nazwa pierwszej (the name of the first)Piszon ({is} Pishon); jest to ta (it is this one), która okrąża cały kraj Chawila (which goes round the entire land {of} Havilah), gdzie się znajduje złoto (where gold is found). — The adjective pierwszy means first; in the text of this verse, pierwsza is used as a feminine noun meaning the first {one}; more precisely, employed is nazwa pierwszej (the name of the first), where pierwszej is in genitive position from its nominative pierwsza. The feminine form is used for it refers back to rzeka, a feminine noun.

Verse 12: A złoto owej krainy jest znakomite (and the gold of that land is exquisite); tam jest także wonna żywica i kamień czerwony (fragrant resin is also there, and red stone).Ów means the said, the aforementioned, or simply that; its feminine form is owa. In the text, employed is owej, which is the genitive of owa. You have hitherto seen two adjectives of colour in Polish: zielony (green); czerwony (red).

Declension of kraina (f.)

sing. pl.
nom. kraina krainy
gen. krainy krain
dat. krainie krainom
acc. krainę krainy
instr. krainą krainami
loc. krainie krainach
voc. kraino krainy

Verse 13: Nazwa drugiej rzeki (the name of the second river) — Gichon ({is} Gihon); okrąża ona cały krajKusz (it goes round the entire land {of} Cush).

Verse 14: Nazwa rzeki trzeciej (the name of the third river)Chiddekel ({is} Hiddekel); płynie ona (it flows) na wschód od Aszszuru (to the east of Asshur). Rzeka czwartato Perat: the fourth river {is} the Perath.Aszszur (Asshur) takes its genitive form Aszszuru in the text of this verse. Chiddekel (Hiddekel) is identified as the Tygrys (Tigris), and Perat (Perath) as the Eufrat (Euphrates). Study the following: (masculine) pierwszy, drugi, trzeci, czwarty; (neuter) pierwsze, drugie, trzecie, czwarte; (feminine) pierwsza, druga, trzecia, czwarta. Observe: rzeka pierwsza; rzeka druga; rzeka trzecia; rzeka czwarta. Observe also: nazwa pierwszej rzeki; nazwa drugiej rzeki; nazwa trzeciej rzeki; nazwa czwartej rzeki. Consult: Polish ordinal numbers.

Wersety 15-17

  • wziąć (pf.), to take
  • zatem, therefore
  • doglądać (impf.), to tend
  • przy (+ loc.), alongside
  • dać (pf.), to give
  • taki (m.), such
  • móc (impf.), may
  • spożywać (impf.), to consume
  • upodobanie (n.), fancy
  • ale, but
  • nie wolno, it is not permitted
  • jeść (impf.), to eat
  • spożyć (pf.), to consume
  • niechybnie, surely
  • umrzeć (pf.), to die

Review: człowiek (m., man), umieścić (pf., to place), go (him, it), ogród (m., garden), uprawiać (impf., to till), rozkaz (m., command), wszelki (every), drzewo (n., tree), według (according to), poznanie (n., knowledge), dobro (n., good), zło (n., ill).

Verse 15: Pan Bóg wziął zatem człowieka (the Lord God therefore took the man) i umieścił go w ogrodzie Eden (and placed him in the garden {of} Eden), aby uprawiał go i doglądał (that he should till and tend it).

Verses 16-17: A przy tym (and alongside this) Pan Bóg dał człowiekowi (did the Lord God give to the man) taki rozkaz (such command): z wszelkiego drzewa tego ogrodu (from every tree of this garden) możesz spożywać* (you may consume) według upodobania (according to fancy); ale z drzewa (but from the tree) poznania (of the knowledge) dobra i zła (of good and ill) nie wolno ci+ jeść (unto you it is not permitted to eat), bo gdy ¬z niego¬ spożyjesz* (for when you consume [will consume] thereof), niechybnie umrzesz (you shall surely die). — *Spożywać (impf.); spożyć (pf.): These verbs may be read in this context as to eat, but given that they may also take on the sense of to drink in other contexts, I elect to render them systematically as to consume. As for jeść, this verb specifically means to eat. +Ci: unto you. ¬Z niego: from it.

Declension of poznanie (n.)

nom. poznanie
gen. poznania
dat. poznaniu
acc. poznanie
instr. poznaniem
loc. poznaniu
voc. poznanie

Werset 18

Potem Pan Bóg rzekł (then the Lord God said): nie jest dobrze (it is not good), żeby mężczyzna był sam (that the man should be alone), uczynię mu zatem (I will therefore make him) odpowiednią dla niego pomoc (a meet help for him).

  • być dobrze, to be good
  • sam, alone
  • odpowiedni, meet
  • pomoc (f.), help

Review: potem (then), rzec (pf., to say), nie jest (it is not), żeby (that), mężczyzna (m., man), uczynić (pf., to make), zatem (therefore).

The first-person uczynię, from the perfective verb uczynić, means I will make. Uczynię mu translates literally as I will make unto him; it is read in context as meaning I will make for him. That said, I have elected to omit for in my translation lest the wording for him appear twice in this verse, burdening somewhat the English.

Dla is followed by the genitive; niego is the genitive of on. Dla niego: for him.

Werset 19

Ulepiwszy z gleby (having formed from the soil) wszelkie zwierzęta lądowe (all the land animals) i wszelkie ptaki powietrzne (and all the air birds), Pan Bóg przyprowadził je do mężczyzny (the Lord God brought them to the man), aby przekonać się (to ascertain), jaką on da im nazwę (what name he would give to them). Każde jednak zwierzę (yet each animal), które określił mężczyzna (which the man denominated), otrzymało nazwę “istota żywa” (received the name ‘living creature’).

  • lądowy, land-
  • ptak (m.), bird
  • przyprowadzić (pf.), to bring
  • przekonać się (pf.), to ascertain
  • każdy, each
  • jednak, yet
  • określić (pf.), to denominate
  • otrzymać (pf.), to receive

Review: ulepić (pf., to form), gleba (f., soil), wszelki (all), zwierzę (n., animal), powietrzny (air-), mężczyzna (m., man), dać (pf., to give), nazwa (f., name), istota (f., creature), żywy (living).

Ulepiwszy (having formed) is similar in form to uczyniwszy (having made) and zasadziwszy (having planted), already encountered.

For zwierzę is a neuter noun, the neuter form of verb otrzymało is then employed in the text. Każde is in neuter form to agree with the neuter zwierzę. Consider: każdy (m.); każda (f.); każde (n.).

Werset 20

I tak mężczyzna dał nazwy (and so the man gave names) wszelkiemu bydłu (to all cattle), ptakom powietrznym (to the air birds) i wszelkiemu zwierzęciu polnemu (and to every field animal), ale nie znalazła się pomoc odpowiednia (but a meet help was not found) dla mężczyzny (for the man).

  • znaleźć się (pf.), to be found

Review: i tak (and so), mężczyzna (m., man), dać (pf., to give), nazwa (f., name), wszelki (all, every), bydło (n., cattle), ptak (m., bird), powietrzny (air-), zwierzę (n., animal), polny (field-), ale (but), pomoc (f., help), odpowiedni (meet).

Take note of the dative forms (English unto) employed in the text of this verse: bydłu, ptakom, zwierzęciu.

Declension of ptak (m.)

sing. pl.
nom. ptak ptaki
gen. ptaka ptaków
dat. ptakowi ptakom
acc. ptaka ptaki
instr. ptakiem ptakami
loc. ptaku ptakach
voc. ptaku ptaki

Werset 21

Wtedy to Pan sprawił (then it was that the Lord brought to pass), że mężczyzna pogrążył się (that the man should sink) w głębokim śnie (in a deep sleep), i gdy spał (and as he was sleeping) wyjął jedno z jego żeber (he took forth one of his ribs), a miejsce to zapełnił ciałem (and this place did he fill in with flesh).

  • sprawić (pf.), to bring to pass
  • pogrążyć się (pf.), to sink
  • głęboki, deep
  • sen (m.), sleep
  • spać (impf.), to sleep
  • wyjąć (pf.), to take forth
  • żebro (n.), rib
  • zapełnić (pf.), to fill in

Review: wtedy (then), mężczyzna (m., man), jeden (one), miejsce (n., place), ciało (n., flesh).

Głęboki sen means deep sleep. It is found in locative form in this verse: w głębokim śnie (in a deep sleep). As for ciało, this was first encountered in Rdz 1:14, in ciało niebieskie (heavenly body); in the current verse, ciało (found in its instrumental form ciałem) is to be read as flesh, with the instrumental ciałem read as with flesh.

Declension of żebro (n.)

sing. pl.
nom. żebro żebra
gen. żebra żeber
dat. żebru żebrom
acc. żebro żebra
instr. żebrem żebrami
loc. żebrze żebrach
voc. żebro żebra

Wersety 22-23

Po czym (thereupon) Pan Bóg (the Lord God) z żebra, które wyjął z mężczyzny (from the rib which he had taken forth from the man), zbudował niewiastę (built up a woman). A gdy ją przyprowadził do mężczyzny (and when he brought her to the man), mężczyzna powiedział (the man said): ta dopiero jest kością (now indeed this one is bone) z moich kości (from my bones) i ciałem z mego ciała (and flesh from my flesh). Ta będzie się zwała niewiastą (this one shall be called woman), bo ta z mężczyzny została wzięta (for this one from man was taken).

  • zbudować (pf.), to build {up}
  • powiedzieć (pf.), to say
  • to jest dopiero, now indeed this is
  • kość (f.), bone
  • zwać się (impf.), to be called

Review: po czym (thereupon), żebro (n., rib), wyjąć (pf., to take forth), mężczyzna (m., man), niewiasta (f., woman), przyprowadzić (pf., to bring), ciało (n., flesh), wziąć (pf., to take).

Kością and ciałem are instrumental forms; this use of the instrumental may be likened to as or in function of. In ta dopiero, the feminine ta (this one) refers to the woman. You find the genitive plural in z moich kości (from my bones) and the genitive singular in z mego ciała (from my flesh). Consult: Declension of Polish possessive pronouns.

In verse 1, encountered was zostały ukończone (they were/got finished). In the current verse, now found is została wzięta (she was/got taken). The masculine wzięty (formed from the perfective wziąć) means taken; its feminine form is wzięta. Observe: został wzięty (he was/got taken); została wzięta (she was/got taken).

Declension of niewiasta (f.)

sing. pl.
nom. niewiasta niewiasty
gen. niewiasty niewiast
dat. niewieście niewiastom
acc. niewiastę niewiasty
instr. niewiastą niewiastami
loc. niewieście niewiastach
voc. niewiasto niewiasty

Wersety 24-25

  • dlatego, therefore
  • opuszczać (impf.), to leave
  • ojciec (m.), father
  • matka (f.), mother
  • łączyć się (impf.), to be united
  • z; ze (+ instr.), with
  • żona (f.), wife
  • ściśle, closely
  • stawać się (impf.), to become
  • chociaż, although
  • nagi, naked
  • odczuwać (impf.), to feel
  • wobec (+ gen.), before
  • wstyd (m.), shame

Review: mężczyzna (m., man), jeden (one), ciało (n., flesh).

Verse 24: Dlatego to (therefore it is that) mężczyzna opuszcza (man leaves) ojca swego (his father) i matkę swoją (and his mother) i łączy się (and is united) ze swą żoną (with his wife) tak ściśle (so closely), że stają się jednym ciałem (that they become one flesh). — Of ojciec and matka, the accusative forms are ojca and matkę. Ze (with) is a variant of z, employed to alleviate pronunciation before certain consonants: ze swą żoną (with his wife).

Verse 25: Chociaż mężczyzna (although the man) i jego żona (and his wife) byli nadzy (were naked), nie odczuwali (they would not feel) wobec siebie (before one another) wstydu (any shame). — The man was naked: nagi (masculine singular), as was the woman: naga (feminine singular); taken together, they were nadzy (masculine plural).